نسرین وزیری: انتخابات مجلس دوم در 26 فروردین سال 63 در شرایطی برگزار شد که هم احزاب و گروه​های سیاسی تجربه یک دوره حضور در انتخابات مجلس و رقابت​های انتخاباتی را پشت سر گذاشته بودند، هم نامزدها دستشان آمده بود که مجلس چه کارکردهایی دارد و هم مردم از عملکرد گروه​ها و نمایندگان برآوردی کسب کرده بودند. این تنها مزیت انتخابات مجلس دوم شورای اسلامی به نسبت نخستین انتخابات مجلس نبود. {لیست های انتخاباتی در رقابت برای مجلس دوم شورای اسلامی را اینجابخوانید}.

با گذشت چهار سال از برگزاری انتخابات مجلس اول، در سال 63 هم شورای نگهبان شکل گرفته بود تا بر انتخابات نظارت کند و هم وزارت کشور کمتر درگیر مسائل پس از انقلاب و نابسامانی​های امنیتی آن زمان بود. البته اینبار کشور در شرایط جنگی به سر می​برد و برگزاری انتخابات در 193 حوزه انتخابیه از جمله شهرهای جنگ زده از برگ​های زرین تاریخ جمهوری اسلامی ایرانو نشانگر ثبات آن است.

بر اساس آمار منتشره از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی، در این دوره از انتخابات، 1584 نفر ثبت نام کرده بودند که از این میان صلاحیت 1275 نفر از سوی هیات​های اجرایی و نظارت تصویب شد، اما 115 نفر از آنها اعلام انصراف کردند.

انتخابات مجلس دوم در سه مرحله برگزار شد. نخست در 26 فروردین سال 63 با مشارکت 15 میلیون و 995 هزار نفر که طی آن 121 نفر به مجلس راه یافتند. دور دوم انتخابات در 27 اردیبهشت ماه برگزار شد تا مردم 130 نماینده دیگر را هم به خانه ملت بفرستند. در معدود حوزه​هایی همچون تهران نیز انتخاباتی میان دوره​ای برگزار شد که تنها نماینده راه یافته در آن به مجلس، علی​اکبر ناطق نوری بود که به تازگی ردای وزارت کشوری را از تن به در کرده بود. 13 نفر در دور اول و 15 نفر دیگر هم در دور دوم از پایتخت به مجلس دوم راه یافته بودند. (میزان مشارکت مردم در هر دوره از انتخابات مجلس را اینجا بخوانید.)

اگرچه کلیه نمایندگانی که در دور اول انتخابات مجلس اول از تهران به خانه ملت رفتند، آرایی بیش از یک میلیون را در سبد رای خود داشتند اما در انتخابات مجلس دوم، با وجود آنکه میزان مشارکت در کل کشور 14 درصد رشد یافته بود؛ اما تنها 11 نماینده دور اول تهران، آرایی بیش از یک میلیون را کسب کردند. اکبر هاشمی رفسنجانی، پر رای​ترین نماینده تهران بود و مهدی کروبی و محمدمهدی ربانی املشی پس از وی جای داشتند. کمال​الدین نیکروش هم با کسب حدود 37 درصد آرای مردم پایتخت، پایین​ترین میزان رای را به خود اختصاص داد.

در این دور از انتخابات تنها سه نماینده زن از تهران راهی مجلس شدند که شمار زنان مجلس نشین، یک نفر کمتر از مجلس اول بود. تعداد روحانیون تهرانی نیز از 13 نفر در مجلس اول به 11 نفر در مجلس دوم کاهش یافت. سعید امانی با 69 سال سن، مسن​ترین و هادی غفاری با 34 سال سن جوانترین نماینده این دوره بود.(برای آشنایی با نمایندگان تهران در مجلس اول، اینجا را بخوانید).

مقایسه میزان تحصیلات آکادمیک نمایندگان تهران در دو مجلس اول و دوم نیز نشانگر آن است که سطح سواد در این دوره از انتخابات بالاتر ار قبل شده است.
 

آنچه در ادامه می​بینید، جدول مشخصات نمایندگان تهران در مجلس دوم -به روایت کتاب معرفی نمایندگان ادوار مجلس چاپ روابط عمومی خانه ملت- و نمودارهای توصیفی آن است:
 

جدول اسامی و مشخصات نمایندگان مجلس دوم
اسامی	آراء مأخوذه:	درصد:		سن	تحصیلات حوزوی تحصیلات رسمی
اکبر هاشمی رفسنجانی	1891264	81.9		50	اجتهاد
مهدی کروبی	1443270	62.5		47	خارج فقه و اصول- لیسانس
محمدمهدی ربانی املشی	1383629	59.9		46	اجتهاد
عباس شیبانی	1345952	58.3		53	دکترای پزشکی
عاطفه صدیقی (رجائی)	1342662	58.1		41	ششم ابتدایی
محمدعلی موحدی‌ کرمانی	1324787	57.4		53	اجتهاد- سیکل
جلال‌الدین فارسی	1260779	54.6		49	سیکل
فخرالدین حجازی	1252945	54.3		55	سطح – لیسانس ادبیات
هادی غفاری	1215343	52.6		34	سطح - لیسانس حقوق اسلامی
سیدمحمود دعایی	1204220	52.2		43	خارج فقه و اصول- دیپلم
محسن مجتهد شبستری	1178696	51.1		47	خارج فقه و اصول-  سیکل
ابراهیم اسرافیلیان	614298	49		49	دکترای ریاضی
اسدالله بادامچیان	489705	39.1		43	سطح - متوسطه
محمدعلی هادی	767470	61.3		36	سطح - فوق لیسانس
حسین کمالی	765249	61.2		31	دیپلم
محمد یزدی	757336	60.5		53	خارج فقه و اصول
حسن روحانی	729965	58.3		36	خارج فقه و اصول- دکترای حقوق قضایی
مرضیه حدیدچی (دباغ)	726204	58		45	سطح -  ششم ابتدایی
موسی زرگر	625906	51.6		49	دکترای پزشکی
محمدباقر محی‌الدین انواری	624267	49.9		58	اجتهاد -  سیکل
سیدرضا زواره‌ای	612002	48.9		46	لیسانس قضایی
سیدمحمد اصغری	553403	44.2		36	سطح - فوق لیسانس حقوق
مریم بهروزی	539153	43	39		سطح - متوسطه
محمدهاشم رهبری	532434	42.6	36		فوق لیسانس معماری
سیدحسین موسویانی	530635	42.4	38		سطح - فوق لیسانس مکانیک
سعید امانی همدانی	528939	42.3	69		ششم ابتدایی
عباس دوزدوزانی	483154	38.6	42		سطح - فوق دیپلم
سیدکمال‌الدین نیکروش	462220	36.9	40		دکترای مهندسی برق
علی‌اکبر ناطق‌نوری	330859	50.9	43		خارج فقه و اصول- لیسانس فلسفه اسلامی

توضیح جدول:

1-      اسامی نمایندگان به ترتیب درصد آرای ماخوذه در سه دوره انتخابات مجلس دوم در حوزه تهران، در این جدول قرار گرفته است. تفاوت رنگ آرا در ستون درصد آرای ماخوذه، نشان دهنده فاصله سه دوره برگزاری انتخابات تهران در مجلس دوم است.

2-      سن نمایندگان در سال ورود به مجلس محاسبه شده است.

 

نمودارهای زیر نسبت​های عینی جدول فوق را نشان می​دهد.

 

 

 

 

این نمودار که درصد آرای نمایندگان تهران را نشان می​دهد، در سه بخش تفکیک شده است که گویای ورود نمایندگان تهران در سه دوره مختلف – مراحل اول و دوم و میان دوره​ای- به پارلمان است. گفتنی است در مرحله اول انتخابات، کل آرای ماخوذه 2308319 بوده که در مرحله دوم به 1251160 رای کاهش یافته است. (گفتنی است در مرحله اول انتخابات مجلس اول تهران کل آرای ماخوذه 2134434 بود و در مرحله دوم 1634007 رای که در میان دوره​ای به 1859463 رای رسیده بود. مقایسه این اعداد با انتخابات مجلس دوم گویای افزایش میزان مشارکت در پایتخت است).

 

 

/2929

  دانلود