دوشنبه 20 آذر 1396
جمعه 5 آبان 1396 - 00:05:00 چاپ

درسی که علم اقتصاد به رکود داد

اقتصاد > اقتصاد کلان - مهدی تقوی*

یکی از دلایل شکل گیری شرایط فعلی اقتصاد ایران، اعطای یارانه نقدی و ادامه سیاست نابخردانه ای است که در جریان طرح موسوم به هدفمندی یارانه ها از سوی دولت پیشین به اجرا درآمد. اگر مسئولان اقتصادی ما نگاهی تاریخی به تاریخ اقتصاد جهان داشته باشند و پیش از اجرای این سیاست ها کارنامۀ اقتصاد انگلستان در دوران نخست وزیری مارگارت تاچر را مطالعه کنند، خواهند دید که نتیجه محتوم اجرای چنین سیاست هایی موجب برهم خوردن سازوکارها و ساختار اقتصاد ملی خواهد بود.

 در این بین، بداقبالی کاهش قیمت نفت در بازار جهانی نیز به این معجون اضافه شده است. تنها راه پیش روی دولت ایران در حال حاضر کمک رسانی به بخش صنعت و تقویت ارگان های تولیدمحور اقتصاد ایران است.

یکی از رهکارهای کمک به بخش تولید، تخفیف مالیات واحدهای تولیدی است. در عین حال باید بانک ها را ترغیب کرد تا اعتبارات خود را با نرخ بهره ارزان تر در اختیار واحدهای تولیدی بگذارند، تا این واحدها بتوانند دست کم در همین نقطها ی که هستند،به فعالیت ادامه دهند.

مملکت ما دو بار در طول تاریخ پس از انقلاب دچار این فاجعه شده است؛ یکی در اواسط دوران آقای هاشمی رفسنجانی بود که سیاست تعدیل اقتصادی را اجرایی کردند و در نتیجه، نرخ تورم در آخرین سال دولت ایشان به حدود 49.5 درصد رسید. بار دوم نیز اجرای هدفمندی یارانه ها در دولت احمدی نژاد بود که تورم به نزدیک 40 درصد رسید.

اقتصاددانان جوان ما باید از این دو دوره درس بگیرند؛ دوره هایی که سیاست تاچری اقتصاددانان راستگرا بر عقلانیت اقتصادی چربید و همان بلایی را بر سر اقتصاد ایران آورد که مارگارت تاچر بر سر اقتصاد انگلستان آورده بود.

زمانی که بنده در سال ۱۳۴۵ شمسی به عنوان دانشجوی بورسیه دولت ایران راهی انگلیس شدم، دولت ایران درآمد نفتی بالایی به دست می آورد. دولت انگلیس از دانشجویانش شهریه نمی گرفت و به تمامی کالاهایی که ما و انگلیسی ها خریداری می کردند سوبسید تعلق می گرفت. بلندای دیوار خانه ها در لندن کمتر از نیم متر بود، درب حیاط ها همگی باز بود و کمتر پیش می آمد دزد یا گدایی در این شهر پیدا شود

 چند سال بعد، زمانی که خانم مارگارت تاچر به قدرت رسید، من به دعوت دانشگاه لندن برای انجام چند سخنرانی به این شهر رفتم و در کمال تعجب لندنی متفاوت را مشاهده کردم که در آن دختران جوان گدایی می کردند.

 مشاوران اقتصادی دولت ها در ایران متاسفانه برنامه هایی را به روسای جمهوری پیشنهاد می کنند که هرگاه اجرایی شد، سر از ناکجاآبادها درآورده است. این یک اصل بدیهی در علم اقتصاد است که وقتی شما با رکود مواجهید، تنها راه حلش حمایت از بخش تولید است. چراکه ما باید در این شرایط هزینه های تولید را پایین بیاوریم، منحنی عرضه اقتصاد را به سمت چپ و بالا هدایت کنیم و با بهره گرفتن از تولید بیشتر، تعادل را به بازارها بازگردانیم.

در حقیقت وقتی ما هزینه نهایی تولید را در کشور پایین می آوریم، عرضه بالا می رود، سطح قیمتها پایین می آید و نرخ بیکاری کاهش چشمگیری پیدا می کند. 

* اقتصاددان و  استاد دانشگاه علامه طباطبایی

3535

37 دیدگاه
  • بی نام
    جمعه 5 آبان 1396 - 03:13:29
    پاسخ
    33 6

    خدارا شکر دکتر شما که جز حرف چیزی بلد نیستید، میشه بپرسم رئیسی کدام شرکت بین المللی ایران هستید که در سطح جهان صاحب نام هست او ببخشید شما فقط یک مشت کتاب مسخره خواندید که به کارتان نمی آیند :

    • بی نام
      جمعه 5 آبان 1396 - 11:08:43
      17 3

      منظورایشون ازحمایت ازتولیدحمایت بیشترازسایپا وایران خودرواست .

    • سعيد
      جمعه 5 آبان 1396 - 12:14:04
      11 6

      هموطن گرامي ، كجاي حرف ايشان غلطه كه بااين ادبيات اظهارنظر ميكنيد؟ بنظر من ايشان كاملاً درست گفته اند مشكل اقتصادايران همين پرداخت نقدي يارانه هاست و الانم پرداخت يارانه ها سياسي كاري شده ، پولي كه بصورت يارانه فردي و خرد پرداخت ميشه دواي درد اقتصاد نيست ، دواي درد خيليا هم نيست ،اگه افراد نيازمند توسط كميته امداد و بهزيستي شناسايي شده و پول و خدمات بيشترو موثرتري از بابت يارانه ها بهشون داده بشه و الباقي صرف توليد و پروژه هاي عمراني بشه ، اقتصاد مملكت از اين وضع خراب درمياد وگرنه اوضاع فعلي باقي خواهد ماند.

    • بی نام
      شنبه 6 آبان 1396 - 09:47:51
      5 0

      یکم انصاف داشته باشید ...

    • بی نام
      دوشنبه 8 آبان 1396 - 18:34:17
      1 0

      وقتی دولت همه کاره تولیدات است هرگز تولید واقعی شکل نمیگیرد همه چشم انتظار دولت هستند و تولید میشود مغلطه زبان مسوولین فقط جهت شعارهای زیبا بگذریم اقتصاد ایران عزیزان محاصره شده است تحریم های کاغذی بقول عزیزی تمام صنایع کوچک خصوصی بدون پشتوانه را نابود کرده میکند اصلا شوخی نیست کشور ما توسعه نیافته و نمیتواند مایحتاج خودش را تامین کند و با تحریم ها کامل فلج میشود این تعاریف استاد درباره یارانه هیچ دخلی به شرایط ایران ندارد و کاملا غلط است بلکه دادن یارانه واجب است چون جنگ اقتصادی بدتر از جنگ نظامی است و یارانه واجب است جناب استاد خالی نبندید

  • بی نام
    جمعه 5 آبان 1396 - 03:18:20
    پاسخ
    25 2

    عزیز شما هر حرفی زدید اشتباه درامد. از شما بدتر جمشید پژویانه و کلا اقتصاددانان این روشها رو به دولت ها یاد دادن و مردذم رو فقیر کردن

  • بی نام
    جمعه 5 آبان 1396 - 10:07:22
    پاسخ
    6 0

    دکتر جان همان دولت بریتانیا به کشاورزان پول میده که زمین هاشون رو کشت نکنند.. اونوقت شما و امثال شما میگین فقط تولید. دانش و افکارهاتون قدیمی شده.

  • رضا
    جمعه 5 آبان 1396 - 12:36:10
    پاسخ
    13 1

    اقتصاد ایران ازهیچ کتاب اقتصادی وتئوری پیروی نمیکنه واقعیت امروزاقتصاد ایران اینه که امروز همه منتطرن همه سرمایه داران وصاحبان پول دارن تحلیل میکنن کی ؟کجا؟ به کدوم بازار حمله کنند///ارز /طلا/بورس/مسکن ولی یک چیز قطعیست فروریختن سد نقدینگی بزرگ که دراخر سال میرسه به 15000000000000000000000000تومان یعنی تورم سه رقمی..

    • بی نام
      شنبه 6 آبان 1396 - 09:47:30
      5 0

      من کاملا احساس می کنم

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:44:41
    پاسخ
    5 1

    اگر تورم داره کاهش پیدا میکنه،،،پس چرا هر مدت شاهد افزایش قیمتها هستیم،،، فقط فرقش با قبل این که بدون سر صداس

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:46:09
    پاسخ
    4 1

    کیسه برنج دعوت را قبلا 63 تومن میگرفتیم اما حالا همان کیسه ده کیلویی دعوت را به قیمت 49 تومن خریداری میکنیم.بله ما هم کاهش تورم را در جیبمون احساس میکنیم.

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:46:27
    پاسخ
    2 0

    به امید پیروزی بر رکود تا آخر سال جاری

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:46:37
    پاسخ
    7 2

    سلام اقتصاد رو با رکود قفل کردن و نرخ تورم رو اوردن پایین هنر نیست ، هنر کنترل اقتصاد در شکوفایی اقتصادی است .قرار بود 3 ماهه مشکل اقتصادی حل بشه اما 3 سال گذشت و خبری نشد .

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:46:48
    پاسخ
    6 1

    پنج سال تورم بالا نتیجش میشه همین رکود الان

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:47:00
    پاسخ
    10 2

    ما مه عمرمون تو اين بازيها داره ميگذره از وقتي چشم باز كرديم همين اش بود و همين كاسه و همين دعواها و همين قولهايي كه دست ميشه جوونيمون سوخت و رفت

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:47:09
    پاسخ
    2 0

    بله احساس میشود اجاره خانه احساس میشود هزینه تلفن احسای میشود هزینه آب و برق و گاز احساس میشود گوشت مرغ و ماهی که چند سالی است ندیده ام احساس میشود ... چون حقوقم 11 میلیون تومان است مدیونید اگر فکر کنید بیکارم یارانه ام قطع شده و با فروش ماشینم زندگی میکنم مدیونید

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:47:38
    پاسخ
    2 1

    نرخ تورم تک رقمی شده درست ولی چه ربطی به کاهش قیمت داره واقعا انتظار دارین قیمت ها برگرده؟ به نظر دولت کارشو خوب انجام داده ولی هنوز جای کار داره به نظرم قدرتشونو نشون دادن و میشه به کاهش قیمت ها امید داشت البته از راه درست تا تو بازار رکود ایجاد نشه.

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:48:02
    پاسخ
    2 1

    دولت اقای روحانی خیلی تلاش کردن تا اون تورم 50 درصدی رو مهار کنن ..

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:48:12
    پاسخ
    3 0

    بجز یک عده دلال و رانت خور فکر نکنم کسی از اینکه هر روز صبح بلند بشه و ببینه همه چی چند درصد گرون شده خوشحال بشه .

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:48:21
    پاسخ
    6 0

    در مقابسه با آن چه که در دولت قبلی اتفاق افتاد ، اوضاع قیمت ها در این 3 سال بهتر بود . البته سیاست دولت در قبال قیمت خودرو و حمایتش از این بخش ، و عدم تنزل بهای ارز سبب شد که مردم چندان از سیاست های ضد تورمی دولت احساس رصایت نکنند .

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:48:29
    پاسخ
    5 1

    منم یک بیکارم و دارم از جیب بابام میخورم ولی خوبی الان اینکه حداقل استرس اون چهار سال رو ندارم که هر روز صبح بلند شیم ببینم چی گرون شده یا هر ساعت قیمت یک چیزی رو بگیریم

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:48:40
    پاسخ
    7 1

    این دولت بیشتر با ثروتمندان همراه شده قشر متوسط رو رها کرده و فقیران را نابود کرده .

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:49:03
    پاسخ
    7 1

    در مدت سه ساله این دولت لبنیات شش بار افزایش قیمت داشته،برنج چهار بار گران شده ،گوشت و میوه جات و ...هم مرتبا گران شده فقط سرعت نرخ تورم کاهش داشته ان هم با ایجاد رکود

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:49:13
    پاسخ
    4 1

    خب اصلا تورم صفر درصد و بر فرض محال ما هم قبول میکنیم، حالا بگید رونق کجاست؟ اشتغال کجاست؟ درآمد کجاست؟ بجای مانور رو تورم و سود بانکی و ... رونق ایجاد کنید و تورم رو سر سفره های مردم کاهش بدید نه تو آمار و ارقام توهمی....

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:49:30
    پاسخ
    3 1

    قتصاد مثل تابلو نقاشیه باید ازچند قدم دورتر بهش نگاه کنی وقتی از دور به اقتصاد ایران نگاه می کنی می بینی دچار رکود و بیکاری شده این نمای کلی و واقعی است

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:49:38
    پاسخ
    4 1

    با رکود حاکم بر اقتصاد آمار تورم رو پایین آوردن هنر نیست

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:49:46
    پاسخ
    5 0

    يك سئوال تابي؟ چطور تا تورم كاهش پيدا نكرده، سود بانكي كاهش پيدا ميكنه؟ اما بهره بانكي تغيير نكرده؟

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:49:55
    پاسخ
    1 1

    با رکود حاکم بر اقتصاد آمار تورم رو پایین آوردن هنر نیست

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:50:06
    پاسخ
    2 0

    تورم نیازمندی مردم چنددرصد است محاسبه چندین قلم کالا ی که ممکن است مردم اصلا نیاز نداشته باشند مشکلی راحل نمی کند بله عوام فریبی است

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:50:21
    پاسخ
    1 1

    جیب ما همش خالیه صد بار بگید تورم یک رقمی از مردم سوال کنید

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 09:50:36
    پاسخ
    3 1

    تورم کالای اساسی بالای 40 درصده

  • بی نام
    شنبه 6 آبان 1396 - 20:04:56
    پاسخ
    3 0

    دولت تاجر پیشه نفتی مالیات بگیرچاره ای جز ادامه راه دولت های قبل ندارد.درهیچ نقطه روی این کره خاکی قیمت یک متر زمین در عرض 40 سال40000000برابر نشده .اقتصاد ما را نه باعلم اقتصاد می توان تحلیل کرد نه با علوم دیگرمانند ریاضی وآمار و.... اقتصاد ما مبتنی بر دلارهای نفتی است.وتا نفت درایران تمام نشود صد دولت دیگر هم بیایید نتیجه همان می شود که تا حال شده .شما اگر می توانی فقط برای قیمت زمین در 50 سال اخیرنمودار بکش.

  • بی نام
    یکشنبه 7 آبان 1396 - 02:25:41
    پاسخ
    3 1

    ااحمدی نژاد تو دوسال اخر چوب رو خشک خشک کرد مردم درشون گرفت حسابی ولی جناب روحانی و اقای سیف جون نم نمک و چرب و چیلی دارن تا بیخ میزنند که دردش کم کم باش ولی تا بیخ میزنند عا . دلار رو روزانه 14 تا 20 تومن گرون میکنن . یه رو 1 تومن مبارن پایین . بعد فرداش 30 تومن میارن بالا از اقای روحانی و تیم اقتصادیشون کمال تشکر رو داریم . نوبت منه یالا دیگه .ها .اقا برو نو صف. ......

  • بی نام
    یکشنبه 7 آبان 1396 - 08:35:40
    پاسخ
    0 0

    چراکه ما باید در این شرایط هزینه های تولید را پایین بیاوریم، منحنی عرضه اقتصاد را به سمت چپ و بالا هدایت کنیم و با بهره گرفتن از تولید بیشتر، تعادل را به بازارها بازگردانیم جل الخالق

  • بی نام
    یکشنبه 7 آبان 1396 - 15:40:24
    پاسخ
    5 0

    خدایی کار بزرگی که اقتصاد نئولیبرال و تاچریسم در انگلستان انجام داد و اقتصاد ورشکسته دولتی هزینه محور و بزرگ مقیاس انگلستان رو به افتصادی پویا چابک خدمات محور بهمراه گسترش ازادی ها و حقوق فردی تبدبل کرد انقدر درخشان بود که امروزه انگلستان بکی از پویاترین اقتصادهای جهان با پایینترین نرخهای بیکاریست تا جایی که دولتهای کارگری بعد از خانم تاچر راه ایشون رو ادامه دادند و صاحبنظران یکی از دلایل شکست محافظه کاران از تونی بلر شعارهای محافظه کارانه و تاچریسم حاکم بر اون دونستند. شما خدایی تو انگلستان درس خوندی و تو علامه درس میدی.

  • بی نام
    یکشنبه 7 آبان 1396 - 15:43:36
    پاسخ
    4 0

    اتفاقا مشکل اقتصاد ما همین جزمیت در افکار اقتصادی و پوسیدگی فکری امثال ایشونه که مناسفانه در بهترین دانشگاههای ایران توریس میکنند ولی بسیار عقب افتاده فکر میکنند.

  • احمد
    جمعه 19 آبان 1396 - 22:59:53
    پاسخ
    0 0

    دولت روحانی در کنترل تورم موفق بوده است واین سیاست بسیار موفق بوده است و باید ادامه پیدا کند. باید هدف تورم زیر 5 درصد باشد. اما برای رفع رکود بهترین راه کاهش سود بانکی هست و در پی ان کاهش نرخ تسهیلات تا تولید ارزانتر بشود و یارانه نقدی تاثیر چندانی در تورم ندارد یارانه عامل رونق هست. البته یارانه غیر نقدی تا حدامکان باید حذف بشود. عامل اصلی تورم ونقدینگی افزایش حقوق کارمندان و سازمانهای دولتی هست و بزر گ بودن دولت هست.

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

x