دوشنبه 30 مهر 1397
چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 05:30:00 چاپ

به بهانه دعوت کمیسیون برجام از مذاکره کنندگان پیشین هسته ای/هر تیم مذاکره کننده چه دستاوردی داشت؟

سیاست > مجلس - این روزها مجلس محل رفت آمدهای نام های آشنایی است که فصل مشترکشان پرونده12 ساله برنامه هسته ای ایران است.

سید صادق روحانی: این روزها دیگر کسی نیست که نداند پرونده هسته ای ایران طولانی ترین پرونده سیاسی پس از انقلاب است و هزار و یک گره در طول 12 سالی که در جریان بوده است، بر سر راه آن ایجاد شده است. اکنون که امیدها برای به سرانجام رسیدن این پرونده و باز شدن نهایی همه گره ها بیش از هر زمان دیگری است، همه چهره هایی که در دوره ای مسئولیت به انجام رساندن آن را داشته اند به مجلس شورای اسلامی می روند تا از کارهایی که خود کرده اند گزارشی به اعضای کمیسیون ویژه ارائه کنند.

تاکنون چهره های مختلفی به مجلس رفته اند. محمدجواد ظریف، سید عباس عراقچی، علی اکبر صالحی از تیم مذاکره فعلی، سعید جلیلی، علی باقری از تیم مذاکره کننده قبلی، فریدون عباسی رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی ایران و دست آخر علی لاریجانی که پیش از این ها مسئولیت مذاکرات هسته ای را بر عهده داشته دعوت شده است. البته کمیسیون ویژه برجام مهمانان دیگری از دستگاه های نظامی و امنیتی هم  داشته اند که به خاطر مسایل امنیتی مسایل مطرح شده در آن جلسات رسانه ای نشده است. اما نکته جالب درباره آن مسایلی که تا کنون به رسانه ها منتقل شده است این است که به نوعی این جلسات تبدیل شده است به دو قطبی مذاکره کنندگان فعلی و پیشین. در حقیقت تیم سعید جلیلی و مذاکره کنندگان پیشین ایران به جای دفاع از عملکرد خود و ارائه گزارش درباره آنچه که در گذشته انجام داده اند، به انتقاد و نفی برجام پرداختند و عملا به یک فضای رسانه ای قطبی شده دامن زدند. در ادامه مروری کوتاه خواهیم داشت برعملکرد تیم های مذاکره کننده ایران در ادوار گذشته و دستاوردهای آن ها:

حسن روحانی و قردادهایی که به سرانجام نرسید

از روزی که مسئله هسته ای ایران مطرح شد، یعنی در دولت دوم اصلاحات، به تشخیص کلیت نظام، به جای آنکه این مسئله در وزارت خارجه مطرح شود، در شورای عالی امنیت ملی مطرح شد. در آن زمان حسن روحانی، دبیروقت شورای عالی امنیت ملی مسئولیت پرونده را برعهده گرفت. اما تیمی که در آن دوره برای مذاکرات برگزیده شد، تیمی کاملا حرفه ای بود:

مسئول تیم

اعضای تیم

دوره خدمت

طرف های مذاکره

حسن روحانی

سید حسین موسویان، محمدجواد ظریف،سیروس ناصری،امیرحسین زمانی‌نیا، علی‌اکبر صالحی،مجید تخت‌روانچی

 

از 14 مهر 1382 تا 24 مرداد 1384

وزرای خارجه انگلیس، آلمان و فرانسه

حاصل این مذاکرات ، توافق سعد آباد و توافق پاریس بود. اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی معاهده منع گسترش سلاح‌های اتمی از سوی دولت ایران پیش از تصویب مجلس و آغاز بازرسی‌های گسترده‌تر از تأسیسات اتمی و تعلیق داوطلبانه تزریق گاز به سانتریفوژهای تأسیسات هسته‌ای نطنز (در توافق تهران) و گسترش دامنه تعلیق به کلیه فعالیت‌های اتمی ایران (توافق پاریس) از جمله مفاد توافق بود. همچنین طرف های غربی متعهد شدند که از ارسال پرونده اتمی ایران به شورای امنیت جلوگیری کنندو همچنین قول استفاده از حق وتو در صورت ارسال پرونده به شورای امنیت را نیز دادند. همچنین، اروپا برای حمایت از درخواست ایران برای عضویت در سازمان تجارت جهانی و آغاز مذاکرده برای همکاری جامع ایران و اتحادیه اروپا در زمینه‌های اقتصادی، سیاسی- امنیتی و فناوری اعلام آمادگی کرد.

 

با این وجود این توافق به سر انجامی نرسید. دولت سید محمد خاتمی اعلام کرد که غنی سازی اورانیوم را از سر می‌گیرید. شخص رئیس جمهور نیز گفت: توقف فعالیت‌های هسته‌ای اصفهان برای ما خسارات مالی و معنوی فراوانی به دنبال داشته است و باعث گردیده دانشمندان هسته‌ای ما فعالیت خود را متوقف کنند. محمد خاتمی در مورد قطعنامه پیشنهادی سه کشور اروپایی گفت که اگر قطعنامه‌ای بخواهد ایران را از حق دستیابی به فناوری هسته‌ای محروم کند، معتبر نیست و ضمانت اجرایی ندارد و ایران مجبور به پذیرش آن نیست.

علی لاریجانی و شوکی که فضای مذاکرات را تغییر داد

دولت اصلاحات به کار خود پایان داد و محمود احمدی نژاد با پرچم اصولگرایی سکان اداره کشور را در دست گرفت. در همان ابتدای دولت دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران نیز تغییر کرد و مسئولیت به علی لاریجانی سپرده شد. لاریجانی در دوره ای که از جانب ایران به مذاکره می پرداخت، سعی کرد ابهامات آژانس را پاسخ دهد. با این وجود در میانه راه یک شوک فضای سیاسی کشور را در بر گرفت.

مسئول تیم

اعضای تیم

دوره خدمت

طرف های مذاکره

علی لاریجانی

جواد وعیدی، سید علی حسینی تاش، محمدمهدی آخوندزاده، سید عباس عراقچی،کاظم غریب‌آبادی

 

از 25 مرداد 1384 تا 28 مهر 1386

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، وزاری خارجه سه کشور فرانسه، آلمان و انگلیس دبیر شورای عالی امنیت روسیه و وزیر خارجه.

مهمترین نتیجه این مذاکرات تعیین جدول زمانی پاسخ به سوالات آژانس بود. قرار بود بر اساس این توافق ایران به تردیدهای آژانس در طی یک دوره زمانی مشخص پاسخ دهد. با وجود آنکه علی لاریجانی برای به نتیجه رساندن پرونده تلاش زیادی کرد اما به واسطه روی کار آمدن دولت احمدی نژاد و شعار های تندی که او در صحنه بین المللی می داد، پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داده و دو قطعنامه هم علیه ایران صادر شد. اما در زمانی که احساس می شد روند بررسی پرونده هسته ای ایران در حال به نتیجه رسیدن است، به ناگاه تغییر تیم مذاکره کننده شوکی را در فضای سیاسی کشور ایجاد کرد.

 

در آخرین روزهایی که لاریجانی مسئول مذاکرات بود، امیدهایی برای رسیدن به یک توافق ایجاد شده بود. خیلی ها تغییر او از جانب احمدی نژاد و روی کار آوردن سعید جلیلی را به این دلیل عنوان می کردند که احمدی نژاد می خواهد ختم پرونده هسته ای به نام خود او بخورد.

سعید جلیلی و وضع تحریم های بی سابقه علیه ایران

به هر روی ، سعید جلیلی پرونده هسته ای را در دست گرفت. او در چندین دور مذاکرات طولانی و دامنه داری که داشت مواضع سختی را از جانب ایران مطرح می کرد.

مسئول تیم

اعضای تیم

دوره خدمت

طرف های مذاکره

سعید جلیلی

علی باقری، علی‌اصغر سلطانیه،محمدهادی زاهدی‌وفا،مهدی صفری، سید عباس عراقچی،مهدی محمدی، محمد جمشیدی

از 29 مهر 1386 تا 14 شهریور 1392

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به همراه معاونان و مدیران کل سیاسی وزارت خارجه شش کشور آمریکا، انگلیس، فرانسه، چین، روسیه و آلمان.

در این دوره جلسات مذاکره متعدد در شهرها و کشورهای مختلف برگزار شد. اما در نهایت به نتیجه مشخصی نرسید. در برحه ای از مذاکرات ایران پذیرفت که از تأسیسات قم را بازرسی صورت بگیرد. همچنین با پیشنهاد تبادل سوخت نیز موافقت شد. همچنین تهران اعلام کرد که حاضر است اورانیوم غنی شده با غلظت بالا را با اورانیوم غنی شده با غلظت پایین مبادله کند. اما در این دوره تحریم های بی سابقه ای علیه ایران وضع شد. چندین قطعنامه شورای امنیت ذیل بند هفت مطرح شد. کاهش نزدیک به نیمی از صادرات نفت، کاهش بیش از نیمی از درآمدهای ارزی کشور،ایجاد مشکلات فزاینده در انتقال پول نفت صادراتی به دلیل تحریم‌های بانکی از دیگر نتایج این دوره بود. بخش قابل توجهی از مذاکرات در این دوره صرف تعیین زمان و مکان برای مذاکرات بعدی می شد. مذاکراتی که عملا دستاور قابل ملموسی نداشت.

 

دولت محمود احمدی نژاد به پایان رسید و حسن روحانی که روزگاری مسئولت مذاکرات را برعهده داشت، این بار در قامت رئیس جمهور مسئولت را بر عهده گرفت. او محمد جواد ظریف را به وزارت خارجه ایران گمارد و طبق مصوبه شورای عالی امنیت ملی مسئولیت مذاکرات نیز به وزارت خارجه سپرده شد. ظریف هم که روزگاری در تیم مذاکره در کنار حسن روحانی می نشست، این بار به عنوان مسئول مذاکرات انتخاب شد.

مسئول تیم

اعضای تیم

دوره خدمت

طرف های مذاکره

محمد جواد ظریف

 سید عباس عراقچی،مجید تخت روانچی، حمید بعیدی نژاد، امیر حسین زمانی نیا، جمشید ممتاز. از دوره ای علی اکبر صالحی و حسین فریدون نیز به تیم اضافه شدند.

از 15 شهریور 1392 تا کنون

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به همراه وزرای شش کشور آمریکا، انگلیس، فرانسه، چین، روسیه و آلمان.

در طول دوره ای که ظریف مسئولیت مذاکرات را پذیرفت، اتفاقات زیادی افتاد. در همان دورهای ابتدایی مذاکرات، ایران و غرب به یک توافق اولیه دست یافتند که به توافق ژنو شهرت یافت. در نهایت هم یک توافق کلی در وین به دست آمد که به برجام معروف شد.

در توافق موقت ایران پذیرفت که غنی سازی بالای ۵ درصد متوقف شود؛ کلیه اورانیوم ۲۰ درصد غنی شده موجود به شکلی که قابل غنی سازی بیشتر نباشد تبدیل شود. عدم بکارگیری حدود نیمی از سانتریفیوژهای نصب شده در نطنز و عدم بکارگیری ۷۵ درصد سانتریفیوژهای نصب شده در سایت فردو؛ فراهم کردن امکان بازرسی روزانه از سایت‌های فردو و نطنز و رآکتور اراک؛ عدم ساخت سایت‌های غنی سازی جدید؛ صدور اجازه بازرسی از مراکز تولید سانتریفیوژ و انبارها و عدم راه‌اندازی رآکتور اراک نیز از دیگر مواد مورد توافق دو طرف شد.

در توافق جامع نیز تعلیق تحریم‌های صورت گرفته در برابر همکاری گسترده ایران و پذیرش برخی از محدودیت‌ها در غنی سازی اورانیوم و تغییراتی در رآکتور آب سنگین اراک و وقفه در برخی از فعالیت‌های مرتبط با صنایع اتمی ایران مورد توافق قرار گرفت.

 

 تیم مذاکره کننده فعلی اما دستاوردهای زیادی را برای ایران در برجام بر می شمارند. نخست آنکه کلیه تحریم های اقتصادی از روز اجرا برداشته خواهد شد. زیرساخت هسته‌ای ایران حفظ خواهد شد. هیچ سانتریفیوژی از بین نخواهد رفت . رآکتور آب سنگین اراک طراحی مججد خواهد و مورد بهره برداری قرار خواهد گرفت. تحریم تسلیحاتی ایران پس از ۵ سال لغو خواهد شد به نحوی که امکان واردات یا صادرات اقلام دفاعی به صورت موردی فراهم خواهد شد.

ممنوعیت خرید اقلام حساس با کاربرد دومنظوره تعلیق و تأمین نیازهای ایران از طریق کمیسیون مشترک ایران و ۱+۵ تسهیل خواهد شد.تحریم تحصیل دانشجویان ایرانی در رشته‌های مرتبط با انرژی هسته‌ای به طور کامل تعلیق خواهد شد.

برای اولین بار پس از سه دهه تحریم ممنوعیت خرید هواپیمای مسافربری تعلیق و امکان بازسازی ناوگان هوایی ایران و ارتقای ایمنی پروازها فراهم خواهد شد.ده‌ها میلیارد دلار از درآمدهای ایران که مسدود شده بود، آزاد خواهد شد.بانک مرکزی، کشتیرانی، شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی نفتکش و شرکت‌های تابعه از شمول تحریم‌ها خارج می‌شوند.

 

2929

18 دیدگاه
  • هلیا
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 05:51:56
    پاسخ
    110 8

    ولی چه فایده که دلواپسان تمام هم و غمشان را برای عدم نتیجه گیری و در اصل نابودی توافق گذاشته اند.

  • بی نام
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 05:57:15
    پاسخ
    84 7

    خدا از سر تقصیرات احمدی نژاد و حامیانش نگذرد.

    • بی نام
      چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 09:53:15
      53 4

      اگه احمدی نژاد تو بهش باشه ای خدای مهربان من رو در قعر جهنم و در دورترین فاصله از او قرار ده

  • بی نام
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 06:53:54
    پاسخ
    62 4

    در اينخصوص باير گفت ظريف جان خدا قوت همين

  • رضا
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 06:58:46
    پاسخ
    61 5

    در دوران سعید جلیلی هیچ دستاورد ارزشمندی نداشتیم و کشور به مرز بحران رسید

  • بدون نام
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 06:59:32
    پاسخ
    47 3

    ازنظردلواپسان،حتي اگه بدونندكه تبم ظريف موفق عمل كرده ودرست ميگه،اماحق باجليلي يه!هم خطّشونه ديگه!!

  • حسین از ایلام
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 07:26:08
    پاسخ
    46 2

    کی قدر این همه زحمت تیم ظریف رو میدونه ؟؟؟؟؟صدا و سیما یا اصول گرایان ؟؟؟؟؟وقتی صدا و سیما اینگونه بر طبل مخالفت می کوبه وای به حال بقیه گروها

  • سید محمد
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 07:37:16
    پاسخ
    29 2

    خدا حفظ کنه آقای ظریف را که بار دیگر نام ایران با غرور به زبان خواهد آمد...درود خدا بر ایشان و همه یاران زحمت کش ایشان

  • بی نام
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 07:43:25
    پاسخ
    22 3

    مطلب جالبی بود. خلاصه و مفید. ممنون از خبر آنلاین

  • بی نام
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 07:54:55
    پاسخ
    34 3

    برخی فقط دنبال مشهور کردن خودشان هستند و منافع ملت را در نظر نمیگیرند .خوب ببینیم این تندروهای ایران و امریکا چه خاکی به سر مردم ایران میاورند.برای اینها فقر و بدبختی و بیکاری مردم مهم نیست فقط دنبال قدرت هستند

  • محسن
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 07:58:24
    پاسخ
    39 5

    اگرخوب دقت کنیم میبینیم که تازه بعداز این همه مذاکره و امتیاز دادن رسیدیم به همانجایی که قبل از برسرکار آمدن آقایان احمدی نژاد و جلیلی بودیم.این است نتیجه روی کار آمدن دوستان نادان والبته پرمداع.

  • امید
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 08:06:24
    پاسخ
    10 55

    البته جناب آقای جلیلی از اول هم قرار نبوده به نتیجه برسن، ایشون وظیفه داشت طرفهای مذاکره کننده رو خسته و مستاسل کنند بعد که مذاکرات به تیم اصلی ظریف و دوستان رسید طرفهای غربی از خوشحالی سریع تر به توافق برسن.

    • siavash
      چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 10:02:08
      21 5

      خودت فهمیدی چی نوشتی...

  • ایرانی
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 08:22:32
    پاسخ
    23 1

    عملکرد تیم مذاکره کننده همانگونه که مقام عظمای ولایت فرمودند مورد تایید بوده وایشان تمامی لحظات مذاکره را رصد میکردند اما بعضی افرادی که کاسه داغتر از آش هستند ومیخواهند از این نمد برای خود کلاهی بدوزند به جای کمک و بهتر کردن روند برنامه و ارائه راهکارهای مناسب به منظور حفظ منافع مملکت به فکر حفظ منافع خود و بلند نمودن اسم خود در نزدیک شدن به انتخابات هستیم بهتر است منافع مملکت و انقاب را فدای منافع شخصی نکنید کمی هم به فکر ملت وآیند ایران اسلامی باشید

  • محمد
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 08:23:55
    پاسخ
    29 1

    درود بر گردانندگان سانتریفیوژ ها و زندگی مردم

  • محمد
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 08:33:07
    پاسخ
    9 33

    به نام خدا. کاش می نوشتید طبق متن وین در دوران آقای دکتر ظریف دقیقا چه امتیازاتی داده ایم و چه امتیازاتی گرفته ایم. و تضمین اجرایی هر کدام از وظایف طرفین چقدر است. در اینکه باید مذاکره می کردیم و تحریم ها باید برداشته می شد شکی نیست ولی مهم این است که ما چه چیزی را فروخته ایم و آیا طرف مقابل چک اش را پاس می کند؟ طبق متن منتشر شده که طرف مقابل هیچ تعهد صریحی ندارد و همه چیز مشروط است در حالی که تعهدات ایران سنگین، برگشت ناپذیر و نقد است. با تشکر

  • بی نام
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 08:39:02
    پاسخ
    13 51

    خسته نباشی / راست گفتی ولی همشو نگفتی؟؟؟؟؟؟ نگفتی دوره روحانی غرب زیر حرفاش زد و هم تحریم شدیم و هم پرونده رفت شورای امنیت

  • بی نام
    چهارشنبه 25 شهریور 1394 - 09:52:02
    پاسخ
    29 3

    به نظرم کلمه تعلیق را در ستون تیم ظریف بردارید ولغو کلیه تحریم های پولی مالی وبانکی اتحادیه اروپا ولغو قطعنامه های شورای امنیت را بگذارید بهتر است چون برخی برای تخریب از صفحه شما عکس می گیرند

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

پربیننده‌ترین