فرهنگ > سینما
- گزارشی کامل از مراسم اهدای جوایز اسکار 2009
ساسان گلفر: روشن شدن چراغهای آبیرنگ کف و کنار صحنه سالن کداک تیهتر که از خلال یکصدهزار قطعه کریستال دیده میشود، نوای سازهای زهی و بادی برنجی ارکستری که موسیقی متن پرجنبوجوش فیلم وسترن «سرزمین بزرگ» را در سالن میپراکند و ورود هیو جکمن، بازیگر بلندقد و خوشچهره استرالیایی که امسال برای اولین بار اجرای مراسم اسکار را بر عهده گرفته، آغازگر مراسم هشتادویکمین دوره اهدای جوایز اسکار است که درست رأس ساعت 5 صبح دوشنبه 5 اسفند به وقت تهران آغاز و از چندین شبکه تلویزیونی بینالمللی بهطور مستقیم در سراسر جهان پخش میشود.
جکمن با یک «شب بهخیر و به جوایز آکادمی خوش آمدید» شروع میکند و رسم سر به سر ستارهها گذاشتن در ابتدای مراسم را با اشاره به بازی کیت وینسلت انگلیسی در نقش یک آلمانی و رابرت داونی جونیور در نقش سیاهپوست آمریکایی آفریقاییتبار شروع میکند و درباره خودش میگوید که یک استرالیایی است و بازیگر نقش یک استرالیایی در فیلم «استرالیا» است و ابراز امیدواری میکند که در فیلمی به نام «نیوزیلند» ظاهر شود. بعد از گفتن اینکه «در هالیوود به پولی نیاز ندارید و میتوانید از هیچ، رؤیا بسازید»، در دکورهای مقوایی و سرهمبندیشدهای (احتمالاً در اشاره به فیلم «نوار را ببر عقب» میشل گوندری) مشابه صحنه تلویزیون «میلیونر زاغهنشین» و شهر گاتهام «شوالیه تاریکی» و پشت لباسهای سنین مختلف «بنجامین باتن» به سبک فیلمهای موزیکال زیر آواز میزند و با آن هاتاوی که ظاهراً علاقه ای به حضور روی صحنه ندارد به عنوان نیکسن مصاحبه میکند و بعد از گفتن «آه نیکسن!» و خواندن «من کتابخوانی در اینجا نمیبینم» و بستن محافظ آرنج «کشتیگیر»، از ارتفاع کوتاه میان صحنه و حاضران سالن به ردیف اول میرود و فرانک لانجلا را «نیکسن واقعی» میخواند و آرنجبندها را به میکی رورک «کشتیگیر» میدهد و البته آنجلینا جولی و برد پیت را هم بینصیب نمیگذارد.
جکمن در اشاره به 15 بار نامزدی اسکار مریل استریپ میگوید «این کار داروهای آستروئید است» و بعد سالن در تاریکی فرو میرود. بر پرده انتهای صحنه، تصویری از زنان برنده جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل دورههای قبلی دیده میشود و 5 نفر از آنها ـ اوامری سینت، آنجلیکا هیوستن، ووپی گلدبرگ، گلدی هاون و تیلدا سوینتن ـ به روی صحنه میآیند و هر یک، از ویژگیهای کار یکی از بازیگران زن نامزد جایزه بهترین بازیگری نقش مکمل این دوره (به ترتیب: ویولا دیویس، پنلوپه کروز، ایمی آدامز، تارا جی پی. هنسن و ماریسا تومی) تعریف میکنند. پنلوپه کروز، اولین برنده این مراسم، بعد از یادآوری اینکه 45 ثانیه بیشتر فرصت ندارد، از اعضای آکادمی و سایر نامزدها و خانواده و پدرو آلمودوار و بسیاری دیگر تشکر میکند.
جکمن به نوازندگان که قطعهای را شروع کردهاند میگوید که «این قسمت به موسیقی احتیاج ندارد» و از استیو مارتین و تینا فی میخواهد به روی صحنه بیایند. شوخی این دو با فیلمنامه و کاغذ و درخت و غیره، به خواندن نامزدها و جوایز دو بخش فیلمنامه اریژینال و اقتباسی ختم میشود. نام هر نامزد با صحنهای از فیلم و شرح صحنه و دیالوگی که روی تصویر و بر زبان دو اجراکننده این بخش میآید، همراه است.
بخش بعدی، معرفی بهترین انیمیشن با شوخیهای جک بلک و جنیفر انیستن است. قطعه فیلمی پخش میشود که «وال.ای»، اسکاری را در میان آشغالها مییابد و دور میاندازد و تصاویری از اکثر انیمیشنهای عمده سال ـ از «هورتن» تا «بولت» و «ماداگاسکار 2» ـ پخش میشود و بعد، نام سه نامزد این بخش ـ یعنی «بولت»، «کونگ فو پاندا» و «وال.ای» ـ اعلام میشود و جایزه را اندرو استنتن، کارگردان «وال.ای»، در دست میگیرد. انیمیشن کوتاه «خانه مکعبهای کوچک»، برنده بعدی است که کارگردان ژاپنی آن با گفتن چند «ثانکی یو بری ماچ!» تشکر میکند و در آخر بهناچار به زبان ژاپنی ادامه میدهد.
ورود دنیل کریگ و سارا جسیکا پارکر از در یک انبار، آغازگر بخش معرفی بهترین طراح صحنه و بهترین طراح لباس است که دنیل کریگ طی آن، یکی دو بار تپق میزند و بعد این دو بهترین چهرهپرداز را مشخص میکنند. در هر بخش، صحنه مطابق با رشتهای که جایزه در آن اهدا میشود تغیییر میکند و مثلاً تصویر نامزدهای رشته چهرهپردازی روی مونیتورهایی بزرگ به شکل آینه عمودی اتاق گریم میآید.
یک ساعت اول مراسم، با میانپردهای درباره «رومنس 2008» به پایان میرسد و بعد بخش معرفی بهترین فیلمبرداری با حضور ناتالی پورتمن در کنار بن استیلر است که ریش قرمز بلند و نامرتب و موی بلند آشفتهای دارد و گیج روی صحنه به این سو و آن سو میرود و آدامسش را روی میز میچسباند و دوباره میخورد و میگوید شنیده است که «میلیونر زاغهنشین» کاملاً با تلفن موبایل فیلمبرداری شده است.
شوخی تصویری ست روگن و جیمز فرانکو، بازیگران «پایناپل اکسپرس»، با چند فیلم و بعد پیوستن یانوش کامینسکی به آنها به عنوان «اولین مدیر فیلمبرداری مجری اسکار» در روی صحنه، مقدمه بخش بهترین فیلم کوتاه زنده است و در بخش بعد، هیو جکمن با اعلام اینکه «موزیکال بازگشته است»، قطعاتی از چند موزیکال تاریخ سینما ـ از «آواز در باران» و «گریس» تا «مولن روژ» ـ را همراه با بیانسه ناولز و چند خواننده دیگر اجرا میکند.
بخش معرفی بهترین بازیگر مرد نقش مکمل، مثل سایر بخشهای بازیگری، با حضور پنج بازیگر از برندگان سابق این رشته (کریستوفر واکن، کوین کلاین، کوبا گودینگ جونیور، آلن آرکین و جان گری) سرانجام به معرفی هیث لجر فقید به عنوان برنده میرسد که با حضور پدر و مادر و خواهر او روی صحنه، تصاویر تلویزیونی، دقیقهای اشک در چشمان شان پن، برد پیت، آدرین برودی و سایر حضار را نشان میدهند.
معرفی فیلم «مردی روی سیم» به عنوان بهترین مستند بلند این دوره، علاوه بر حضور فیلمسازان روی صحنه، با ورود بندباز فرانسوی موضوع این فیلم و یک چشمه شعبدهبازی با سکه و نگه داشتن مجسمه روی چانه او همراه است و پس از معرفی بهترین مستند کوتاه، ویل اسمیت روی صحنه میرود و با عنوان کردن اینکه «من عاشق فیلمهای اکشن و تعقیب اتومبیل و انفجار هستم»، جوایز بهترین جلوههای تصویری، تدوین صدا، میکس و تدوین را اعلام میکند.
جایزه جین هرشولت برای خدمات انساندوستانه، با حضور ادی مورفی در روی صحنه، به جری لوئیس اهدا میشود که تصاویری از او و فیلمها و فعالیتهایش در کمک به کودکان معلول پخش میشود و خود او در حالیکه بهسختی نفسش بالا میآید، در میان آواز Smile چارلی چاپلین، روی صحنه میرود و تشکر میکند.
پس از اجرای پشت سر هم سه قطعه آوازی نامزد دریافت جایزه بهترین آواز با حضور آ.ر. رحمان و خواننده سیاهپوستی که به جای پیتر گابریل آمده، جایزه بهترین آواز به رحمان ـ آهنگساز هندی ـ میرسد که دقایقی پیش، جایزه بهترین موسیقی متن اریژینال را نیز دریافت کرده است. فریدا پینتو، بازیگر «میلیونر زاغهنشین»، و لیام نیلسون، جایزه بهترین فیلم غیرانگلیسیزبان را اهدا میکنند که در کمال تعجب، نام فیلم ژاپنی «مسافران» از پاکت بیرون میآید و بعد از آواز اندوهناکی که کویین لطیفه در سوگ از دست رفتگان سال گذشته میخواند ـ و همزمان، تصاویر اشخاصی مانند مایکل کرایتون، هرولد پینتر، ریچارد ویدمارک، چارلتن هستون، آنتونی مینگلا و پل نیومن روی پرده میآید ـ هیو جکمن از ریس ویترسپون میخواهد که جایزه بهترین کارگردانی را اعلام کند؛ جایزهای که به دنی بویل میرسد و او را لحظهای به بالا و پایین پریدن پشت میکروفن وا میدارد.
سوفیا لورن، شرلی مکلین، هالی بری، نیکول کیدمن و ماریون کوتیار بعد از معرفی نامزدهای جایزه بهترین بازیگر زن نقش اصلی، جایزه را به کیت وینسلت میدهند که ضمن تشکر و گفتن اینکه نطقی آماده نکرده و عذرخواهی از مریل استریپ، از پدرش میخواهد با سوت زدن جایش را مشخص کند! بعد رابرت دونیرو، بن کینگزلی، آنتونی هاپکینز، آدرین برودی و مایکل داگلاس جایزه بهترین بازیگر مرد نقش اصلی را به شان پن میدهند که میگوید «میکی رورک برادر من است».
سرانجام استیون اسپیلبرگ، پای ثابت بخش بهترین فیلم اسکار، جایزه بهترین فیلم برای «میلیونر زاغهنشین» را اعلام میکند و حدود بیست نفر دستاندرکاران هندی و انگلیسی فیلم به روی صحنه میریزند.
در پایان مراسمی که 3 ساعت و نیم طول کشیده، ولی کمتر از مراسم سالهای گذشته خستهکننده بوده و با ریتم درستتر و انسجام و تنوع بیشتر برگزار شده، هیو جکمن مجری اعلام میکند که بعد از خداحافظی، تصاویر آخر برنامه را هم ببینید. درست میگوید؛ این اعلام برنامه آینده اسکار است. در کنار تیتراژ پایانی برنامه اسکار 2009، کلیپی از فیلمهای مطرح سال بعد ـ از «شرلوک هلمز» و «جولی و جولیا» و «سرقت پلهام 1 2 3» تا «هری پاتر و شاهزاده دورگه» و «فرشتگان و شیاطین» ـ پخش میشود.