بعضی معتقدند که «گریدی» سفیر آمریکا در ایران، نخستین کسی است که فکر ملی شدن نفت را در ایران عنوان کرد. او که همزمان با آغاز زمامداری رزمآرا به تهران آمد، گفته بود: «وقتی من به ایران رفتم، هنوز اندیشه ملی شدن نفت مطرح نبود.»
سیاستمداران آمریکایی در این مرحله معتقد بودند که ارتباط شرکت نفت انگلیس و ایران یک ارتباط استثماری بود و آنها مقامات ایرانی را به پشتیبانی آمریکا در مقابله با شرکت نفت امیدوار میکردند. حتی گفته میشود که «تورنبرگ» چند بار با رزمآرا دیدار داشت و طرح ملی شدن نفت را به او پیشنهاد کرد ولی رزمآرا نپذیرفت چون اجرای چنین طرحی را نه عملی میدانست و نه به مصلحت ایران تشخیص میداد و میخواست کار نفت را با خود انگلیس تمام کند.
بعدها مصدق به طور صریحتری در مصاحبه با خبرنگار آمریکایی، به نقش آمریکا در ملی شدن نفت اعتراف کرده و گفت: «ما از ملت آمریکا و مساعدتهای معنوی آمریکا که در پیشرفت ایرانیان به سوی این هدف مقدس و در این مبارزه ملی بسیار ذیقیمت و گرانبها بوده است، بسیار متشکریم.»
14202
نظر شما