جمعه 3 آذر 1396
یکشنبه 26 شهریور 1396 - 15:17:50 چاپ

آن‌چه از رئیس جمهور آلمان آموختم

وبلاگ > سریع القلم، محمود - یک مؤسسه تحقیقاتی خصوصی آلمانی، ترتیب گفت‌وگوی تعدادی اساتید دانشگاه از ۱۴ کشور با رییس جمهور آلمان را طی هفته گذشته فراهم آورد.

این ملاقات چند ساعته، هم ابعاد فکری قابل تأملی داشت و هم ابعاد خلقی و رفتاری قابل ثبت. در زیر به برخی از مشاهدات خود می‌پردازم.

رییس جمهور آلمان طی گفت‌وگو مطرح کرد: طی دو سال و نیم گذشته، آلمان یک میلیون و چهارصد هزار نفر سوری، عراقی و افغانی مهاجر را پذیرفته­ است. هزینه هر مهاجر در ماه برای اسکان، مواد غذایی، بیمه و آموزش زبان آلمانی، ۵۰۰۰ یورو می‌­باشد. (شما خودتان می­‌توانید ضرب و تقسیم کنید). مهاجرین در کل آلمان پخش شده‌اند و تمام دولت‌های محلی وظیفه دارند تا هم مهاجرین را نسبت به فرهنگ و سیستم آلمانی آگاه کنند و هم مردم آلمان را برای پذیرش اجتماعی و اقتصادی مهاجرین مسلمان، آموزش دهند. این یک پروژه درازمدت است که براساس اصل هم­گرایی مهاجرین به جامعه و اقتصاد آلمانی طراحی شده، ضمن اینکه این گروه عظیم مسلمان باید حقوق مذهبی و مدنی خود را نیز داشته باشند.

او گفت: دومین چالش ما حفظ اتحادیه اروپاست. باید همکاری­‌های خود را با دولت جدید فرانسه افزایش دهیم و به رشد اقتصادی، یکپارچگی و امنیت اتحادیه مساعدت بخشیم. نظر مهم‌­تر این بود که این خواست مردم آلمان است و نتیجه انتخابات فرانسه نیز گواه بر حفظ وحدت و توسعه اتحادیه اروپاست.

چالش سوم این است که چگونه همانند دوره جنگ سرد، برای ایجاد یک نظم بین ­المللی مبتنی بر قواعد میان قدرت‌های بزرگ،اروپا و قدرت‌های منطقه­‌ای تلاش کنیم. اگر رفتارها از قبل قابل پیش‌­بینی نباشند نمی­‌توان درصدد ثبات، رشد و امنیت باشیم. چه رفتار ملی و چه رفتار بین‌­المللی تابع استخراج قواعدی است که بازیگران به آن پایبند باشند. برای کاهش تنش­‌های میان روسیه با غرب باید به دنبال تنظیم قواعد جدید باشیم. مجدداً تأکید شد که این خواسته مردم آلمان است.

چالش چهارم حفظ محیط زیست آلمان، تعطیلی تدریجی نیروگاه‌های هسته­‌ای و حرکت به سوی استفاده از تکنولوژی‌­های برتر برای تأمین انرژی­‌های تمدیدپذیر است. مجدداً نکته حائز اهمیت این‌که این خواسته اکثریت مطلق مردم آلمان است.

طی گفت‌وگوها مطرح شد که در هیچ مقطع تاریخی به اندازه امروز، آلمان در این حد، امن، ثروتمند، موفق و الگو نبوده است. در شرایطی که اکثر کشورهای صنعتی، کسری بودجه قابل توجهی دارند، دولت آلمان باید نظام مالیاتی خود را ترمیم کند و از مردم کمتر مالیات بگیرد چون مازاد بودجه دارد و پول اضافه را باید به مردم برگرداند.

قدرت در آلمان در پارلمان این کشور متمرکز است و پارلمان نماد تمام اقشار اجتماعی و فکری از دست راست گرفته تا چپ می‌باشد. تمام تصمیم­‌سازی‌های اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و نظامی در پارلمان صورت می‌­پذیرد که مظهر اراده ملت است. حتی دولت آلمان حق اعزام نیروی نظامی به خارج را ندارد و این اقدام نیازمند رأی اکثریت مطلق پارلمان آلمان است. در لابلای مباحث اساتید اقتصاد و روابط بین­‌الملل با رییس‌جمهور آلمان گفته شد که در هیچ کشور دنیا به اندازه آلمان: این‌قدر مردم به دولت، بخش خصوصی و رسانه‌ها اعتماد ندارند. این یک وجه تقریباً بی­‌نظیر در مقیاس بین­‌المللی است. هر فردی که سمت قبول می­‌کند مرتب باید به پارلمان و حوزه انتخابیه خود پاسخ بدهد. حکمرانی فقط انتخابات نیست. در جلسات منظم هفتگی میان مردم و نمایندگان پارلمان، شهروندان مطالبه می‌­کنند و نمایندگان باید پاسخگو باشند. این نزدیک‌­ترین نمونه قابل تصور به متون دموکراسی است.

یک استاد دانشگاه مصری به این نویسنده چند سال پیش می‌­گفت: به عنوان ناظر سازمان ملل به یک کشور آسیای مرکزی برای حسن اجرای انتخابات ریاست‌جمهوری رفتم. دو روز قبل از انتخابات به آنجا رسیدم و متوجه شدم همه جا جشن و مهمانی است و مرا از یک مهمانی به مهمانی دیگری می‌­برند. وقتی دلیل جشن­‌ها را جویا شدم، گفتند برای آقای رییس‌جمهور است. پرسیدم کدام رییس‌جمهور؟ گفتند همین که انتخاب شده. گفتم انتخابات دو روز دیگر است! گفتند: شما متوجه نیستید دموکراسی ما فرق می‌­کند؛ از قبل معلوم است چه کسی رییس‌جمهور می‌­شود.

طی چند دهه اخیر، کشورهای جهان سوم، ایده دموکراسی را به استهزاء گرفته‌­اند و تبلیغات وPropaganda را جایگزین شفافیت و پاسخگویی کرده­‌اند و هر چند سال یک‌بار نمایش انتخاباتی به راه می‌­اندازند. رابرت موگابه، هم‌چنان پس از ۳۰ سال، در انتخابات ریاست‌جمهوری زیمبابوه انتخاب می‌­شود.

دموکراسی جز نمایندگی و تحقق خواسته‌های مردم، امر دیگری نیست. قدرت دولت آلمان ناشی از توانمندی‌های بنگاه‌های تولیدی و تجاری و بانکی آلمانی است. دولت آلمان نه کاسب است و نه مسئولیت اشتغال را دارد، بلکه تنظیم‌کننده روابط معقول میان مردم و بخش خصوص برای ایجاد یک جامعه مدنی است. هارمونی میان دولت، مردم و بخش خصوصی در آلمان تقریباً در کل نظام بین ­الملل بی‌نظیر است.

و اما در رفتار و خلقیات: مهم‌­ترین خصلت آقای رییس‌جمهور، گوش کردن واقعی (و نه نمایشی) اوست. بقا و رشد سیاستمداران آلمانی در گروی گوش کردن و تحقق خواسته‌های مردم است. او می­‌گفت به­ طور مرتب با طیف نویسندگان، خبرنگاران، دانشگاهیان و مردم در تماس است و نظرات آنها را می‌­پرسد و از این طریق به سیاست‌­گذاری در پارلمان مساعدت می­‌کند. دومین خصلت، فراوان سؤال می­‌کرد تا مطمئن شود موضوعی را دقیق متوجه شده است. سوم، دقت در جمله­ بندی و قالب ­بندی و استفاده صحیح از واژه‌­ها. چهارم، بی‌تکلفی به ­طوری که مخاطبان احساس می­‌کردند با یک شخص معمولی در حال گفت‌وگو هستند. اساتید مهمان از ساده بودن تشریفات و احترام فوق­‌العاده صحبت می‌­کردند. و پنجم، انتقال یک حسی که یک مقام اجرایی علاقه‌مند است بیاموزد و به ­گونه‌­ای نظری می­‌دهد که شاید او متوجه همه ابعاد موضوع نیست و باید دائماً بیاموزد، مشورت کند و نظر بخواهد؛ مدیریت و حکمرانی و سیاست‌گذاری مطلوب تنها با روابط دوطرفه دولت با جامعه و متخصصین امکان­‌پذیر است.

وضعیت هیچ کشوری تصادفی نیست. حداقل، علم و تاریخ به ما می‌­گویند که حکمرانی مطلوب و حکومت قاعده و قانون در نهایت تابع قابلیت­‌های قوه مقننه یک کشور است؛ قوه مقننه‌­ای که انعکاس طیف تفکرات و گرایش‌های یک جامعه باشد. آلمانی‌­ها در کنار قوه مقننه، سرمایه‌­ای دارند که در جوامع دیگر ضعیف است: دولت، حاکمیت، بخش خصوصی، احزاب، سندیکاهای کارگری، بانک‌ها و عموم شهروندان از یک چارچوب مستحکم قرارداد اجتماعی مبتنی بر مصلحت عامه برخوردارند. منظور از قرارداد اجتماعی: تفاهم دائمی پیرامون عموم جهت­‌گیری‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و سیاست خارجی. اختلاف در آلمان انحصاراً در سیاست­گذاری­‌های جزئی است. تفاهم نه فقط در درون دولت و حاکمیت بلکه میان حاکمیت و عامه مردم. بخش خصوصی صرفاً در پی سود بیشتر نیست. سندیکاها صرفاً دنبال افزایش دستمزد نیستند. دولت عمدتاً برای رفاه مردم تصمیم می‌­گیرد؛ و همه مصلحت عامه را بر منافع سازمانی خود اولویت می­‌دهند. این ویژگی باعث می­‌شود هماهنگی ذهنی و فکری کم‌نظیری در آلمان ظهور کند. اگر اکثریت مطلق در آلمان راستگو هستند بخاطر این نیست که دوره‌های طولانی اخلاق و معنویت گذرانده‌­اند بلکه به واسطه این است که سیستمی ساخته‌اند که در آن دروغ­، کاربرد ندارد. وقتی افراد در هر جایی که کار می­‌کنند احساس می­‌کنند که مشارکت آنها تعیین‌کننده است ضرورتی برای دروغ، نادرستی، فیلم بازی کردن و نمایش وجود ندارد. رییس‌جمهور، صدراعظم، احزاب و پارلمان در پی اصلاح دائمی آن سیستمی هستند که به نفع رفاه، سلامتی و آرامش منجر شود. بی­‌دلیل نیست که در تحقیقات اخیر، ۳ شهر از ۶ شهر اول جهان که در آن کمترین استرس­‌های زندگی وجود دارد، ۳ شهر آلمانی هستند: اشتوتگارت، هانوفر و مونیخ.

* این یادداشت برای بار نخست به تاریخ ۲۵شهریور۹۶ در پایگاه اطلاع‌رسانی دکتر محمود سریع‌القلم منتشر شده است.

کلید واژه‌ها : آلمان -
ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

x