به نظر میرسد همان ژنی که در پرندهها آواز خواندن را امکانپذیر میسازد، در انسانها توانایی زبانآموزی و در کنار آن، یادگیریهای پیچیده را فراهم کرده است. آیا ما وضعیت پیچیده خود را مدیون این ژن هستیم؟
برخی افراد مهربان و قابلاعتماد به نظر میرسند، حتی اگر هیچ حرفی نزده باشند و به نظر میرسد که مردم این تفاوت را به درستی تشخیص میدهند. اگر جز این دسته نیستید، شاید ژنهای شما مقصر هستند.
اثر انگشت برای شناسایی افراد به کار میرود، اما برخی به دلیل یک جهش ژنی، اثر انگشت ندارند. ژن فقدان اثر انگشت از والدین به فرزند به ارث میرسد و این خانوادهها حتی در سفر کردن با مشکل مواجه هستند.
برای مطالعه تاریخ نیاکانمان و جمعیت ژنتیکی آنها کافی است نگاهی به ژنوم خودمان بیندازیم. آنطور که از مطالعات اخیر برمیآید در ژنوم هر یک از ما 1میلیون سال اطلاعات ژنتیک جمعیتی گذشته ثبت شده است.
اجداد ما بعد از ترک آفریقا با سایر گونههای انسانی مانند نئاندرتالها ارتباط خوبی داشتهاند و حتی فرزندان مشترکی هم داشتهاند. آسیاییها و اروپاییها بخشی از ژنوم خود را از آنها به ارث بردهاند.
دانشمندان برای اولین بار در ژنوم باکتری عامل بیماری سوزاک، قسمتی از ژنوم انسانی را کشف کردند. سوزاک تنها در انسان دیده شده و شاید به همین دلیل، این باکتری به این خوبی با بدن انسانها سازگار شده است.
یک تلاش بین المللی برای یافتن تنوع در ژنهای انسانی به اولین نقطه عطف خود رسیده و با شناسایی 15 میلیون گونه ژنی، تفاوتهای ژنتیکی بین اقوام و افراد مختلف را آشکار کرده است.
میلیونها سال پیش، یک موجود ساده دارای توالی ژنتیکی،مانند یک ویروس، به ژنوم انسان حمله کرده و سیستم کنترل ژنتیکی و نحوه فعال و غیرفعال شدن ژنهای سلولهای بنیادی جنین انسان را تغییر داده است.
ژن BRCA2 بخشی از شبکه ترمیم رشتههای دی.ان.ای و جلوگیری از جهشهای مرگبار است. شناخت دقیق ساختار این ماده و نقش بسیارباارزش آن در ترمیم این رشته میتواند مانع از بروز سرطانها به خصوص در زنان شود.
ژنها به طور مداوم و سریع در حال تغییر هستند، اما ژنی که مسئول تولید اسپرم است، 600 میلیون سال است که دستنخورده باقی مانده و در بین همه جانوران، از حشرات گرفته تا انسانها مشترک و کاملا یکسان است
بررسی توالی کامل ژنتیکی دوقلوهای همسان که یکی مبتلا به ام.اس و دیگری سلامت است، نشان میدهد هیچ تفاوت معنیداری میان ژنوم آنها و حتی بیان ژنها وجود ندارد. آیا ام.اس متاثر از یک محرک خارجی است؟
آغاز پروژه ژنوم انسانی، شروع بسیاری از امیدها برای رسیدن به راه حلهای ژنتیکی، درمانهای اختصاصی و بهبود بیماران دچار ناهنجاریهای ژنتیکی بود. آیا پروژه «اچ.جی.پی» در عمل توانسته موفق باشد یا خیر.
حیات اگر چه از همان قوانین اولیه زیستشناسی تبعیت میکند، اما هر چقدر بیشتر شناخته میشود، پیچیدهتر بهنظر میرسد، تا آنجا که محققان ژنوم انسانی را به فراکتالی تشبیه میکنند که به کرانهها نزدیک شده است.
پیش از این تصور میشد بخش غیرکد گذار دی.ان.ای نقش تعیینکنندهای در تغییرات ژنوم و ناهنجاریهای حاصل از آن در انسان نداشته باشد، اما مطالعات تازه نشان میدهند جهش در این بخش نیز میتواند به افزایش خطر بیماریهای قلبیعروقی در انسان منجر شود.
محققان با استخراج کامل توالی کروموزوم Y در شامپانزه متوجه شدهاند که این کروموزوم به سرعت تغییر میکند و تغییر آن به عنوان یک کروموزوم جنسی میتواند روند تکامل را در این گونه تغییر دهد.
دههای که گذشت، سرشار از رویدادهای بزرگ علمی بود. آغاز پروژه ژنوم انسانی، به کارگیری شتابدهنده عظیم هاردون، ال.اچ.سی و رود رویی دانش با معضل بزرگ گرمایش جهانی، مهمترین این وقایع بود
پژوهشگران برای نخستین بار توانستند توالی ژنوم سرطان را کامل کنند. نتایج بدست آمده از تعیین توالی ژنی سرطانهای پوست و ریه، نشان میدهد که میتوان با قطع مصرف سیگار، از خیلی از جهشها پیشگیری کرد.
پژوهشگران موفق شدهاند با استفاده از ویروس اچ.آی.وی برای انتقال ژنها، یک بیماری کشنده عصبی را برای نخستین بار درمان کنند. این نخستین تجربه موفق ژندرمانی در نوع خود است.
تیم محققان میگویند حتی اگر این موجود از اجداد مستقیم انسان نباشد، چگونگی تکامل انسان از جد مشترکش با شامپانزه را روشنتر میکند.
با پیشرفت فناوریهای زیستی و تکمیل پروژه ژنوم انسانی، جنگ شرکتهای صنایع زیستی بر تدوین استانداردهای بررسی ژنها آغاز شده که نتیجه آن برای امنیتی زیستی جهانی، حیاتی است.