ساکاشویلی که روزگاری نماد مبارزه با دیکتاتوری معرفی می شد . رفتارهای استبدادی بروز می دهد و در غیاب پشتیبانی های دولت بیگانه ، ناکارآمدی او جلوه یافته و حالا حتی برای مردم عامی نیز فاقد جذابیت و احترام شده است .
دولت واشینگتن در دوره پس از جنگ سرد منطقا راهبرد خود را عوض کرد زیرا در نبود رقیب اصلی، زمینه استیلا فراهم شده بود و دیگر برای گسترش امپراطوری به جنگ سخت نیاز نداشت بلکه شیوه های نرم کارایی بیشتری می یافت . براین مبنا صدور دمکراسی با تعریف و جهت گیری خاص در دستور قرار گرفت و در مناطق چالشی شاهد وقوع انقلاب های رنگین بودیم . در همه این تحولات ، عناصر تقریبا مشابه دیده می شد : ظرفیت سازی از نارضایتی های داخلی ، محوریت سفارت آمریکا ، بهره گیری از اتحادیه های صنفی ، یارگیری مستقیم یا غیر مستقیم رسانه ها و فعال سازی نهادهای غیر دولتی آمریکا مدل موفق اوکراین و گرجستان را با جدیت در سایر مناطق تعقیب کرد . حتی به دنبال اجرای آن در کشورهایی چون لبنان ، ونزوئلا و ایران بود اما توقف انقلاب گل لاله در قرقیزستان نشان داد این شابلون ضرورتا کارایی گذشته را ندارد . اگرچه در کشورهای مشترک المنافع در آسیای میانه و قفقاز ظاهرا آزاد سازی هایی صورت گرفته بود اما دولت مسکو با تعریف و اجرای نظریه «خارجه نزدیک» دولت ها و ملت های به ظاهر مستقل جدید را حوزه امنیتی خود تلقی می کرد و بنابراین در اغلب این کشورها دبیران کل حزب کمونیست یا چهره های موثر امنیتی شوروی بعضا با شعارهای راستگرایانه حاکمیت یافته بودند و عملا هنوز سیاست ها در کرملین طراحی می شد . نکته ای که شاید رقیب دیروز از آن غافل بود.
رهبر انقلاب مخملی گرجستان در مخمصه ای گرفتار آمده است که عاقبت همه دولت های وابسته است . امروز واشینگتن به دلیل روی کارآمدن اوباما ، مصالحه با مسکو ، در اولویت نبودن تفلیس یا هر دلیل دیگری ، پشتیبانی خود را برداشته است . این البته موضوع تازه ای نیست زیرا دولت جمهوری خواه نیز درمنازعه آبخازی و تهاجم سنگین روسها نتوانست کمکی به هم پیمان خود بکند.
دولت های وابسته حتی اگر از پشتیبانی اولیه ملت خود برخوردار باشند - که عمدتا ناشی از تزریق هیجان است - اما به دلیل ذات وابستگی ، توان پاسخگویی مطالبات رو به تزاید را ندارند ، ضمن آن که از چاره جویی دوران سردشدن عرق اولیه عاجزند ، دورانی که رجعت به گذشته در ضمیر پر حسرت ملی نضج می گیرد . اگرچه خوشبختانه به دلیل هشیاری مردم و نظام ، انقلاب رنگین در این مرز و بوم اتفاق نیفتاد اما مرور تجربه این همسایه شمالی نشان میدهد که دولت متکی به ملت و ارزشهای درونی ، پایدار است و دولت های وابسته که نگاه و اتکای برون مرزی دارند حتی از عاقبت نیز بی بهره اند.
نظر شما