احمد عطارزاده: چند روز پیش نخستین نمایشگاه کتاب و نوشت افزار در شبستان مصلی تهران برپا شد؛ نمایشگاه کتابی بدون حضور وزارت ارشاد و دستگاه‌های نظارتی ارشاد، که البته قرار هم نبوده است که ارشاد در این نمایشگاه نقشی داشته باشد، چرا که این نمایشگاه به همت بخش خصوصی برپا شده است.

 همین مساله و همین نخستین بار بودن دلیلی شد برای بازدید از این نمایشگاه. نمایشگاهی که با پشتوانه وزارت بازرگانی و همت مجموعه بوی ماه مهر برگزار شده است.

 هفتاد ناشر و نوشت افزار فروش در این نمایشگاه شرکت کرده‌اند. اما آنچه در نگاه اول بسیار به چشم می آید، عدم هماهنگی بین فضای شبستان و تعداد ناشران و تولید کنندگان نوشت افزار است. نکته دیگر، عدم استقبال مخاطبان حوزه کتاب و نوشت افزار است و نکته ی دیگر آنکه شاید تنها به تعداد انگشتان یک دست ناشران کتاب در این نمایشگاه شرکت کرده اند.  همین نکات کافی است تا در پی یافتن مسئولین برگزاری این نمایشگاه باشیم برای پاسخگویی به این نکات.

برخلاف روال معمول نمایشگاه‌ها اما در این نمایشگاه از روابط عمومی، ستاد اجرایی و بخش های اجرایی و مدیریتی طویل و عریض  خبری نیست و این خود نکته ی مثبتی است. به همین دلیل تنها مرجعی که ناظر و شاهد مسائل روزمره نمایشگاه است و می‌تواند در یافتن پاسخ مسائل راهنمایی کند، مدیریت ستاد خبری است.

مهدی محبعلی دلیل عدم وجود تبلیغات مناسب و کافی که علت استقبال کم مخاطبان شده است را اینگونه می بیند: «رسانه‌های ما تحت تاثیر یکسری تنبلی ها خواب هستند، خصوصی بودن نمایشگاه و نبودن تسهیلات ویژه برای رسانه ها شاید دلیلی باشد بر کم توجهی نسبت به برگزاری چنین نمایشگاهی که خود فتح بابی است در جهت اجرای اصل 44. این مساله را اضافه کنید به برگزاری نمایشگاههای متعدد دیگر و مسائل ویژه‌ای که ناشی از آغاز سال تحصیلی و حواشی آن است؛ که دلیل می‌شود برای کم توجهی به این نمایشگاه که چه خوب است برخی روزنامه نگاران و روزنامه‌های که رسالت فرهنگی نیز دارند، وارد این موضوع بشوند و علاوه بر پیشرفت فرهنگ از بخش خصوصی نیز حمایت نمایند.»

وی در رابطه با قیمت‌ها و عدم حضور برندهای معروف نوشت‌افزار و ناشران بزرگ نیز چنین گفت: « قیمت‌ها ده درصد به صورت اجباری زیر قیمت است اما شنیده شده است که تا چهل درصد نیز ناشران تخفیف می‌دهند. اما در مورد ناشران کتاب باید گفت که این نمایشگاه از نظر سود دهی برای ناشران در مقایسه با نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، اصلا قابل مقایسه نیست، بخصوص که بخش خصوصی هم هست و از حمایت های ارشاد برخوردار نیستند. البته نبود این ناشران بهتر است زیرا تمرکز این نمایشگاه بر نوشت افزار است و همین سه ناشر بزرگ دانشگاهی که با تمام آثار خود شرکت کرده‌اند برای دانشجویان و دانش آموزان کفایت می کند. در مورد برندهای خارجی نوشت افزار هم باید گفت که سیاست برگزار کنندگان تقویت بخش داخلی است تا باعث پیشرفت کیفیت محصولات داخلی بشوند.»

به هر رو باید اضافه کرد که با وجود تمام مشکلات و کاستی‌های این نمایشگاه که برخی از آنها مشکلات مشترک تمام نمایشگاههاست، باید نسبت به آینده برگزاری چنین نمایشگاه‌هایی خوش بین بود. اما به هر رو نمی توان از کم کاری رسانه‌ها در حمایت از بخش خصوصی در حوزه فرهنگ و یا بطور کلی فرهنگ، گله نکرد که اگر قرار باشد فرهنگی پویا و زنده داشته باشیم باید از تمام پتانسیل های دولتی و خصوصی استفاده کرد و نمی توان توقع داشت که تمام کارها را یک نهاد به تنهایی انجام دهد.

 از مشکلات این نمایشگاه که بگذریم که تنها برای برطرف کردن نقاط ضعف و توجه مسئولین بیان شدند باید به نکات مثبت آن نیز اشاره کرد؛ از جمله می توان به قیمت غرفه‌ها اشاره کرد که به نرخ دولتی در اختیار شرکت کنندگان قرار گرفته‌اند. و یا وجود برخی کتاب‌هایی که ناشران برای اولین بار در این نمایشگاه عرضه کرده‌اند و یا حتی زنده شدن حس نوستالژیک دوران مدرسه خودمان با همان مداد و پاک کن‌های معروف، بنابراین بازدید از این نمایشگاه با تمام کاستی هاش خالی از فایده نخواهد بود، چه از لحاظ صرفه اقتصادی و چه از لحاظ حضور در یک مکان فرهنگی و زنده شدن دوباره حس آغاز سال تحصیلی.

  دانلود