محمود عزیزی:اگر چه این انتصاب از حوزه اختیارات رئیس جمهور است اما موازی کاری این اقدام با مسئولیت های وزارت خارجه موضوعی بود که نخستین بار از سوی رهبر انقلاب در دیدار با اعضای هیات دولت بر آن تاکید شد. پس از آن هم بهارستان نشینان از این اقدام انتقاد کردند. علاء الدین بروجردی رئیس کمیسیون امینت ملی از اولین افرادی بود که به این انتصاب ها اعتراض کرد. وی معتقد بود با توجه به آنکه  نماینده ویژه رئیس جمهور در امور خاورمیانه مشاغل متعددی دارد، شاید حضور وی در این سمت با توجه به مشغله کاری وی چندان به صلاح نباشد.

چندی بعد هم مرکز پژوهش های مجلس با انتشار گزارشی انتصاب نمایندگان ویژه را در مخالفت با اصل 127 قانون اساسی دانست. آخرین این واکنش ها از سوی وزیر امور خارجه بیان شد که وی در اظهاراتی از سخنان «ناپخته ای »سخن گفت که در شریط کنونی آن هم توسط برخی افراد دولت مصداق بارز بر شاخه نشستن و بن بریدن است. در گفت و گو با محمد کریم عابدی از اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی دیدگاه وی را در این زمینه جویا شدیم. 

انتصاب نماینده ویژه از اختیارات رئیس جمهور است برخی معتقدند دلیل واکنش ها به انتصاب آقای احمدی نژاد حضور برخی نزدیکان رئیس جمهور در بین نمایندگان ویژه است.
اصلا بحث نزدیکان آقای احمدی نژاد مطرح نیست.طبق قانون رئیس جمهور می تواند در حوزه هایی نماینده ویژه منصوب کنند. مثلا حوزه دریای خزر.

 ایراد شما به این انتصاب ها چیست؟
وقتی در دستگاه سیاست خارجی انواع معاونت تخصصی اعم ازاروپایی، آسیا، اقیانوسیه و آسیا و... داریم، خوب قاعدتا این معاونت ها نماینده دولت هستند. خود سفیر هم نماینده تام الاختیار کشور در آن کشور است. اینجا دیگر نمی توانیم یک ناظر بر او بگذاریم  با این اقدام اصلا وزارت امور خارجه زیر سوال می رود.

تبعات این گونه  تصمیمات در دستگاه سیاست خارجی چیست؟
این موازی کاری ها موجب می شود هم هزینه های مادی زیادی داشته باشیم و هم هزینه های معنوی هم در سیاست خارجی. کشورهای دیگر می فهمند ما به وزارت خارجه خودمان اعتماد نداریم و نماینده ویژه تعیین می کنیم. بله، بازرسی و نظارت بر عملکرد سفیر حق دولت است حتی مجلس می تواند گروهی را تشکیل دهد که  ازسفارت خانه ای تحقیق کند.وقتی ما معاونت خاورمیانه یا آفریقا داریم اینکه ما بیایم و یک نماینده  دیگری بذاریم خیلی معنی ندارد.

شاید دولت به دنبال آن بوده که در حوزه سیاسیت خارجی از بروکراسی خاص وزارت خارجه دور شود و تعاملات با کشورهای مختلف شکل عملیاتی تری پیدا کند؟
بر عکس، همیشه تمرکز مدیریت و وحدت در این موضوع مهمترین اصل است.این انتصاب ها وحدت مدیریت را درعرصه سیاست خارجی ما خدشه دار می کند.

اما در عرصه دیپلماسی انتصاب نماینده ویژه معمول است. آمریکا به عنوان یک نمونه کشوری است که نماینده ویژه رئیس جمهور دارد.
اولا آنکه همه جایی نیست. بعد  هم اگر هم باشد در یک موضوع خاص است. مثلا آمریکا در موضوع عراق یک نفر را به عنوان نماینده ویژه منصوب می کند. تازه این اقدام مربوط به زمانی بود که آمریکایی ها سفیر نداشتند ولی الان که سفیر دارند این نماینده را بر داشتند. سفیر، نماینده کشور مطبوع اش است. از قدیم الایام هم می گفتند سفیر نماینده تام الاختیار یک کشور در نقاط دیگر است.

موضوع انتصاب نمایندگان ویژه در کمیسیون امنیت ملی  مورد بررسی قرا گفته است؟
بله، در این موضوع هم صحبت شده است.

دیدگاه کمیسیون چیست؟
ما معتقدیم برحسب ضرورت تعیین کردن نماینده اشکالی ندارد. اما اینکه به این گستردگی بخواهیم نماینده تعین کنیم نمی شود. نتیجه این عملکرد این است که آقای بقایی در یک همایش درباره ارامنه بیان کرد و اختلاف بین ترکیه و ایران ایجاد کرد.

و همین اما آقای بقایی اعلام کرده است که رئیس جمهور قصد دارند بزودی نمایندگان خود را در امورآمریکای لاتین وآفریقا هم تعییین کنند.
اگر تداخل و موازی کاری شدید باشد قطعا مجلس ورود پیدا خواهد کرد.وقتی سوال از رئیس جمهور شود ایشان باید پاسخ دهد.

یعنی این موضوع ممکن است منجر به سوال از رئیس جمهور شود؟
نه به تذکر منجر شود. به آن مرحله نمی رسد

دولت یا وزارت خارجه درباره دلیل این انتصاب ها توضیحی به کمیسون امنیت ملی ارائه کرده اند؟
بله،اما نه به صورت مکتوب، حضورا نکاتی را بیان کردند.

چه استدلالی داشتند؟
حالا اجازه دهید چون هنوز نهایی نشده در این موضوع صحبتی نکنیم.

  دانلود