دوشنبه 1 مرداد 1397
پنجشنبه 18 خرداد 1396 - 20:01:58 چاپ

حادثه تروریستی تهران و معادلات پیچیده منطقه

بین الملل > دیپلماسی - صادق ملکی


اخبار عملیات تروریستی در تهران فقط بحران میان دوحه و ریاض را به حاشیه نبرد، بلکه سبب شد افکار عمومی مردم ایران و منطقه به دو تحول مهم کمتر توجه نمایند. در حالی که ظریف در آنکارا بود، پارلمان ترکیه اعزام نیرو به قطر را تصویب کرده و کردها نیز در اربیل تصویب نمودند که همه‌پرسی استقلال کردستان عراق در 25  سپتامبر برگزار شود. تبعات این دو تحول اگر بیشتر از تبعات عملیات تروریستی تهران نباشد،کمتر از آن نخواهد بود.

ترکیه در حالی در نظر دارد با پرواز از فراز آسمان ایران، نیرو به قطر اعزام نماید که آنکارا معترض به دولت بغداد است که حشدشعبی اجازه ندارد وارد موصل شده و به مرزهای بین‌المللی عراق و ترکیه نزدیک گردد. ترکها استاد استفاده از فرصت ها و فرصت سازی هستند. ترکها در دفاع از منافع ملی خود با هیچ‌کس رودرباسی ندارند، اما ما یا با خود و یا با ترکها  رودرباسی داریم.

 ترکیه در گذشته نیز نشان داده است هر گاه بدنبال اقدامی بوده است که می‌توانسته حساسیت و اعتراض ایران را در پی داشته باشد با زیرکی خاص روابط را به گونه ای مدیریت می‌کرد که طرف ایرانی نسبت به آن ورود ننماید. پروسه استقرار سپر موشکی و پاتورت ها که امنیت ملی ایران هدف اصلی آن بوده و می باشد، آنکارا با فضاسازی تبلغی و روانی خاص اجرایی کرد و متأسفانه مقامات وقت نتوانستند این ترفند ترکها را درک کرده و  اقدامی جدی برای مقابله با آن صورت دهند.

سئوالی که مطرح می‌گردد آنست اگر بغداد از تهران درخواست احداث پایگاه و یا اعزام نیرو به تلعفر شیعه ترکمان بنماید، آنکارا چون تهران که اعزام نیرو به قطر را پذیرفته، اعزام نیرو به تلعفر را خواهد پذیرفت. مسلماً پاسخ روشن مخالفت شدید آنکارا با این اقدام خواهد بود و طرح  سئوال فقط برای ایجاد چالش ذهنی بود.

در تحولی دیگر، اربیل تاریخ همه‌پرسی استقلال اقلیم را تعیین نمود. با توجه به نوع مراودات اقلیم با ترکیه و سکوت آنکارا در قبال این اقدام، این تحول باید حاصل هماهنگی کامل کردها با ترکها باشد. به نظر می‌رسد برای اربیل و آنکارا سقوط موصل از دست داعش و حضور قدرتمند دولت عراق و  حشدشعبی در مناطق مورد مناقشه و مرزهای بین‌المللی به یک اندازه خطرناک تلقی شده است.

اگر قرار است مرزهای بین‌المللی در اختیار عراق  و یا در نگاه کلان اگر قرار است حاکمیت بغداد بر کل عراق احیا شود، برگزاری همه‌پرسی و قرار گرفتن اقلیم و یا دولت مستقل در زیر چتر حمایتی ترکیه برای آنکارا و اربیل  اولویت اول  خواهد بود.

تحول دیگری که افکار عمومی نسبت به آن توجه چندانی نکردند اما بسیار مهم بوده و آثار میدانی وسیع خواهد داشت باز نمودن معبر عبور برای داعش از سوی کردهای سوری بود.

همانگونه که بارها نوشته‌ام داعش برای آنکار یک ابزار راهبردی بوده و خواهد بود که از این ابزار با توجه به شرایط سود می جوید.  آنکارا نگران کردهای خود می باشد، اما اگر کردهای سوری نیز قیمومت انکارا را بپذیرند در آن صورت همانگونه که بارزانی یک شبه از منظر آنکارا از قامت رئیس عشیره، مزین به کسوت رئیس دولت گردید، تروریست های کرد سوری نیز می‌تواند با پذیرش ملاحظات کلان آنکارا در قامت اقلیم  و حتی دولت مستقل ظاهر شوند.

اولویت آنکارا میان انتخاب و تن دادن به دو دولت سنی کرد یا دولت علوی در دمشق  و شیعی در بغداد، در گزینه آخر، تن دادن به دولت کردها خواهد بود. توجه داشته باشیم حادثه تهران پس از دو اقدام تروریستی در شرق و غرب کشور صورت گرفت.

در این نگاه ارتباطات خاص سرویس پاکستان – ترکیه نیز مد نظر باشد.  فارغ از رقابت‌های معمول میان تهران- آنکارا- اسلام آباد، ملاحظات قومی و مذهبی ترکیه و پاکستان در قبال ایران، از عوامل مهم هم پوشانی منافع دو سرویس در ارتباط با تهران است، که نیازمند توجه خاص به آن می باشد.  تروریست ها در تهران از منظری اقدامی شفاف نمودند اما آدرس‌ یافتن عاملان این اقدام، نباید فقط متوجه ریاض باشد. آنکارا، اربیل و... نیز با توجه به پیچیدگی های خاورمیانه و تحولات پیش رو باید مدنظر این بررسی ها قرار بگیرد.

داعش تنها لباس سعودی بر تن ندارد. داعش ترک، کرد، اسرائیلی و... هریک به تنهایی و یا مشترک برای مقابله با دشمنی به نام ایران، می‌تواند بازی پیچیده و چند وجهی را طراحی و مدیریت نمایند. برخی ها کشورها پیام تسلیت و محکومیت می‌فرستند و برخی نمی فرستند، اما  عرصه سیاست بارها شاهد بوده است که  عاملان عملیات های تروریستی، می‌تواند در صف اولین کشورهای تسلیت دهنده و عزاداری کشته شدگان نیز باشند. نباید به تحولات تک بعدی نگریسته و در تحلیل‌های ساده گرفتار شد.

تحولات در منطقه چند سویه و دارای لایه پنهان و آشکار است که توجه به همه ابعاد آن، می‌تواند راهنمایی عمل سنجیده و اقدام مناسب باشد.

کارشناس و تحلیلگر ارشد مسائل سیاسی و بین الملل

52310

مطالب مرتبط
13 دیدگاه
  • بی نام
    پنجشنبه 18 خرداد 1396 - 20:15:56
    پاسخ
    30 11

    ایران نباید به هوایپماهای نظامی ترکیه اجازه پرواز در فراز ایران را بدهد. این خلاف امنیت ملی ماست. ترکیه عضو ناتو است.

    • بی نام
      پنجشنبه 18 خرداد 1396 - 20:42:09
      16 5

      فعلا که ترامپ اینقدر معادلات رو پیچیده کرده که ایران نمی دونه از کجا داره می خوره. مسئولین ما الان سرگیجه پس از سیلی دارند. ترکیه هم از این وضعیت داره به دستور ارباب اش آمریکا نهایت استفاده رو می کنه. ما هم که نمی تونیم تمرکز کنیم که بفهمیم موضوع از کجا داره آب می خوره. کافیه که ایران به ترکیه اجازه نده تا کشورهای حاشیه خلیج فارس نقاب خودشون رو بردارند. اوضاع خطرناکیه. باید همه مسئولین با هم متحد شوند. این شرایط خیلی خطرناکه. ایران هم هوشیار نیست. روسیه هم دیگه نیازی به ما نداره و دیگه کمک اطلاعاتی نمی کنه.

    • مهزیار
      جمعه 19 خرداد 1396 - 15:15:20
      4 3

      بی نام 20:42:09 اتفاقا هوشیارترین کشور منطقه ایرانه اگه شطرنج بازی کردی باید بدونی باریختن مهره به زمین حریف و حملات کور چیزی عایدت نمیشه فقط مهرهاتو از دست میدی باید موقعیت شناس باشی تا بتونی با کمترین ریسک ممکن طرف راکیش و مات کنی ایران شطرنجباز قهاریه نمونه اش هم یک تنه با شش کشور مذاکرات سخت و پیچیده ایی انجام داد که به اذعان خود غربیها ایرانی ها همیشه دست بالا را داشتن تو این مورد هم بذار اونا زورشون را بزنن به وقتش ایران دهنشون را سرویس میکنه همونطوری که موصل و حلب را گرفت هم اینک رقه در استانه ازاد سازیه الان فتنه تو کشورهای خلیچ فارس افتاده ترکیه گیج و منگه که کدوم طرف بره اما ایران میدونه هدفش چیه مثل جنگ عراق و کویت که به اعتراف امریکاییان ایران بهترین بهره را برد

    • بی نام
      جمعه 19 خرداد 1396 - 17:40:48
      0 1

      در جواب مهزیار: شبیه ساز میدان های جنگی بازی شطرنج نیست. اما می تواند بازی ای مثل استارکرافت باشد. اگر بازی اش نمی کنی لااقل یک نگاهی به ویدئوهای لیگ های حرفه اش بنداز و علل الخصوص گرند فینال هایش.

  • بی نام
    پنجشنبه 18 خرداد 1396 - 20:27:39
    پاسخ
    9 7

    اسب تروآ ی ترکیه ای.

  • بی نام
    پنجشنبه 18 خرداد 1396 - 20:54:29
    پاسخ
    19 6

    رمز موفقیت در هر میدان جنگ اینه که حمله کنی و بعد عقب بکشی و بعد دوباره به همین منوال حمله و عقب نشینی. اگر اون جلو بمونی حتما بازنده ای، حتما از همه طرف بهت حمله ور می شوند و نیروهات رو از دست می دی. فکر می کنم الان وقتش رسیده که ایران عقب بکشه. اما آمریکا با تله قطر داره یک لقمه چرب نشون ایران می ده که ایران اون جلو بمونه. اتفاقا الان باید عقب کشید. الان نباید به جز صادرات مواد غذایی و اجازه پرواز به قطر ایرویز کار دیگه ای کرد. نباید به ترکیه اجازه داد از خاک ما استفاده کنه. اگر ما به همه اجازه استفاده از خاک خود را بدهیم دیگه موقعیت استراتژیک نداریم. دیگه کسی به ما باج نمی ده. ترکیه الان داره از همه دنیا باج می گیره که از خاک اش به داعش حمله کنند. ما نباید به ترکیه اعتماد داشته باشیم.

  • بی نام
    پنجشنبه 18 خرداد 1396 - 21:15:27
    پاسخ
    4 21

    قطر رقیب ما در صادرات گاز است. چرا دارید بهش کمک می کنید؟

  • سجاد
    پنجشنبه 18 خرداد 1396 - 22:06:07
    پاسخ
    9 13

    خطرناک ترین دشمن ما در منطقه اسرائیله. بعدش عربستان و امارات هم در تدارک یک ناتوی عربی علیه ما هستن. این وسط نویسنده ول کن ترکیه نیس حتی در موقعیت فعلی که همکاری با ترکیه لازمه جهت جلوگیری از تسلیم قطر به بلوک اماراتعربستان آیا نویسنده می دونه داره حواسمون رو از دشمنان فعال پرت می کنه و سعی می کنه مانع همکاری مون با یک «رقیب همکار» بشه؟ آیا در اون صورت وجه رقابت شدیدتر نخواهد شد؟ آیا در منطقه تنهاتر نخواهیم شد؟

  • رضا
    پنجشنبه 18 خرداد 1396 - 22:26:47
    پاسخ
    14 6

    سلام ، ممنون از اين مو شكافي و ريز بيني كارشناس سياسي خيلي جالب توضيح دادند .

  • بدون نام
    جمعه 19 خرداد 1396 - 00:51:57
    پاسخ
    1 15

    كردها هميشه درصف اول مبارزه با داعش بودن لطفا همه رو با هم خلط نكنيد

  • ناشناس
    جمعه 19 خرداد 1396 - 01:12:19
    پاسخ
    4 2

    حضور نیروهای ترکیه در قطر فعلا مانع حمله نظامی عربستان و شرکایش به قطر خواهد بود ضمن اینکه شاید منجر به گسترش حوزه عملیاتی نیروهای دریایی ما در محدوده آبهای قطر در قالب همکاریهای نظامی آتی شود زیرا ترکیه صرفا یگانهای زمینی را میتواند مستقر کند و بعلت بعد مسافت که آن هم از طریق آسمان ایران امکانپزیر است از لحاظ لجستیکی ادوات و نیروی انسانی همواره تحت نظارت ما خواهد بود

  • بی نام
    جمعه 19 خرداد 1396 - 10:56:03
    پاسخ
    3 6

    خیلی تحلیل تان را دوست نداشتم. بنظر من ترکیه جاهایی امتیازاتی داده و جاهایی امتیازاتی گرفته و این اشکال ندارد.

  • محمود
    جمعه 19 خرداد 1396 - 14:18:01
    پاسخ
    5 3

    جنگ جهانی سوم نزدیک است و عامل اصلی آن آمریکا و ترامپ است .

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

آخرین مطالب