مرحوم افشار و قصه کاغذ در تاریخ اجتماعی و فرهنگ ایرانی

سایت کتابخانه تخصصی تاریخ ایران و اسلام نوشت:

برگ نخستین کتاب به عنوان کلیات در باره واژه کاغذ، و ریشه کلماتی نظیر قرطاس، بیاض، ورق، کادی، تار، و کلمات دیگر بود.

برگ دوم اصطلاحات و تعابیر شامل انواع کاغذها بود که با انتساب به مکان یا نوع آن نامیده می شد. تعابیری ماند کاغذ ابری، کاغذ آسیا، کاغذ چربه، کاغذ حلوا، کاغذ خوش قلم و دهها اصطلاح دیگر. ذیل هر کدام از متن یا شعری که این تعابیر در آنها به کار رفته یاد شده است.

برگ سوم بازیافته های تاریخی و فرهنگی اشارتی به کاغذ سازی در شهرهای مختلف ایران و جاهایی که نامشان به نوعی با کلمه کاغذ وصل است و بسا روزگاری در آنجاها کاغذ تولید می شده است.

برگ چهارم انواع کاغذ که این یکی از بهترین بخش هاست. در اینجا انواع کاغذهای منتسب به شهرهای مختلف مانند آملی، ازمیری، اسلامبولی، (و همین طور الفبایی9... سامرایی، سلیمانی، رشیدی، طاهری، طلحی، ترمه، صابونی و.... دهها مورد دیگر با ذکر شواهد و منابع آمده است.

برگ پنجم رنگ در کاغذ که باز هر کدام با شواهد شعری و متنی قید شده است.

برگ ششم کاغذ ابری.

برگ هفتم آهار مهره.

برگ هشتم مقادیر و اوزان در کاغذ پرداخته شده است.

برگ نهم هنر و کاغذ که در باره رنگ کردن کاغذ و جدول کشی و کهنه کردن و مانند اینهاست.

برگ دهم:‌ مصارف دیگر کاغذ بسان اسباب بازی و دعا نویسی و...

برگ یازدهم خرید و فروخت

برگ دوازدهم بازپسین روزگار کاغذ سنتی و این که در ایران تا اوائل مشروطه ساخت کاغذ جریان داشته است.

بدون تردید اثری است کم مانند که تمامی متون و مواد لازم را برای پژوهش های وسیع تر فراهم آورده است.
چون کامل نخوانده ام نمی دانم در باره کاغذ خارجی و ورودش به ایران بحثی دارد یا نه و این که این کاغذهای وارداتی چه علائمی داشت و اکنون برای شناخت آنها در باره نسخه دوره قاجاری چه باید کرد. هرچه هست این کتاب در باره کاغذ در زندگی و فرهنگ ایرانی است نه فرنگی که دنیای دیگری است.

خدای این مرد بزرگ را بیامرزد که خدمتی شایان توجه به فرهنگ ایرانی کرد که بخش مهمی از آن فرهنگ اسلامی نیز هست.
این کتاب در 160 صفحه با فهارس متنوعه منتشر شده است.

/6262