خبرآنلاین
خواندن بلد نیستند میگویند اپرا نوشتیم!
پژمان معتقد است آهنگساز یا آهنگهای شناختهشده ما در دنیا کم است و دلیل این امر آن است که ما در موسیقی سابقهای نداریم و در ممکلتی زندگی میکنیم که موسیقی را به رسمیت نشناختهاند.
احمد پژمان، استاد موسیقی کشور و دکترای آهنگسازی در گفتوگو با خبرآنلاین درباره آهنگسازی، فضای موسیقی کشور و همچنین جایگاه ایران در موسیقی جهانی نکاتی را بیان کرد.
وی در خصوص لزوم وجود خلاقیت و تحصیلات دانشگاهی در زمینه آهنگسازی گفت: اگر آهنگساز آن استعداد و خلاقیت را نداشته باشد اصلا نباید دنبال آهنگسازی برود. اول باید استعداد داشته باشی و بعد تئوری. قبل از تئوری باید ساز بزنی. ساز خیلی مهم است. همینطور که نمیتوان آهنگساز شد.
وی ادامه داد: بالاخره باید یک سازی زد. حتی اگر آواز هم میخوانی باید ساز بزنی. اگر ویولن میزنی باید پیانو هم یاد بگیری بنوازی. اگر پیانو میزنی که هیچ؛ تئوری را هم میخوانی. اگر بخواهی برای آهنگ پاپ و این چیزها یک تنظیمهایی هم بکنی، استعداد هم داشته باشی برای کارهای کوچک کافی است. اما اگر میخواهی کارهای بزرگ بکنی تئوری هم باید بلد باشی. مثل معماری است دیگر.
پژمان در تشریح این ملزومات به ارایه مثالی پرداخت و گفت: هر کسی میتواند با استعدادی که دارد یک اتاق درست کند ولی وقتی میخواهی یک ساختمان 15 طبقه با تمام تجهیزات بسازی باید خیلی خوب ساختمانسازی را بلد باشی. در آهنگسازی هم اگر میخواهید سمفونی بنویسید، سونات بسازید، موزیک جدی بسازید باید خیلی خوب موسیقی را بدانید. نمیشود یک خرده بدانید یا مثلا فقط آدم خلاقی باشید. در روز باید حداقل 8 ساعت ساز زد. برای آهنگسازی باید دو برابر کار کرد. نوشت و زد. به نظر من البته.
این استاد موسیقی در پاسخ به این سوال که آیا در موسیقی ایرانی مقولهای به نام آهنگسازی وجود دارد یا خیر اینگونه توضیح داد: در تمام دنیا انواع موسیقی وجود دارد. نمیتوان گفت هر کسی که فقط موسیقی کلاسیک غربی کار میکند بگوییم آهنگساز و بقیه را نگوییم. ممکن است به یکی که فقط ترانه میسازد، بگویید این هم آهنگ میسازد. نه، باید به او بگوییم ترانهساز. سواد ندارد اما ذوق دارد. با موسیقی هم آشناست. اما اگر این آدم ساز بزند و تئوری موسیقی هم بخواند نه به شکل خیلی دقیقاش، او را هم میگوییم آهنگساز. ممکن است بخواهد پاپ بسازد ولی از طریق علمی کار میکند. جملهبندی و فرم کارش درست است.
به اعتقاد وی تنها کسی که سمفونی مینویسد؛ آهنگساز نیست. این موضوع مثل شعر و شاعری است. نمیتوان گفت شاعر فقط کسی است که مثل فردوسی، شعر بسراید. خیلیها هستند که شعر میگویند اما استعداد چندانی ندارند. اینجا باید بگوییم شاعر خوب و بد. ولی بالاخره شاعر هستند. موسیقیدان هم همینطور است. کسانی که موسیقی سنتی کار میکنند، در موسیقی ایرانی باید آهنگسازی کنند. این هم نیاز به اطلاعات دارد. بالاخره او هم کمی تئوری بلد است. او هم آهنگساز است. اما در جای خود.
پژمان تصریح کرد: نباید اینطور باشد که وقتی میگوییم آهنگساز، همه فکر کنند سمفونی میسازد. آهنگسازی که کارهای جهانی دارد، با تئوری و تعاریفی که در دنیا است، میتواند همه اینها را بنویسد. موسیقی سبک، پاپ، فیلم و همه کارها را میتواند بکند. چون خیلی به کارش احاطه دارد اما آنهایی که مدتی است در ایران مد شده، میآیند سمفونی مینویسند، اپرا درست میکنند، اینها نمیتوانند آن کارها را بکنند.
وی ادامه داد: کسی که موسیقی ایرانی کار میکند نمیتواند موسیقی فیلم بسازد و سمفونی و سونات نمیتواند بسازد. کسانی که دنبال این تعاریف هستند. باید معلوم کنند و اصطلاحاتی درست کنند که آدم بفهمد مثلا فلان کس چه جور آهنگسازی است. در آمریکا و انگلیس، تعاریفی وجود دارد. در اینجا کسانی هستند که خواندن را خیلی بلد نیستند، کمی تمرین میکنند و میگویند اپرا نوشتیم! اما در کشورهای پیشرفته کسی نمیتواند چنین رفتاری بکند. جامعه هم به آنها اجازه نمیدهد. این کار دروغگویی است و متاسفانه خیلی زیاد است از این جور چیزها.
متن کامل گفت وگوی خبرآنلاین با احمد پژمان را اینجــــــا بخوانید.