خبرآنلاین

سحر عصرآزاد: دومین فیلم سینمائی واروژ کریم مسیحی 18 سال پس از «پرده آخر» به نمایش درآمده است. این 18 آن عدد دو رقمی نیست که اگر در مدرسه از درسی می‌گرفتیم، دلخوش بودیم که برادر 20 است و 20 یعنی معیار بی‌نقصی.

این 18 که زمان کلید خوردن فیلم «تردید» و حتی در بیست و هفتمین جشنواره فجر 17 بود، کارکردی عکس نمره‌های مدرسه دارد. یعنی هر چه به آن اضافه می‌شود به جای بی‌نقصی، نقصان روند فیلمسازی یک سینماگر صاحب سبک را شدت می‌بخشد.

«تردید» حاصل 18 سال دوری کریم مسیحی از دنیای سینما و تلاش او برای پر کردن فضای خالی این سالهای دو رقمی است. به گونه‌ای که نه از دغدغه‌ها و ایده‌آل‌های خود دور شود و نه به جریان‌های روز باج بدهد. اما به نظر می‌آید او برای گرفتن دست همراهی مخاطب به چیزی بیش از این نیاز دارد، به چیزی از جنس حال و هوای زمان حال و به چیزی شبیه زندگی. در واقع این نقصان جاری نبودن زندگی و فضای جامعه در فیلم «تردید» است که ربطی به وجوه تکنیکی و کیفی کار ندارد.

تردیدی نیست که «تردید» یک انتخاب دشوار و یک اقتباس انتحاری برای برگردان در سینمای حال حاضر ایران است که به چیزی جز گیشه نمی‌اندیشد. اما از کریم مسیحی با همان یک فیلمی که ساخته بود، چنین انتخاب چالش برانگیزی انتظار می‌رفت. پس قلاب اولیه درست افتاده و فیلمساز نه کم فروشی کرده و نه سینما و مخاطبش را دست کم گرفته است. مشکل کجاست که «تردید» تجربه دلپذیری چون «پرده آخر» نیست؟

در روایت اول شخصی که برای گره‌گشائی قرار خود را با مخاطب می‌شکند و فینال را از زاویه دید سه شخصیت به تصویر می‌کشد؟ در پیچیدگی ذاتی و درونی آثار شکسپیر که «هملت» گل سر سبد آنهاست؟ در ظرفیت‌های سینمای ایران؟ یا نزول سطح سلیقه مخاطب کم حوصله امروز؟

مسلماً به جز این موارد هم می‌توان به وجوه دیگری اشاره کرد که می‌توانند در مجموعه این عوامل جای بگیرند اما آنچه از همه این وجوه حیاتی‌تر است و کمتر به آن توجه می‌شود، همان عدد دو رقمی است که برادر 20 به مفهوم بی‌نقصی نیست. عددی که کریم مسیحی هیچ نقشی در دو رقمی شدن آن نداشته است.

سعید عقیقی که به زودی با فیلمنامه «صداها» به اکران سینماها می‌آید وقتی از سالهای دوری خود از سینما در فاصله نگارش «شب‌های روشن» تا این فیلم سخن می‌گفت، به نکته‌ای اشاره کرد که به نظر می‌آید در سینمای ایران قابل تعمیم به بسیاری از سینماگران باشد.

عقیقی که به حفظ تداوم در فاصله بین کارها اعتقاد دارد و خود را در این فواصل با نگارش فیلمنامه‌های مختلف به روز نگه می‌دارد، معتقد است (وقتی بین تولید 6-5 سال فاصله می‌افتد، شما به عنوان نویسنده این فرصت را پیدا نمی‌کنید که فضای فیلمنامه را همراه با مخاطب تجربه کنید. در تداوم کاری است که می‌توانیم یاد بگیریم. حالا می‌فهمم که چرا بسیاری از فیلمسازان خوب ما وقتی بین فیلم ساختن‌شان فاصله می‌افتد، ارتباط‌شان با فضا قطع می‌شود و انگار در خلأ هستند).

«تردید» حاصل 18 سال دوری کریم مسیحی از دنیای سینما و تلاش او برای پر کردن فضای خالی این سالهای دو رقمی است که او هیچ نقشی در دو رقمی شدن آن نداشته است.