تناسب بین افزایش قیمت بنزین و یارانه نقدی

از آنجایی که بنزین مورد نیاز کشور امروز حدود 65 میلیون لیتر در روز است و میزان تولید داخل ما 45 میلیون لیتر، بالطبع نمی‌توانیم برای 18 تا 20 میلیون لیتر مصرف روزانه‌مان بحث سهمیه‌بندی را پیش بکشیم و در عمل همین حدود کسری بنزین داریم.

باتوجه به تعداد وسایل نقلیه در کشور باید به‌طور متوسط ماهانه 70 تا 80 لیتر بنزین توزیع می‌شد، ولی هنگامی که دولت برای 6 ماهه اول سال میزان ماهانه 100 لیتر بنزین را مشخص کرد، حدود 35 لیتر در هر ماه به هر خودرو اضافه تحویل داده شد. بنابراین با توجه به اینکه این میزان در 6 ماهه دوم از 75 لیتر کم شده میزان سهمیه هر کارت سوخت حدود 40 تا 45 لیتر می‌شود.

باید دانست اصلاح اموری همچون الگوی مصرف، امری نیست که در کوتاه‌مدت بتوان آن را روبه‌راه کرد. نباید فراموش کرد که ساماندهی کالای استراتژیکی همچون بنزین اقدامی فرادولتی و غیرسیاسی و تخصصی می‌طلبد.

تصمیم اخیر مجلس شورای اسلامی مبنی بر افزایش پایه قیمت بنزین به قیمت هر لیتر بنزین معمولی 250 تومان و افزایش قیمت گازوئیل به قیمت لیتری 80 تومان امری طبیعی است و در راستای پرداخت‌های جبرانی دولت است. دولت در واقع با افزایش قیمت بنزین خواهد توانست یارانه نقدی را به مردم بپردازد. حال اینکه میزان این یارانه در حال حاضر کمتر از حد تصور دولت خواهد بود، چرا که دولت بر بنزین لیتری 400 تومان و بالطبع پرداخت یارانه بیشتر به دهک‌های جامعه مصر بود.

برخی از کارشناسان معتقد هستند که با افزایش قیمت بنزین، باید حقوق کارکنان دولت نیز افزایش یابد، این درحالی‌است که افزایش حقوق کارکنان دولت مبنای قانونی دارد، به این صورت که در پایان سال با توجه به نرخ تورم حقوق کارکنان دولت نیز افزایش خواهد یافت. اما در شرایط خاص و هنگامی که نرخ تورم افزایش چشمگیر داشته باشد دولت می‌تواند در شش ماهه دوم سال حقوق کارکنان را افزایش دهد که در صورت بروز این رخداد در پی افزایش قیمت تورم، همزمان با افزایش قیمت بنزین در شش ماهه دوم سال جاری، حقوق کارکنان دولت نیز افزایش خواهد یافت.

در مجموع در اینکه ایران کشوری پرمصرف است شکی نیست، اما اصلاح فرهنگ مصرف هم کار ساده‌ای نیست که بتوان با ارائه لوایح و طرح‌های متعدد آن را به سرعت عملی کرد. بنابراین باید به فکر گام‌های کوچک و مثبت باشیم.

گام‌هایی همچون سهمیه‌بندی، ساخت پالایشگاه‌های جدید و توسعه پالایشگاه‌های حال حاضر. این کارها هرچند در نگاه اول ممکن است در مقابل اصلاح الگوی مصرف چندان بزرگ به نظر نرسند، اما به‌حتم پیش‌زمینه رسیدن به فرهنگی جدید‌ند که آرا‌م‌آرام در حال پیشروی به سمت اصلاح است. برای مثال به راحتی نمی‌توان از کنار 8/ 5 میلیارد دلار صرفه‌جویی ارزی طی 22 ماه سهمیه‌بندی بنزین چشم‌پوشی کرد و نمی‌توان از توجه خودروداران نسبت به مدیریت سوخت‌شان بی‌تفاوت بود.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی

 

  دانلود