شنبه 29 مهر 1396
دوشنبه 3 مهر 1396 - 09:58:30 چاپ

واکاوی جنجالی که با انتقاد از شجریان به پا شد/ چه کسی گلپا را حذف کرد؟

فرهنگ > موسیقی - روزنامه شرق نوشت: اکبر گلپایگانی، خواننده قدیمی ایران، چند روز پیش در گفت‌وگویی از همکارانش گلایه کرده که آنها در برابر بی‌کاری ٣٨ ساله و خانه‌نشین‌شدنش سکوت اختیار کرده‌اند؛ درحالی‌که با توجه به نفوذی که در صداوسیما و مدیران کلان فرهنگی داشته‌اند، می‌توانسته‌اند با دادن مشاوره‌هایی از حق و حقوق ازدست‌رفته اینان که خانه‌نشین شده‌اند، دفاع کنند و حتی بستر بازگشت دوباره‌شان را برای کارکردن در محافل موسیقی فراهم کنند.

گلپا به استاد شجریان، مرحوم لطفی و گروه چاوش که در آن سال‌ها با قدرت کار می‌کرده‌اند، اعتراض می‌کند و بعد از ٣٨ سال دوباره از مسائلی حرف می‌زند که قبل از این هم، نه با این میزان تأکید، درباره‌اش گفته بود. 

به‌همین‌دلیل با چند نفر از منتقدان موسیقی و اهل موسیقی درباره این گفته‌ها و شرایط آن روزگار گفت‌وگو کرده‌ایم که در این گزارش بر آن هستیم تا حد ممکن دلایل حقیقی این مسائل را مطرح کنیم که در ادامه می‌خوانید:

رضا مهدوی: مقصر هنرمندانند
رضا مهدوی، منتقد موسیقی، معتقد است که در دهه ٦٠ دولت این قابلیت را داشته که با توجه به مشاوره‌هایی که از هنرمندان بزرگ و نامی مانند شجریان و لطفی می‌گرفته است، تحت‌تأثیر و نفوذ سخن آنان راه را برای ورود برخی دیگر مانند گلپا و ایرج و امثالهم که نتوانستند بعد از انقلاب همچنان کار کنند، باز کنند. او خود در سال ٦٥ از گلپا دعوت کرده که در یک برنامه رادیویی آواز بخواند، اما همین مسئله در همان صداوسیما و از سوی خود هنرمندان با اعتراض همراه شده و این خود دلیلی شده که دیگر از گلپا دعوت نشود، بنابراین به اعتقاد مهدوی، این هنرمندان هستند که همیشه دلیل بازدارندگی هم بوده‌اند و حاکمیت و مدیران دولتی همیشه این آمادگی را داشته‌اند که بنابر خواست هنرمندان دعوت از افراد خانه‌نشین را انجام دهند و اگر چنین نبوده، چون هنرمندان در رأس کار چنین نخواسته‌اند.

او می‌گوید ‌ای‌کاش محمدرضا لطفی به‌عنوان رهبر ارکستر ایرانی که بین صغیر و کبیر مطرح بود و شجریان که استاد آواز بود و هر دو در برنامه گل‌های تازه درخشیده بودند و کارهای شاخصی را به‌جا گذاشته بودند می‌توانستند به بخش‌های دیگر موسیقی سنتی کمک کنند و حتی شهرام ناظری که صدای شاخصی داشتند و توانسته بودند نفوذی داشته باشند، از طریق دولتی‌ها این سفره پهن‌شده را کمی وسیع‌تر کنند و با دادن مشاوره‌های درست، این شائبه را از بین ببرند که برخی فقط برای خود و خانواده‌شان فضای کارکردن را تنگ کرده‌اند.

البته مهدوی معتقد نیست که نظرش کاملا درست و بدون خطا باشد، بنابراین این پیشنهاد را می‌دهد که در دانشگاه تهران و در دانشکده هنرهای زیبا سمیناری با حضور تمام بزرگان برگزار شود و همه حرف‌ها در این سمینار بیان شود که درواقع همه رودررو از زاویه دید خود مسائل را مطرح کنند و بتوانند این نظرگاه‌ها را طوری سمت‌وسو دهند که فضای موسیقی برخوردار از انواع ژانرها و سبک‌ها شود، چون در سال‌های آغازین انقلاب با محدود‌شدن صدای موسیقی به رادیو و تلویزیون فقط موسیقی سنتی برخوردار از امتیاز پخش بود و دیگران نبودند و به‌مرور از این تک‌صدایی خسته شدند و دلشان صداهای دیگر را هم خواست.

حسن ریاحی: حواشی بر موسیقی غالب است
حسن ریاحی، مدیر اسبق بخش موسیقی صداوسیما، بر این باور است که همیشه بین هنرمندان از این چیزها هست و چنین گفته‌هایی مد و رسم است و درعین‌حال، هم شجریان و هم لطفی و هم گلپا هنرمندان خوب و قابل‌احترامی هستند و این مسائل هم همیشه بوده است و او نمی‌تواند چیزی به آن اضافه کند. او می‌گوید این حاشیه‌ها بیشتر از خود موسیقی شده است و در خود تولید این روزها اتفاقی نمی‌افتد که در آن اثر ماندگاری تولید شود و این حواشی هم داستان‌هایی است که فعلا هستند. او این مسائل را طبیعی ارزیابی می‌کند که نمی‌توان دادگاهی هم شکل داد که کدام‌یک مقصر است و در هر صورت همه اینها زحمت کشیده‌اند و در موسیقی کار کرده‌اند. او درباره اینکه در دهه ٦٠ حاکمیت چنین خواسته است یا نه؟! می‌گوید: نمی‌دانم! من در آن سال‌ها در خارج از ایران بوده‌ام و دقیقا نمی‌دانم چه جریان‌هایی در سال‌های آغازین انقلاب بود و دقیقا چه اتفاقاتی افتاده است.

کیوان فرزین: فرهنگ گفت‌وگو و دفاع نبوده
کیوان فرزین، منتقد موسیقی، معتقد است اینکه دو نفر که با هم همکاری کرده‌اند بعدها دچار ناراحتی‌ها و گلایه‌هایی از همدیگر بشوند امری طبیعی است و آنچه گلپا گفته، شاید دلالت بر واقعیت‌هایی بکند و درعین‌حال آنچه می‌گوید ممکن است در مورد خودشان هم‌ بیفتد و درباره دیگران همچنین اتفاقی افتاده باشد و در جامعه کاری چنین چیزهایی پیش می‌آید و ممکن است ١٠ سال سکوت کنند، چون انتظارشان برآورده نشده و بعد باعث ناراحتی می‌شود، چون آن مسئله در طول زمان بزرگ شده است و‌ ای‌کاش در موعد خودش صحبت می‌شد و به سرانجامی می‌رسید. فرزین این تصمیم را خواست دولت می‌داند که نخواسته که برخی که در کاباره می‌خوانده‌اند به آنها اجازه کار بدهد و در آن زمان هم‌چنین فضایی نبوده که الان همه در فضای مجازی و تلگرام نظرهایشان را می‌نویسند و مثلا برخی از آقایان موزیسین دلشان می‌خواهد درباره ممنوعیت صدای زنان بگویند، اما در دهه ٦٠ چنین فرهنگ و چنین امکانی نبوده که لطفی و شجریان و گروه چاوش بخواهند از همکاران خود دفاع کنند یا اینکه خواسته باشند عرصه را بر همکارانشان تنگ کنند اما الان این ذهنیت هست که اگر کسی ممنوع‌الکار بشود و دلیل منطقی برای این کار نباشد؛ همه از او دفاع می‌کنند چون با وجود اینکه ممکن است موسیقی‌هایی هم باشند که به سلیقه ما نخورند، اما به‌لحاظ حقوق اولیه حق کارکردن را دارند و این‌طور نیست که فقط طرفداران یک موسیقی از آن دفاع کنند و به لغو کنسرت بقیه گروه‌ها بی‌تفاوت باشند. ارزیابی نهایی فرزین این است که این گفته‌ها بیشتر مصداق «من بد کرده‌ام و تو بد مکافات کرده‌ای» می‌ماند که در آن جامعه موسیقی گل‌آلودتر می‌شود و در آن نمی‌توان به گفت‌وگو پرداخت. او نظر می‌دهد که باید عرصه باز شود که همه رودررو به مسائلشان بپردازند و امروز چنین فعالیت‌های مدنی و فضای شبکه‌های اجتماعی و اینترنت چنین انتظاراتی را برآورده می‌کنند که البته به مرور ما هم در این زمینه فرهنگ گفت‌وگوکردن را خواهیم یافت.

مانی جعفرزاده: این نزاع بزرگان است
مانی جعفرزاده، منتقد موسیقی، تصور می‌کند که بخش وسیعی از تاریخ موسیقی ایران به نزاع بین بزرگان گذشته است و این نزاع از اینجا آمده که موسیقی، بیرون از موسیقی تحت فشار بوده و لاجرم عرصه موسیقی تنگ‌وتنگ‌تر می‌شده است و به‌همین‌دلیل هرکس در دنیای موسیقی حس می‌کند که دیگری جا را برای او تنگ کرده است و این بحث معلول همین تحت فشاربودن از بیرون از موسیقی است و اینکه همه حس می‌کنند یا جا را برای او تنگ کرده‌اند یا جای کمی برای او گذاشته‌اند. بنابراین همواره دعواهای مشابهی انجام شده که مصداق ندارد و همه از آن بیرون آمده است.

جعفرزاده می‌گوید: هنرمند موسیقی فردی بسیار احساساتی و هیجانی است که خیلی زود خسته و ناامید می‌شود و اگر در چنین موقعیت‌هایی قرار بگیرد، سریع واکنش نشان می‌دهد. او توصیه می‌کند که باید فضا باز و بازتر شود برای اینکه همه اهالی موسیقی با هر نوع نگاه و گرایشی بیان شخصی خود را از مسائل داشته باشند و کسی هم مخل جایگاه آنها نشود.

این منتقد هم در مورد تصمیم حاکمیت در دهه ٦٠ برای حذف برخی از افراد و ژانرهای موسیقی معتقد است که اگر کسی کل‌نگر باشد، متوجه این موضوع خواهد شد و شاید برخی در سنین کهولت کل‌نگری‌شان مخدوش شده باشد یا حس تنهایی کنند یا حس کند آنچه حقش بوده نادیده‌ انگاشته شده است، بنابراین دچار واکنشی بشود که اصلا مصداقی ندارد و نمی‌داند دقیقا چه کنشی منجر به این واکنش شده است.

او در پایان، آرزوی سلامتی و بهبودی می‌کند برای استاد شجریان و آرزوی سلامتی می‌کند برای استاد گلپا که هر دو از بزرگان موسیقی ایران هستند و معتقد است به‌جای بیان این نوع نزاع‌ها بهتر است فضا برای نقد علمی باز شود که این می‌تواند برای یک موسیقی پایدار راهگشا و سازنده باشد. درعین‌حال تعبیر او این است که گلپا دردی داشته و فعلا آخ گفته است و این برای هر دردمندی اتفاق خواهد افتاد.

58241

کلید واژه‌ها : موسیقی سنتی - محمدرضا شجریان -
25 دیدگاه
  • بی نام
    دوشنبه 3 مهر 1396 - 10:22:56
    پاسخ
    8 3

    شهزام ناظری نمیتونه کنسرت برگزار کنه بعد دوستان اومدن انداختن گرذن شجریان مسائل رو. واقعا جای تعجبه

  • بی نام
    دوشنبه 3 مهر 1396 - 10:49:08
    پاسخ
    14 13

    سوابق گلپا را همه می دانند که چه ها خوانده و چه ها کرده، ایشان باید بدانند محبوبیت استاد شجریان بسیار بالاتر از آن است که امثال گلپا درک کنند.

  • علی
    دوشنبه 3 مهر 1396 - 11:45:15
    پاسخ
    7 3

    آفرین بر آقای هنرمند پارگرافهای 4 و 5 مشخص کننده همه چیز است. رضا مهدوی، منتقد موسیقی، معتقد است که در دهه ٦٠ دولت این قابلیت را داشته که با توجه به مشاوره‌هایی که از هنرمندان بزرگ و نامی مانند شجریان و لطفی می‌گرفته است، تحت‌تأثیر و نفوذ سخن آنان راه را برای ورود برخی دیگر مانند گلپا و ایرج و امثالهم که نتوانستند بعد از انقلاب همچنان کار کنند، باز کنند. او خود در سال ٦٥ از گلپا دعوت کرده که در یک برنامه رادیویی آواز بخواند، اما همین مسئله در همان صداوسیما و از سوی خود هنرمندان با اعتراض همراه شده و این خود دلیلی شده که دیگر از گلپا دعوت نشود، بنابراین به اعتقاد مهدوی، این هنرمندان هستند که همیشه دلیل بازدارندگی هم بوده‌اند و ...

  • بی نام
    دوشنبه 3 مهر 1396 - 11:57:41
    پاسخ
    7 1

    بعد از انقلاب هنرمندان زیادی مثل فرهاد مهرداد،محمد علی فردین،ناصر ملک مطیعی،بهروز وثوقی،اکبر گلپایگانی و خیلیهای دیگه رو به راحتی کنار گذاشتن در حالی که می تونستن بهشون اجازه کار بدن منتهی بر اساس قوانین جمهوری اسلامی، قطعا اونا هم قبول میکردن ولی متاسفانه اون رافت و بخشش اسلامی که ازش حرف میزدن شامل حال این عزیزان نشد که ایکاش میشد و کاری نمیکردن که اینگونه باعث ناراحتی این عزیزان بشن

  • بی نام
    دوشنبه 3 مهر 1396 - 22:47:38
    پاسخ
    9 5

    اين آقاي مهدوي خودش متولد ٤٧ هستش، يعني در سال ٦٥، هجده ساله بوده و در اين سن چه سمتي در راديو داشته كه از گلپا دعوت كنه؟ دروغ شاخدار كه ميگن همينه. دوم اينكه استاد شجريان براي آلبوم بيداد يك شب در بازداشت بوده، چطور ميتونست روي دولت وقت نفوذ داشته باشه؟ سوم؛ استاد الان ٨ ساله بخاطر مواضعش كه همراهي با مردم باشه ممنوع الفعاليته و برخي از اساتيد بجاي حمايت از ايشون به فكر مصادره بخشي از دست آوردهاي حضرت استاد هستند. من صحبتهاي آقاي گلپا رو نه خوندم و نه علاقه اي به شنيدن يا خوندنش دارم به دليل خاله زنك بودن اين مدل صحبتها اما معتقدم كه خود كرده را تدبير نيست و ايشون بهاي بي تدبيريهاي خودشون رو پرداخت كردند.

    • بی نام
      سه شنبه 4 مهر 1396 - 00:15:54
      5 4

      میشه از بی تدبیریهای گلپا برای ما بگید؟

    • بی نام
      سه شنبه 4 مهر 1396 - 05:50:24
      8 4

      شما اگر نميدونيد حتماً سنتون قد نميده. خواندن در كاباره يا خواندن موسيقي بزمي به همراه بساط لهو و لعب در مقابل دوربين اگر بي تدبيري نيست پس چه نامي داره؟

  • علیرضا
    سه شنبه 4 مهر 1396 - 17:14:02
    پاسخ
    3 1

    بهترین ترانه خوانهای سنتی ایران ایرج .گلپا وعلیرضا افتخاری هستند وبهترین اواز خوان سنتی محمد رضا شجریان است

  • احمد
    شنبه 8 مهر 1396 - 08:56:47
    پاسخ
    5 0

    من دوست نداشتم چیزی بنویسم اما وقتی کاملا فایل را شنیدم درد قلبم را فشرد اقای گلپا شما متناقض حرف میزنید میگویید چرا عده ای جوان جای اساتید را گرفتند بعد اذعان میکنید الان به جوانها میدان داده نمیشوددر صورتی که حضور جوانها در کنسرتها و فستیوالها کاملا مشهوده مگر نیروی جوان قابل کنترله خودش راهش را باز میکند میفرمایید سیاسی نبودید بله شما ...ترسو بودندشما بدنبال تشویق و هورا کشیدن بودیدشما جرات نام بردن از شجریان را ندارید اما هزار ایراد درست و غلط به او نسبت می دهید و محکومش میکنید و ان قدر دو رو هستید که می گویید او را دوست دارید من از همه طرفداران شما می خواهم کامل این فایل صوتی را گوش بدهند تا متوجه سرگردانی شما بشوند استاد گلپا اگر بحث نقاط ضعف

  • احمد
    شنبه 8 مهر 1396 - 09:04:35
    پاسخ
    5 1

    اگر بحث نقاط ضعف شجریان هست یقینا هیچ هنرمندی بی نقص نیست و ادمی در طول زندگی اشتباهاتی هم دارد اما ایا نقاط ضعف شما کمتر از شجریانه در هنر که انقدر نقاط ضعف داری یه دانشجوی رشته موسیقی می تواند برای اشتباهات شما کتابها بنویسددر زندگی شخصیتان هم کم اشتباه تر از شجریان نیستیداما در زندگی اجتماعی کاملا شجریان با شما متفاوته شجریان ههمیشه با مردم و دادخواهی هماهنگ بوده ....یه سوال دارم نفوذ شما در دستگاهای رسانه ای زمان شاه بیشتر بوده یا نفوذ نداشته شجریان در این حکومت، شما در آن زمان چرا از نفوذتان استفاده نکردید تا به اساتید و بزرگان قبل از خودتان بیشتر توجه کنند ...

  • احمد
    شنبه 8 مهر 1396 - 09:12:02
    پاسخ
    6 1

    تا ظهور شجریان شما عرصه را برای همه تنگ کرده بودید استاد بنان چند بار در تلویزیون ظاهر میشدحتی استاد ایرج و همه دیگران شما که سیطره کاملی داشتید چرا نتوانستید بزرگان موسیقی ایرانی را سربلند تر کنید و دلیلی که اساتید به انزوا کشیده شده از شجریان حمایت کردند وجود امثال شما بود و شجریان هم از فرصت بهره لازم را برد تا بهترین اموزشها را کسب کندو عصاره همه انها شدو در مقابل شما چه خدمتی به موسیقی ایران کردید جز این که انرا خراباتی و کاباره ای کردید و به جای درست خواندن شعر برای هورا کشیدن دیگران چهچهه زدن را به رخ کشیدید و شعور شعر را از بین بردید شجریان هم حافظ خوانده شما هم خواندید خوتان برای حافظ خواندن خودتان چند می دهید شما چرا برای اخراج گلچین از نفوذتان استفاده نکردید

  • احمد
    شنبه 8 مهر 1396 - 09:17:57
    پاسخ
    4 1

    چرا وقتی شجریان از رایو و تلویزیون استعفا داد معترض نشدید چرا موسیقی را به پایین ترین سطح خود کشاندیدچرا به جز خود و چند تا خواننده های درجه 2 اطرافتان به دیگران بها ندادید چرا در سختیها بعد انقلاب ایستادگی نکردیدچرا همیشه خودتان از هنرتان مهم تر بودید تفاوت همین جاست شما هنر را برای پیشرفت خود و اهدافتان می خواستید اما شجریان خود را وقف هنرش کردحالا ان هنر چه روضه خوانی باشد چه عربی چه سنتی چه پاپ مهم اینه شجریان از خودش گذشت اوایل انقلاب هیچ موسیقی جز سرود نبود شجریان و همان جوانهایی که گفتید در زیر زمین خانه کار میکردند بارها سازهایشان را شکستند بازداشت شدنداما مقاومت کردنددر شرایطی که احتماع هم حامی انها نبود شما کجا بودی زیر پتوی عافیت

  • احمد
    شنبه 8 مهر 1396 - 09:25:45
    پاسخ
    5 0

    در اخر عنوان می کنم بسیاری از کسانی که شما را تایید میکنند کسانی هستند که کلیت موسیقی را نمی خواهند و چون شجریان نماد موسیقی ایرانی و بالاتر از ان صدای اعتراض مردم بوده با حمایت از شما هم شجریان را لجن مال میکنند هم شما را و هم اهالی موسیقی را استاد گلپا افرادی هستند دوست دارند موسیقی در پایین ترین سطح خود مثل موسیقی حامد همایونمحسن چاووشی و امثالهم که چند تا ریتم در هم برهم را با هم قاطی کنند که هم شعور شعر و موسیقی و مخاطب را بازی می دهد را به جای موسیقی متفکرانه و درست بنشانند تا به مردم بگویند موسیقی جز سرو صدا چیزی نیست و موسیقی مزاحم هست پس حرام است شما چقدر پول گرفتی استاد همراه این جماعت شدی دست مریزاد

  • بی نام
    شنبه 8 مهر 1396 - 17:29:10
    پاسخ
    0 0

    این دعواها دردی از موسیقی کشور دوا نمی کند

  • بی نام
    شنبه 8 مهر 1396 - 17:29:26
    پاسخ
    2 2

    روزگار غریبی است شاید میل به شجریان شدن دارد اما این راهش نیست

  • احمد
    یکشنبه 9 مهر 1396 - 11:21:59
    پاسخ
    5 2

    باز هم مینویسم استاد گلپا که هنرتان بیشتر از خودتان مورد پسند من است شاید اهالی قدرت و رسانه ها بتوانند برای کسی محبوبیت ایجاد کنند اما مقبولیت اجتماعی نمی اورد خود شما جزو محبوبترین هنرمندان زمان شاه بودید بیش از بنان اما مقبولیت شما در مقابل بنان در میان خواص و عوام چقدر بود سالهاست از انقلاب میگذرد و نام و نشان شما و محبوبیت شما بینهایت کاسته شده اما استاد بنان برای عوام و خواص هنوز بنان هست به یاد بیاورید بنان سالهاست در میان جامعه نیست بالاتر از او قمرالملوک یا استاد صبا در برهه هایی هنرمندانی محبوبیت بیشتر از شجریان بدست اورده اند بخاطر هنری عامیانه تر اما همواره شجریان مقبولتر بوده

  • بی نام
    جمعه 21 مهر 1396 - 00:07:01
    پاسخ
    0 0

    آقای گلپای نازنین احساس کردن مدتیه ی دیده نشدن و احتمالا یه مصاحبه ی جنجالی رو راه حل دوباره مطرح شدن دونستن

  • بی نام
    جمعه 21 مهر 1396 - 00:07:56
    پاسخ
    0 0

    ای مگس عرصه ی سیمرغ نه جولانگه توست عرض خود می بری و زحمت ما می داری

  • بی نام
    جمعه 21 مهر 1396 - 00:08:34
    پاسخ
    0 0

    آقاجان با لجن پراکنی به دیگران, خودتون طیب و طاهر نمی شید به خدا

  • بی نام
    جمعه 21 مهر 1396 - 00:08:57
    پاسخ
    0 0

    کاش کمی انصاف داشتید آقای گلپا

  • بی نام
    جمعه 21 مهر 1396 - 17:54:59
    پاسخ
    0 0

    واقعا از چهره ای مثل گلپا که به هر حال محبوبیت هم دارن بعید است

  • بی نام
    جمعه 21 مهر 1396 - 17:55:29
    پاسخ
    0 0

    شجریان اسطوره ای تکرار نشدنی در موسیقی است ای کاش بیشتر از اینها قدردانشان بودیم

  • بی نام
    جمعه 21 مهر 1396 - 17:56:05
    پاسخ
    0 0

    کاش این فضای آلوره در موسیقی مان به وجود نمی آمد که واقعا جای تاسف دارد

  • بی نام
    دوشنبه 24 مهر 1396 - 17:19:58
    پاسخ
    0 0

    واقعا نمیدونم گلپا از این حرف ها زده، من که تفکر دیگه ای بهش داشتم تا الان و از الان نگاهم بهش عوض شد.

  • بی نام
    دوشنبه 24 مهر 1396 - 17:20:26
    پاسخ
    0 0

    وقتی یکی رو بورسه و یکی نیست همین میشه دیگه میخواد با کوبیدن اون خودش رو مطرح کنه ما همیشه همین بودیم در همه حوزه ها

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

x