دوشنبه 5 تیر 1396
دوشنبه 21 فروردین 1396 - 07:06:00 چاپ

حکومت‌داری با نهج البلاغه یا توضیح المسایل؟

وبلاگ > زائری، محمدرضا - با پیروزی انقلاب اسلامی روحانیون و متدینان که از ترویج فساد و گسترش فحشا نظام طاغوت دلی پرخون داشتند به میدان آمدند و خواستند با تعطیل کردن کاباره ها و عرق فروشی ها و محدودکردن موسیقی و سینما مسیر را برای هدایت و صلاح جامعه هموار کنند، اما به دلیل کم تجربه بودن و آرمانگرایی بیش از حد، از این نکته بسیار حیاتی و مهم غافل بودند که ذات و طبیعت انسان دارای زمینه غفلت ها و خطاهایی اجتناب ناپذیر است و نمی توان در سیاست گذاری ها و برنامه ریزی های کلان از همه به یک شکل توقع داشت.

امير مؤمنان وقتي در باره مردم به مالك اشتر سفارش مي كنند مي گويند: " يفرطُ منهمُ الزّلل و يؤتىٰ على أيديهم في الخطأ والعمد/ خطا مي كنند و خواسته يا ناخواسته بديهايي از آنان سر مي زند"

اين است كه از مردم به معناي مخاطب عام نمي توان همان توقعي را داشت كه از يك روحاني وارسته و يك عارف سالك داريم و لذا ناچاريم براي اين مخاطب عام در حداقل ضرورتهاي ممكن و خطوط قرمز اجتناب ناپذير قانون گذاري و تدبير كنيم زيرا هرگز نمي توانيم اين مخاطب عام را به شكلي كه خودمان توقع داريم دربياوريم و اجبارا صالح و مؤمن بسازيم.
آن روزها تصور غالب ( و متاسفانه گاهي هنوز هم) چنين بود كه مي توان به راحتي و با ضرب چماق همه را هدايت كرد و با اجبار و فشار به بهشت فرستاد.

اما امروز با فاصله سي و هشت سال از پيروزي انقلاب و در آستانه چهل سالگي تجربه جمهوري اسلامي سزاوار است تا كاميابي ها و ناكامي هاي اين تجربه در عرصه هاي سياسي ، اقتصادي ، فرهنگي و اجتماعي مورد مطالعه قرار گيرد.
آن روزها فضاي طبيعي غالب، فضاي احساسات و عواطف و شور و شعار بود ( هر چند به دلايل مختلف در مقايسه با نمونه هاي مشابه بسيار آبرومندتر و كم آسيب تر و ...) ليكن به هر حال اكنون در فضايي منطقي و عقلاني بايد خطاهاي ناشي از غلبه فضاي احساسي را بررسي و تحليل نمود و در آستانه چهل سالگي انقلاب تجربه هاي اين دوره را براي بازخواني سياست ها و رفتارها مرور كرد.

سن چهل سالگي سن كمال و تعقل و اصلاح و تثبيت است و اكنون زمان آن فرا رسيده تا آنچه به آزمون خطا دستاورد ماست براي دهه هاي آينده و نسل هاي بعد بازخواني شود و فهم ما از اين تجربه ها چراغ راهشان گردد.
شايد بگوييد مرور و بازخواني اين تجربه ها ضرورت ندارد، كه اتفاقا من در همين نقطه با شما اختلاف نظر دارم. زيرا اولا اينها تجربه هايي نيستند كه تمام شده و به تاريخ پيوسته باشند و ثانيا اين تجربه ها در مسائل نو و چالشهاي جديد و پرسش هاي ديگر تعيين كننده و اثر گذار هستند.

بايد اكنون به پشت سر خود بنگريم و ببينيم با پيش فرض غلط و ناصواب امكان اصلاح اجباري و هدايت زوركي! در موضوعات مختلف چگونه عمل كرده ايم؟
مصاديقي مانند نوع مواجهه مان با مسايل جنسي نظير تخريب [...] (كه شايد منجر به گسترش و پخش منطقه محدود در كل شهر و كشور شد)، دخالت در زندگي خصوصي مردم و مثلا جستجوي ماشين ها براي يافتن شيشه هاي مشروب، محدوديت هاي موسيقي و منع خوانندگي زنان، فوتبال زنان و حضور بانوان در ورزشگاهها،اجبار عمومي حجاب، منع دوچرخه و موتورسواري زنان، تغيير عنوان "شير و خورشيد سرخ" به "هلال احمر" و خيلي تصميمات يا عملكردهاي ديگر كه شايد در آن زمان قابل درك بوده ولي اكنون بعد از سالها بايد مسير و روندي كه منجر به اين تصميمها و سياست ها شده بررسي گردد و آسيب ها و دستاوردهايش مورد مطالعه قرار گيرد و ميزان اثربخشي اش ارزيابي و محاسبه شود.

شايد مهمترين عامل اين نوع سياست گذاري ها آن بود كه پس از پيروزي انقلاب به جاي مراجعه به نهج البلاغه و الهام گرفتن از عهد مالك اشتر كه شيوه حكومتداري را روشن مي ساخت به سراغ رساله توضيح المسايل رفتيم كه براي زندگي فردي مكلف مؤمن بود. اميرالمومنين در عهد خود به مالك مي فرمايند :"فإنّ في النّاس عيُوبا الوالي أحقّ من سترها/ مردم عيب ها و ايرادهايي دارند كه حاكم جامعه بيش از همه به پوشاندن و ناديده گرفتن آنها سزاوار است"!

مرور تجربه ها نه تنها نقص و عيب نيست بلكه روندي است كه مي تواند اصلاح و تغيير در آينده را تضمين كند و به مردم نيز اطمينان دهد كه مسؤولان جامعه عزمي صادقانه براي بهبود و پيشرفت دارند.

 

کلید واژه‌ها : امام علی(ع) - جمهوری اسلامی -
مطالب مرتبط
14 دیدگاه
  • علی
    دوشنبه 21 فروردین 1396 - 07:36:24
    پاسخ
    30 1

    به قول شاعر : کجا بودی تا حالاااااااااااااااااا ....

  • بی نام
    دوشنبه 21 فروردین 1396 - 11:02:03
    پاسخ
    14 0

    حکومت داری دو بخش است بخش اول اخلاق و آداب حاکمیت با رعیت و افراد درون حکومت است که یقینا با تعالیم نهج البلاغه و بخشی که عبارت است از امور عرفی و کسب تجربه و مهارت به جرات می توان گفت با هیچ کدام

  • وحید
    دوشنبه 21 فروردین 1396 - 11:24:24
    پاسخ
    30 3

    تنها روحانی که میتوان به شعور و درکش افتخار کرد، امیدوارم همه مسئولین کمی از واقع بینی و درک برخوردار گردند. تجربه نشان میدهد چیزی با زور بدست نخواهد آمد. سپاس

  • جواد
    دوشنبه 21 فروردین 1396 - 13:25:31
    پاسخ
    22 0

    سوال: واقعا ظرفیت مادی و معنوی این مُلک و ملت برای چند بار آزمون و خطای دیگر حضرات و ارباب زر و زور و چرخ را از ابتدا اختراع کردن جا دارد؟ با دید نتیجه گرایی و به دور از آرمانهای بی در و پیکر، کدام نتیجه مثبتی از این آزمون و خطای آخر حاصل شد؟ جز تخریب بخشهای مثبت آزمون و خطاهای قبلی؟

  • ابوالفضل
    دوشنبه 21 فروردین 1396 - 13:28:44
    پاسخ
    28 1

    "فإنّ في النّاس عيُوبا الوالي أحقّ من سترها/ مردم عيب ها و ايرادهايي دارند كه حاكم جامعه بيش از همه به پوشاندن و ناديده گرفتن آنها سزاوار است" احسنت به این خرد و سیاست و منش؛ شخصیتی هزار و چهارصد سال پیش سخنی فرمود که برخی هنوز هم آن را درک نمی کنند

  • بی نام
    دوشنبه 21 فروردین 1396 - 13:56:35
    پاسخ
    2 0

    از مردم به معناي مخاطب عام نمي توان همان توقعي را داشت كه از يك روحاني وارسته و يك عارف سالك داريم... بیچاره مردم اونا هم اگه امکانات داشتن، می شدن روحانی وارسته یا یک عارف سالک ...

  • بی نام
    دوشنبه 21 فروردین 1396 - 15:22:53
    پاسخ
    5 0

    آقای زائری همینجوری هم زیر تیغی چه رسد به باز کردن این موضوعات. روحانیت سنتی تجمل کمترین انتقاد از خود را ندارد عوام را حقیرتر از این می بیند که ان قلتی در مسئله ای داشته باشند. حاکمیت همه کار می کند تا رضایت انها را کسب کند .

  • بی نام
    دوشنبه 21 فروردین 1396 - 17:12:55
    پاسخ
    3 1

    خانه نشین کردن زنان، صلب حق طلاق و سرپرستی فرزند، نیاز به اجازه همسر برای گرفتن پاسپورت، سهمیه بندی جنسیتی، دوبرابر بودن دیه مرد نسبت به زن، محدودیت برای قضاوت زنان، عدم امکان انجام بسیاری از فعالیت های ورزشی توسط زنان، ازدواج کودکان، ... اینا چیزایی نیستند که برطرف شدنشون مطالبه گناهکاران باشه. من به اعتقاد به برابر بودن خودم و دیگر ایرانیان فارغ از جنس و دین و عقیده افتخار می کنم و اون رو گناهی که حکومت بهتر بود آزاد می گذاشت و نگذاشت نمی اونم.

    • بی نام
      سه شنبه 22 فروردین 1396 - 20:36:01
      0 1

      اول که حق طلاق منطبق با قرآن با مردان است و احدالناسی اجازه ندارد جز با توافق طرفین، آن را به زنان واگذار کند. دوم که سزپزستی کودکان هم با مردان است و کسی نمی تواند آنرا از ایشان بگیرد. سهمیه بندی جنسیتی مشاغل هم با توجه به سربازی رفتن مردان و برابر نبودن شرایط معقول است. بجز اینها که لغو ایشان گناه است در بقیه موارد حق با شماست.

  • پیراسته فر
    دوشنبه 21 فروردین 1396 - 17:20:43
    پاسخ
    4 0

    خیلی لذت بردم به چه نکات جالبی اشاره داشتند. بصیرت این است نه با2تافحش به فتنه گران وجناح مخالف

  • محمد
    دوشنبه 21 فروردین 1396 - 17:50:05
    پاسخ
    4 7

    آیا اگر خود حضرت علی الان بودن آن مکان های مخصوصی که شما گفتین را تخریب نمیکردن؟آیا جلوی شرب خمر را نمیگرفتن؟بله تجسس در امور مردم درست نیست اما آزاد کردن این امور هم مطابق با شرع نیست.

  • علی
    دوشنبه 21 فروردین 1396 - 18:37:29
    پاسخ
    6 0

    به قول جرق جرداق: «علی دریایی است بی کران که کران تا کران جهان را فرا گرفته و با اشک یتیمی توفانی می شود.» حکام باید از محرومت های مردم توفانی شوند و نه از آن دسته از خطاها و گناهان فردی مردم که به اجتماع لطمه ای نمی زند. و اما رساله ای عمل کردن هم به شرط و شروطی درست است و آن وقتی است که اجتهاد از فردی بودن خارج شود. زیرا اجتماع تخصص های مختلف می خواهد و هیچ فردی جز معصوم نمی تواند برای همه رفتارهای اجتماعی مردم به نام شرع حکم صادر کند. کشور باید بر اساس قانون اداره شود و قوانین موضوعه را اهل اجتهاد در زمینه های مختلف باید مورد بررسی قرار دهند. یعنی حقوق دادن، روانشناس اجتماعی، جامعه شناس، فیلسوف، پزشک...

  • لیلا
    سه شنبه 22 فروردین 1396 - 00:45:20
    پاسخ
    10 0

    اول درود خدا بر حضرت علی دوم آقای زائری عالی بود

  • بی نام
    سه شنبه 22 فروردین 1396 - 16:07:20
    پاسخ
    0 0

    جای خوشبختی دارد که بالاخره به این نتیجه رسیدید که نمیتوان صرفا با رساله عملیه کشور داری کرد. آیا برای طرح این مباحث خیلی دیر نشده است؟ خوب بود به این نکته هم اشاره میکردید که بودند افرادی که سی سال قبل این موارد را مطرح کردند و راه کار نشان دادند و بعد هم تکفیر شدند شما هم که از آثار ایشان استفاده میکنید و مطلب مینویسید به درد جامعه فعلی و مردم این روزگار نمیخورد. ایکاش در همان رساله عملیه می ماندیم الان تفکر اجتماعی اکثر افراد جامعه دست مداحان و مطالب مفاتیج الجنان و ... و یکسری خرافات افتاده هست که هیچ مبنای تاریخی وعلمی ندارد. موارد آنها که توسط دوستان شما و در همین صداو سیما تبلیغ میشود هر روز در حال افزایش است و حتی قرآن و نهج البلاغه مهجور مانده اند.امروز فکری به حال این خرافات بکنید

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700