+ A - شنبه 9 بهمن 1389 - 16:14:00 چاپ
امتیاز به مطلب 18 نفر

اگر تمکین نکنید حق طلاق ندارید !

جامعه > خانواده - خبری که طی چند روز گذشته در خبرگزاری‌ها منتشر شد و البته در میان خبرهای دیگر گم شد و چندان توجهی به آن نشد، رای وحدت رویه دیوان عالی کشور مبنی بر اینکه «با اثبات تمکین نکردن زن، حق طلاق زوجه قابل اعمال نیست» بود.

النازمحمدی: خبری که طی چند روز گذشته در خبرگزاری‌ها منتشر شد و البته در میان خبرهای دیگر گم شد و چندان توجهی به آن نشد، رای وحدت رویه دیوان عالی کشور  مبنی بر اینکه «با اثبات تمکین نکردن زن، حق طلاق زوجه قابل اعمال نیست» بود. رایی که هرچند بی سر و صدا در دیوان عالی کشور صادر شد و در یکی از روزنامه‌های صبح منتشر شد اما پس از چند روز تعجب تعدادی از کارشناسان حقوقی و فعالان حقوق زنان را به همراه داشته است.
در حالی که هنوز تکلیف ماده 23 لایحه حمایت از خانواده که به ازدواج مجدد مردان در کشور می‌پردازد، مشخص نشده و اعضای کمیسیون قضایی مجلس در حال تصمیم‌گیری نهایی در این مورد هستند ، دیوان عالی کشور رای وحدت رویه داده‌اند که اگر مرد بتواند تمکین نکردن همسر اول را اثبات کند زوجه دیگر نمی‌تواند از وکالت خود استفاده کند. منظور از این وکالت، وکالتی است که در ضمن شروط ضمن عقد آمده است تا به همسر اول امکان استفاده از وکالت در طلاق را بدهد، برطبق این شرط و بعد از امضای آن از سوی طرفین، زن می‌توانست از همسر خود طلاق بگیرد. اما هفته گذشته، دیوان عالی کشور در وحدت رویه‌ای رای داده است که « اگر زن بدون مانع مشروع یعنی بدون ‌دلیل قانونی تمکین نکند، چه ضمانت اجرایی در مقابل این تمکین نکردن برای مرد وجود دارد. در این وضعیت ضمانت اجرای عدم تمکین برای مرد از نظر حقوقی سقوط نفقه است. در مرحله بعد اگر سقوط نفقه نیز افاقه نکرد و نشوظ همچنان ادامه داشت، مرد می‌تواند اقدام به طلاق زن یا ارایه درخواست برای ازدواج مجدد کند و همچنین اگر زوجه بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند با اثبات مراتب از ناحیه زوج در دادگاه و اخذ اجازه ازدواج، وکالت زوجه از زوج در طلاق محقق و قابل اعمال نیست.»
این درحالی است که طبق ماده 16 قانون حمایت از خانواده کنونی که در سال 53 به تصویب رسیده، اگر مردی بدون رضایت همسر اولش با زن دیگری ازدواج کند، چه دائم و چه غیردائم حق طلاق برای زن ایجاد می‌شود و بنابراین باید این وحدت رویه جدید دیوان عالی کشور را شروع گشوده شدن در جدیدی برای تفسیرهای مختلف از قانون فعلی خانواده در دادگاه‌های خانواده بدانیم.
شاید باید چهار پنج سال اخیر را جزء سال‌هایی بدانیم که بیشترین تمرکز و اظهارنظرهای کارشناسان مختلف و مسئولان در مورد موضوع ازدواج مجدد مردان وجود داشته و البته جزء سال‌هایی که بیشترین اتفاق هم در مورد این موضوع یا قانون اجتماعی در کشور افتاده است. در جدول‌های زیر تعدادی از اظهار‌‌نظرهای این کارشناسان را در مورد ازدواج مجدد وشرط‌های فعلی برای ازدواج مجدد مردان و شروط پیش بینی شده در ماده 23 لایحه حمایت از خانواده را می‌خوانید.

 

در ماده 16 قانون فعلی لایحه حمایت از خانواده، مصوب سال1346  و اصلاح شده در سال1353 آمده است که مرد نمی‌تواند با داشتن همسر، با زن دیگری ازدواج کند مگر در موارد زیر:

رضایت همسر اول

قدرت نداشتن همسر اول به ایفای وظایف زناشویی

تمکین نکردن زن از شوهر

ابتلاء زن به جنون یا امراض صعب العلاج موضوع بندهای 5 و 6 ماده هشت

محکومیت زن به بیش از پنج سال

ابتلاء زن به هر گونه اعتیاد مضر برابر بند 9 ماده 8

ترک زندگی خانوادگی از طرف زن

عقیم بودن زن

غائب مفقود الاثر شدن زن

 

در ماده 23 لایحه حمایت از خانواده که هنوز به توصیب نهایی مجلس نرسیده آمده است که مرد نمی‌تواند با داشتن همسر، با زن دیگری ازدواج کند مگر در موارد زیر:

رضایت همسر اول

قدرت نداشتن همسر اول به ایفای وظایف زناشویی

تمکین نکردن زن از شوهر مطابق با حکم دادگاه

ابتلای زن به جنون یا امراض صعب العلاج

محکومیت قطعی زن در جرایم عمدی به مجازات یکسال زندان یا جزای نقدی که بر اثر عجز از پرداخت منجر به یک سال بازداشت شود.

ابتلای زن به هرگونه اعتیاد مضر به حال خانواده به تشخیص دادگاه

سوء رفتار یا سوء معاشرت زن به حدی که ادامه زندگی را برای مرد غیر قابل تحمل کند

ترک زندگی خانوادگی از طرف زن به مدت ۶ ماه

عقیم بودن زن

غایب شدن زن  به مدت یک سال ۱۰ شرطی است که بر اساس آن مرد می تواند با اجازه دادگاه همسر دوم اختیار کند.

 

نام

سمت / عنوان

اظهارنظر

مرتضی بیات

قاضی دادگاه خانواده

بر طبق آیه 3 سوره نساء به مردان مسلمان اجازه داده شده  تا 4 زن دائم اختیار کنند و البته شرط رعایت عدالت میان همسران را نیز تعیین کرده است. از نظر مبنای شرعی مرد مسلمان منعی ندارد که با داشتن همسر اول، همسر دیگری اختیار کند و این مساله هم در فقه شیعه و هم در فقه اهل تسنن ذکر شده است. البته در فقه شیعه همسر غیر دائم یا همان متعه که از نظر عرفی صیغه گفته می‌شود نیز برای مرد مسلمان بدون در نظر گرفتن سقف از نظر تعداد مجاز دانسته شده است. سیره عملی و احادیث رسیده از امامان و احادیث نقل شده از امام صادق(ع) نیز نشان می‌دهد صیغه برای مردان امری مجاز است و مرد می‌تواند علاوه بر 4 زن دائم، چندین زن موقت نیز اختیار کند. ولی در برخی شاخه‌های اهل تسنن، ازدواج موقت بنابر فتوای خلیفه دوم حرام اعلام شده است.

زهرا داور

مدرس حقوق خانواده

قانونگذار نباید اجازه سوء استفاده از حق را بدهد. اگر بر مبنای حقوق انسانی نگاه کنیم زمانی که زن بدون مانع مشروع از تمکین خودداری می‌کند اختلالی در روابط زوجین ایجاد شده است. بند 12 عقد نامه شراط عادی و یک خانواده با رفتار صحیح را بیان کرده که زن بخواهد از جنبه حمایتی این جریان استفاده کند نه اینکه خود موجب نشوظ شده باشد که یک اختلال در امر خانواده است. بحث این است که اگر مرد از دادگاه اجازه ازدواج مجدد بگیرد آیا حق وکالت زن به موجب بند 12 عقدنامه منتقی می‌شود؟ در اینجا یک اجازه دادگاه و یک اجازه زن مطرح است. ازدواج مجدد مرد بدون اجازه زن بر اساس قانون فعلی جنبه کیفری دارد. حالا اگر مردی بخواهد بدون اجازه زن ازدواج مجدد کند و جنبه کیفری هم نداشته باشد طبیعتا اجازه دادگاه را می‌گیرد. در واقع در این وضعیت اجازه دادگاه جایگزین اجازه زن شده است.

مریم احمدیه

 

معاون پژوهشی شورای فرهنگی ـ اجتماعی زنان

 

ازدواج مجدد راه همیشگی برای رفع معضلات نیست و مرد در صورتی می‌تواند ازدواج مجدد کند که شرایط آن را داشته باشد ولی در لایحه جدید خانواده به این شرایط دقت نشده است.

شهین‌دخت مولاوردی

حقوقدان و عضو ائتلاف اسلامی زنان

اخیرا که بحث لایحه حمایت خانواده مطرح شده بود، منتقدان ماده 23 این لایحه اصرار بر گنجاندن حق طلاق زن در صورت ازدواج مجدد مرد در این ماده داشتند که این خواسته عملی نشد. یکی از دلخوشی‌های زنان در همان زمان این بود که اگر هم در ماده 23 لایحه، این بحث گنجانده نشود، طبق شروط ضمن عقد در قباله نکاحیه و با استناد به ماده 1119 قانون مدنی زنان می‌توانند این حق طلاق را در صورتی که مرد همسر دیگری اختیار کند، برای خود داشته باشد که این مورد در ماده 17 نیز آمده است.    

فروغ نیلچی‌زاده

مشاور سازمان ملی جوانان درامور زنان

 

شرایط اجتماعی امروز به گونه‌ایست که نشان می‌دهد زمان پرداختن به موضوع ازدواج مجدد در کشور فرا‌رسیده است اما چون موضوع ازدواج مجدد در مدار حقیقی خود قرار نگرفته، از آن سوء استفاده می‌شود و همه به آن بدبین هستند.

موسی قربانی

عضو کمیسیون حقوقی مجلس

 

ازدواج دو نوع است، ازدواج دائم و ازدواج موقت. بنابراین طبیعی است که در مورد ازدواج موقت قانون وضع شود، البته نباید این نکته را فراموش کنیم که وضع قانون در مورد چیزی هرگز به معنای این نیست، که دولت در حال تبلیغ آن است.

زهرا شجاعی

 

رئیس اسبق مرکزمرکز امور مشارکت زنان ریاست جمهوری

 

ازدواج مجدد هرگز خانواده را به سکینه و آرامش نرسانده است و فقط به مشکلات بیشتر در خانواده دامن زده است‏‌بنابر این مجلس نباید به دنبال قانونی کردن ازدواج مجدد باشد و ازدواج مجدد را تسهیل کند.

فضه میرباقری

کارشناس حقوقی

طبق شرع اسلام هیچ مردی حق ندارد بیشتر از 4 زن در نکاح داشته باشد. تازه داشتن این 4 زن هم مشروط به این است که مرد توانایی تامین رفاه آنها را داشته باشد، برای هریک خانه‌ای جداگانه تهیه کند، نوکر و کلفت جداگانه برای هریک تدارک ببیند، جواهرات شخصی جداگانه‌ای برای هریک بخرد و همه را به یک چشم نگاه کند و به یک اندازه مورد محبت قرار دهد تا حسادتشان را علیه یکدیگر برنینگیزد. این شرایط داشتن همسر متعدد را برای مرد تقریبا غیرممکن می‌کند. نکته مهم دیگری که باید بدانیم این است که هیچ زن ایرانی که در خانواده خوبی تربیت شده باشد هرگز حاضر نخواهد شد به عقد مردی درآید که همسر دارد. پس امکان تعدد زوجات در میان مردان جوان از طبقات بالای جامعه بسیار بعید است.

42 131

کلید واژه ها: زنان - ازدواج -
نظرات 21
  • حميد شنبه 9 بهمن 1389 - 16:27:58
    20 4 پاسخ به این نظر
    آقا اينا رو ولش! مهريه رو بچسب! خيليا از ترس مهريه، تمكين كه چه عرض كنم، كتكم بخورند دم بر نميارند. بجاي اين قوانين، قانون مهريه را به تقسيم مساوي اموال تغيير دهيد.
  • ليلا شنبه 9 بهمن 1389 - 22:01:24
    26 17 پاسخ به این نظر
    راي بسيار مفيدي هست و جلوي سواستفاده از مهريه را از ذوجه ميگرد..خداوند جزاي خير بدهد به شما
  • مریم یکشنبه 10 بهمن 1389 - 10:22:53
    24 5 پاسخ به این نظر
    از آقای لیلا به دلیل نظر جالبشان ممنونم
  • بدون نام یکشنبه 10 بهمن 1389 - 12:25:20
    24 41 پاسخ به این نظر
    در مملكت ما مردها راحت باشند زنها چقدر بايد زجر بكشند... وقتي مردهاي كثافت با چند زن ديگر در تماس باشند ديگر نيازي به تمكين زن اول ندارن ولي باز هم قانون با آنهاست خوب انظار بيشتر از اين هم نمي رود قانون گذارها مرد هستند هيچ وقت احساس يك زن را درك نميكنند
  • بدون نام دوشنبه 11 بهمن 1389 - 13:26:30
    19 11 پاسخ به این نظر
    آخه وقتي زن ببينه شوهرش دنبال زناي ديگه هست چطوري مي تونه تمکين بکنه؟ ...
  • امید دوشنبه 11 بهمن 1389 - 22:15:01
    30 11 پاسخ به این نظر
    والله زنها این روزها رفتارهایی میکنن که فقط قوانین میتونن در مقابل اونها از مردها دفاع کنند
  • مجيد جمعه 13 اسفند 1389 - 01:43:09
    13 8 پاسخ به این نظر
    شرط وكالت زوجه از طرف زوج زماني مطرح است كه هر دو طرف حسن نيت داشته باشند لذا وقتي زوجه از همسرش نافرماني نموده يا به قولي تمكين نمي نمايد و در مواقعي دست به مطالبه مهريه نيز ميزند ايا مردها فقط بايد نظاره گر پايمال شدن غرور وحقوق خود باشند به صرف اينكه مهريه حق خانمها بوده و مردها بايد تمام وكمال مشغول پرداخت مهريه باشند نتيجه اين كه راي اخير ديوان عالي كشور يك اقدام به موقع وصحيح بوده است.
  • دکترشیرکو دوشنبه 19 اردیبهشت 1390 - 01:30:58
    22 9 پاسخ به این نظر
    کاملن با آقاحمیدموافقم مهریه بایستی حذف بشه
  • منصوره شنبه 30 مهر 1390 - 15:40:33
    11 2 پاسخ به این نظر
    من سه ساله عقد یه اقایی هستم.بااین وجود همسرم هیچ اقدامی برای تشکیل زندگی نمیکنن. یک سالی میشه که دادخواست مهر دادم اما هنوز جوابی از دادگاه نگرفتم.خودتون قضاوت کنین............. چه کنم؟؟؟؟؟
    • النا یکشنبه 20 بهمن 1392 - 14:23:09
      4 2
      سلام خدمت شما. منم الان 1سالو 8 ماهه عقد هستم. شوهرم کارمند رسمی هستن با 1میلیون و 600 حقوق. نزدیک 2 میلیون.1سالو نیم اذیتم کرد. از طزیق موبایلش فهمیدم با دخترای دیگه ارتباط داره. اما باز باهاش موندم. بخاطر زندگیم. چون عاشق زنمدگیم بودم. اما شوهرم یه آدم بی مسیولیته. و فوق العاده دهن بینن. پدرشون شهید شده.و بسیار تحت تاثیر مادرشونن. مادرش منو خیلی اذیت کرد توی نامزدی. انگار واسش هوو بودم.مادرشو خوب تعریف نمیدن. خلاصه ما همش قهرو دعوا میشدیم. قهرای طولانی و شوهرم اصلا دنبالم نمیومد. یه بار با وساطت بزرگا آشتی کردیم. ایندفعه کمی خوب شه بودیم تا باز متوجه شدم از موبایلش دوباره با کسی ارتباط داره و بهم خورد بین ما. بحث پیش اومد. از تیر 92 تا الان که بهمن 92 هستش اصلا دنبالم نیومد!! منم درخواست د
  • بدون نام پنجشنبه 20 بهمن 1390 - 15:45:34
    4 1 پاسخ به این نظر
    کاملا حق باخانم شجاعی هست.دسته از اول رضایت زن اول شرط ازدواج مجددنبوده،خب دلیلش اینه قدیما همه انتظارشو داشتن که مرده دوباره زن بگیره و وقتی ازدواج میکردن زتها وقع وفاداری نداشتن.پس اگه زن میخواسته شوهرش ز نگیره باید قبل از عقد میگفته.ولی الآن اگهمردی میخواد بعدا زن بگیره باید قبلش به زنش بگه.چون فرض بر نیت مرد به تک همسریه.علامه طباطبییم یگه حاکماسلامی میتونه چند همسری رو منع کنه.خانم نلچی زاده هم بره برا شوهر خودش ز ن بگیره
  • رها پنجشنبه 15 تیر 1391 - 21:08:32
    10 3 پاسخ به این نظر
    من یک ساله عقدکردم شوهرم برای اینکه به من نفقه نده رفته یک روستای دورافتاده بی امکانات یه خونه گرفته که نفقه نده توحیاطش انواع حیوانات هست به نظرشما این میشه از تهران رفت روستای بندر؟
  • احمد بهلول نژاد یکشنبه 21 آبان 1391 - 14:11:24
    7 6 پاسخ به این نظر
    از شما تقاضا داريم راجع به زني كه تمكين با همسرش ندارد و بدون عذر موجه زندگ اش را براي مدت 6 تا 10 ماه ترك مي كند دستور فرماييد كه قضات از بابت مهر آن زن درصدي كم نمايند
  • محسن شنبه 3 فروردین 1392 - 04:35:48
    9 7 پاسخ به این نظر
    زنان خوب زیاد هستند...ولی امان از اونایی که بد تشریف دارن. واقعا هر بلایی سر بعضی خانما بیاد حقشونه.
  • بی نام پنجشنبه 30 خرداد 1392 - 23:04:54
    6 4 پاسخ به این نظر
    تف به این قانونا که همش پشت مرد رو میگیره
  • علی یکشنبه 9 تیر 1392 - 14:43:22
    4 2 پاسخ به این نظر
    من مردم ولی زنم به خاطر آگاهی کامل از قوانین (کارمند دادگستریه) مرا 18 ماه رها کرد و بچه چند ماهه ام را برداشت و رفت و هرجایی و از هر راهی اقدام کردم حریفش نشدم وقتی دادگاه می گفتم زندگی را رها کرده و رفته می گفتند شاهد بیا هیچ یک از همسایگان چون فامیلا و همشهرییای اون بودند قبول نمی کردند واون می گفت خودت مرا بیرون کردی در حالی که چنین نبود وحتی قسم می خورد و در تنهایی می گفت مهریه را می بخشم و بچه را برمی دارم وقتی دادگاه رجوع می کردیم می گفت تمام مهریه ام را می خوام و قتی راضی شدم مهریه اش را قستی بدم می گفت طلاق نمی خوام و اخرش به خاطر بچه به زندگی برگشت ولی هیچ وقت به او دیگر علاقه ای ندارم و مجبورم تحمل کنم چون مهریه اش سنگین و از عهده پرداخت یک معلم زیاده
    • بی نام جمعه 12 مهر 1392 - 03:04:58
      2 4
      کلا دختر باسواد مخصوصا مثل مورد شما بدرد زندگی نمیخوره چرا گرفتی
  • سعید حسنی حسن یکشنبه 16 تیر 1392 - 16:25:15
    4 9 پاسخ به این نظر
    من یک پسر کاملا معتقد و شاغل هستم و خانواده متوسطی دارم و بعد از گذشت 9 ماه از نامزدیم تازه زنم میگه بهت علاقه ندارم!!!!!!!!!!!!! از لحاظ قیافه از زنم خوشکلترم از قد بلندترم خیلی خوش اخلاقم ایراداتش هر چند می دانم ولی اصلا نه به رخش می کشم و نه مساله ای برام ایجاد می کنه و اصلا دلم نمیخواد طلاقش بدم و ایشان از من میخواد که بیا طلاقم بده کادو هات هم طلاهات هم میدم ولی من راضی نیستم گریه میکنه و میگه خودم میکشم اگه طلاق ندی!!!! به نظر شما بدون دلیل میتونه طلاق بگیره؟
    • اواره یکشنبه 30 تیر 1392 - 00:46:21
      4 1
      کوچکتر ازشما هستم بگم چه کارکنی اما اگردوستت نداره طلاقش بده چون بانگه داشتنش هم زندگی خودتوهم خانمتو خراب میکنی
  • هادی جمعه 24 آبان 1392 - 23:53:10
    4 5 پاسخ به این نظر
    بعضی از زن ها فقط دنبال مهریه هستند زن من یک ......
  • بی نام جمعه 18 بهمن 1392 - 00:48:51
    4 5 پاسخ به این نظر
    باید قانونی تصویب بشه که اگر زن بدون دلیل تمکین نکنه مهریه اش بپره.
ارسال نظر:
  • 0/700
  • قوانین ارسال نظر
نقل مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
Copyright © 2011 khabaronline, All rights reserved