سه شنبه 25 مهر 1396
جمعه 31 شهریور 1396 - 09:54:00 چاپ
زورآزمایی تمام‌عیار در نیویورک

حد انتظار از ۲ رئیس‌جمهور

وبلاگ > مسلم، متین - نحوه برخورد حیرت‌آور و خونسرد طرف اصلی مقابل ترامپ یعنی حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران، بی‌شک ما را با رویکرد جدید و هیجان‌انگیزی در عرصه دیپلماسی روبه‌رو کرده است. وقایع ۱۹ و ۲۰ سپتامبر مجمع عمومی سازمان ملل سرفصلی جدید و قابل تامل در دیپلماسی نوین تهران و از سوی ارشدترین دیپلمات و سیاستمدار ایرانی به‌شمار می‌رود.

هفتاد و دومین مجمع عمومی سازمان ملل، دو سوپر استار رسانه‌ای درجه یک با دو رویکرد متفاوت داشت، حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران و دانلد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده. هر چند سخنان نامتعارف رئیس جمهور ایالات متحده، به دلیل جنجالی که برپا کرد توجه زیادی را به سوی خود جلب نمود، اما این رئیس جمهور ایران حسن روحانی بود که به برنده اصلی تورنمت نفس‌گیر سازمان ملل تبدیل شد. دیپلمات ارشد یک کشور آسیایی که دولت متبوعش عضو غیردائم شورای امنیت است اما ترجیح می‌دهد هویتش افشا نشود، روز پنج‌شنبه گفت "در برابر نطق غیرمتعارف آقای ترامپ، تنها چیزی که انتظار آن را نداشتیم واکنش عجیب حسن روحانی و خونسردی حیرت‌آور او بود. من به همکارانم و برخی دیپلمات‌های اماراتی گفتم روحانی بازی را برد".

باتوجه به شناختی که از آقای ترامپ وجود دارد، فکر می‌کنم از همان ابتدا نمی‌بایست تصور می‌کردیم او قرار است (نه صرفا به دلیل مسئله ایران) مواضع دیپلماتیکی متفاوتی در برابر بحران‌ها و چالش‌های بین‌المللی در پیش بگیرد. طی تقریبا یک‌سال گذشته و سپری شدن قریب به ۹ ماه از ریاست جمهوری وی، آیا برخورد مناسب‌تر و مواضع قابل دفاع‌تری از او دیده‌ایم!؟ البته پال رایان جمهوری‌خواه و رئیس کنگره ممکن است طبق معمول به غلط استدلال کند "آقای رئیس جمهور تازه‌کار است و باید به او فرصت داد!" اما او و همفکرانش در واشنگتن به خوبی می‌دانند مشکل نه در تازه کار بودن آقای رئیس‌جمهور که بیشتر در ساختارهای ذهنی و باورهای ایدئولوژیک او نهفته است که همه ازجمله ایالات متحده را با مشکل روبه‌رو کرده است. چند سال پیش در شیکاگو، پشت یک اتومبیل موستانگ نوشته شده بود "اگر از رانندگی من خوشت نمی‌آید بزن کنار!". صورت توسعه یافته این منطق نوشتاری، با زبانی عریان‌تر معمولا و همواره از سوی آقای رئیس‌جمهور بیان می‌شود. آن‌گاه که مثلا می‌گوید "برای من معاهده زیست محیطی پاریس و یا تعهد و پایبندی ایران به توافق هسته‌ای که جامعه جهانی و همه نهادهای تخصصی فنی و اطلاعاتی حتی ایالات متحده آن را تایید کرده‌اند، اهمیتی ندارند. من اصلا هیچ‌کس جز خودم را قبول ندارم!". بی‌جهت نیست روز پنج‌شنبه مجله تایم در فضای اول نسخه الکترونیکی خود نوشت "ترامپ به مراتب بیشتر از توافق هسته‌ای، باعث شرمندگی آمریکاست". آقای رایان، این دیگر ربطی به تازه‌کار بودن یک سیاستمدار ندارد. سخنان آقای رئیس جمهور در سازمان ملل از این جنبه‌های ناخوشاید البته اتفاق جدیدی نبود. اما نحوه برخورد حیرت‌آور و خون سرد طرف اصلی مقابل او یعنی حسن روحانی رئیس جمهور ایران، بی‌شک ما را با رویکرد جدید و هیجان‌انگیزی در عرصه دیپلماسی روبه‌رو کرده است. وقایع ۱۹ و ۲۰ سپتامبر مجمع عمومی سازمان ملل به باور من، سرفصلی جدید و قابل تامل در دیپلماسی نوین ایران و از سوی ارشدترین دیپلمات و سیاستمدار این کشور به‌شمار می‌رود.

تفاوت‌های اساس میان دو سر طیف یک موضوع مشترک دیپلماتیکی (توافق هسته‌ای) که دیگر چندان ربطی به طرفین اصلی ماجرا ندارد و یک موضوع بین‌المللی است، امروز آن‌چنان عیان شده که هرگونه تلاش سیاسی و بین‌المللی برای معکوس جلوه دادن واقعیات چندان با موفقیت همراه نخواهد شد. قضاوت و موضع‌گیری‌های بسیاری از رهبران جهان و دیپلمات‌های مقیم نیویورک طی ۴ روز گذشته به وضوح نشان می‌دهد برنده این زورآزمایی تمام‌عیار دیپلماتیکی، ایران و حسن روحانی بوده. تاکنون هیچ سیاستمدار و دیپلماتی را ندیدم و سخنی از او نشنیدم که مواضع رئیس جمهور ترامپ را تایید و یا ایرادی از سخنان حسن روحانی گرفته باشد. البته تا آنجا که به بنیامین ناتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل مربوط می‌شود، موضع‌گیری‌های آقای ترامپ درست و منطقی است و شاهد این درستی هم پنگوئن‌های قطب شمال! هستند. احتمالا چند کشور عربی نیز تصورات مشابهی دارند. اما تردیدی وجود ندارد در آنچه به ایران مربوط می‌شود، ما با واقعیات متکی به حقایق انکارناپذیری روبه‌رو شده‌ایم که از مرز تایید گذشته‌اند و به‌وضوح در مرحله تثبیت همکاری و توسعه مناسبات با ایران نوین قرارگرفته ایم.

سخنان مهم رئیس جمهور روحانی در سازمان ملل، مواضعی رسمی و کاملا ایدئولوژیک تلقی می‌شوند که حاوی ۳ نکته ساختاری مهم بود. نخست، از جنبه‌های فنی در مورد توافق هسته‌ای. دوم، از جنبه‌های دیپلماسی، صلح و همکاری مشترک. سوم، از جنبه‌های فرهنگی، تاریخی و اجتماعی جامعه ایرانی. واقعیت را قبول کنیم؛ تاثیر مثبت مواضع و سخنان رئیس‌جمهور ایران بر افکار عمومی و بدنه دیپلماسی بین‌المللی عمیق و انکار اپذیر بود، تا آنجا که حتی آقای تیلرسون وزیر خارجه مجبور شد اذعان کند "بله خب! دیپلمات‌ها معمولا خوشبین هستند".

برخی سیاستمداران غربی مانند دیپلمات‌های سوئدی و فرانسوی مقیم نیویورک می‌گویند "مواضع حسن روحانی و جواد ظریف، جنبه هیجان‌انگیز ماجرهای هفته گذشته بود". یک دیپلمات ارشد فرانسوی می‌گوید "ایرانی‌ها متخصص صبر و حوصله هستند. مسلما اتفاقات هفته قبل و آن سخنان نامناسب آقای ترامپ، آنها را از میدان بیرون نخواهد کرد. این برای جامعه جهانی و اروپا که طرف اصلی و شریک ایران است، نکته بسیار مهمی تلقی می‌شود. matinmos@gmail.com

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

x