پنج شنبه 28 تیر 1397
دوشنبه 25 دی 1396 - 08:03:28 چاپ

عکس | دورترین، جوان‌ترین و ریزه‌میزه‌ترین کهکشان عالم

دانش > نجوم - تلسکوپ‌های فضایی هابل و اسپیتزر موفق شدند با بهره‌گیری از اثر همگرایی گرانشی، کهکشانی کوچک و نوزاد را در شرایطی کشف کنند که فقط ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ سال از عمر عالم می‌گذشت.

به گزارش خبرآنلاین، پروژه «RELICS»، یکی از ژرف‌ترین نقشه‌برداری‌های عالم با استفاده از تلسکوپ‌های فضایی هابل و اسپیتزر، با چاشنی خوش‌شانسی همراه شد و پژوهشگران توانستند به معنی دقیق کلمه، سوزنی را در انبار کاه بیابند! آن‌ها توانستند با بهره‌گیری از پدیده همگرایی گرانشی، تصویری تقویت‌شده و پیچ‌وتاب‌برداشته از دورترین کهکشان عالم را کشف کنند.

برای مشاهده عکس در ابعاد بزرگ، این‌جا را کلیک کنید.

این کهکشان نوزاد که SPT0615-JD نام گرفته، در شرایطی مشاهده شده است که تنها ۵۰۰ میلیون سال از عمر عالم ما می‌گذشت و این در حالی است که امروز حدود ۱۳٫۸ میلیارد سال از تولد عالم می‌گذرد. درست است که طی سال‌های اخیر پژوهشگران توانسته‌اند کهکشان‌های معدودی را در همین دوره اولیه از عالم ببینند، اما همه آن‌ها به شکل نقاطی سرخ‌رنگ و کم‌فروغ ثبت شده‌اند، زیرا اندازه‌شان بسیار کوچک و فاصله‌شان بیش‌ازاندازه دور بود.

در کشف اخیر، بخت با اخترشناسان یار بود که تلسکوپ‌های طبیعی عالم به کمک هابل و اسپیتزر آمدند و تصویری بزرگ‌تر و پرنورتر از کهکشان SPT0615-JD فراهم کردند. بین زمین و این کهکشان، خوشه کهکشانی پرجرمی به نام «SPT-CL J0615-5746» واقع شده که جاذبه گرانشی‌اش، بافتار فضازمان را در اطراف خود خم می‌کند و مانند عدسی محدب (کوژ)، پرتوهای نور اجرام پشت خود را متمرکز می‌کند. نخستین بار، آلبرت اینشتین بود که یک قرن پیش در قالب نظریه نسبیت عام، اثر همگرایی گرانشی را پیش‌بینی کرد.

در یافته اخیر هابل، موقعیت زمین، خوشه کهکشانی نسبتا نزدیک و کهکشان بسیار دور به شکلی بود که به جای نقطه‌ای سرخ‌رنگ، کمانی پیچ‌وتاب‌برداشته با طول ۲ ثانیه قوسی شکل گرفت. (هر درجه معادل ۶۰ دقیقه قوسی و هر دقیقه قوسی معادل ۶۰ ثانیه قوسی است.)

فاصله پس‌نگری این کهکشان ۱۳٫۳ میلیارد سال‌نوری (با انتقال‌به سرخ حدود ۱۰) برآورد شده است؛ به‌بیان‌دیگر، نوری که از این کهکشان می‌بینیم، ۱۳٫۳ میلیارد سال در راه بوده است تا به ما برسد. به دلیل انبساط عالم، فاصله امروزی ما و این کهکشان (البته اگر هنوز وجود داشته باشد) به مراتب افزایش یافته است و فراتر از ۳۵ میلیارد سال‌نوری برآورد می‌شود.

این نخستین بار است که می‌توان از کهکشانی با فاصله‌ای چنین دور، اطلاعاتی در مورد ساختار و ابعاد آن استخراج کرد. پژوهشگران با تحلیل اثرات همگرایی گرانشی روی این تصویر، ابعاد واقعی و جرم این کهکشان را تخمین زده‌اند. این کهکشان ریزه‌میزه کمتر از ۳ میلیارد برابر خورشید جرم دارد و ۱۰۰ برابر کم‌جرم‌تر از کهکشان راه‌شیری (کهکشانی که کامل رشد کرده) است. درازای آن نیز کمتر از ۲۵۰۰ سال‌نوری برآورد شده که نصف اندازه ابر ماژلانی کوچک، قمر کهکشانی راه‌شیری است. با چنین مشخصاتی، SPT0615-JD را می‌توان نمونه‌ای از کهکشان‌های جوانی به شمار آورد که در فاصله زمانی کوتاهی پس از مهبانگ در عالم پدیدار شدند. اخترشناسان معتقدند که کهکشان‌های بزرگ‌تر از به هم پیوستن این کهکشان‌های ریزه‌میزه پدید آمده‌اند.

هابل برای مشاهده این کهکشان دوردست و کم‌فروغ که از کمک همگرایی گرانشی خوشه کهکشانی نیز بهره‌مند بود، مجبور شد تمام توان خود را به کار بگیرد. تلسکوپ فضایی جیمز وب که به زودی رهسپار فضا خواهد شد، به مراتب از هابل قدرتمندتر است و انتظار می‌رود که تعداد بیشتری از کهکشان‌های ریزه‌میزه اوایل عالم را کشف کند. جیمز وب از آینه‌ای به قطر ۶٫۵ متر بهره می‌برد (آینه هابل ۲ متری است) و آشکارسازهای آن به مراتب از هابل پیشرفته‌ترند؛ به طوری که توان اکتشاف علمی جیمز وب را به ۱۰ برابر توان هابل افزایش خواهند داد.

۵۴۵۴

مطالب مرتبط
6 دیدگاه
  • بی نام
    دوشنبه 25 دی 1396 - 09:33:37
    پاسخ
    2 32

    ولخرجي هاي الكي .مردم تو اين زمين دارن از گرسنگي و فقر و فلاكت و بيماري هاي مزمن و.... مي ميرن انوقت يه مشت بيفكر خيال پرداز و هوسي ميليارد ها ميليارد خرج اين كاري بدون نتيجه و الكي ميكنند .انسان كه راه رو گم ميكنه و علم بدون ايمان به اينجا ها ميرسه

    • محمدرضا
      دوشنبه 25 دی 1396 - 10:51:32
      13 0

      ایمان بدون علم هم نتیجش میشه تو.

    • بی نام
      دوشنبه 25 دی 1396 - 13:06:24
      7 0

      محمدرضا عاااااااالي گفتي

    • م ر
      دوشنبه 25 دی 1396 - 20:32:12
      2 0

      کار علمی کرده ...

  • بی نام
    دوشنبه 25 دی 1396 - 12:43:35
    پاسخ
    5 1

    بسیار مطلب جالبی بود و از خواندن آن بی نهایت لذت بردم. هرچه بیشتر درباره نجوم، کیهان، و کهکشانها مطالعه می کنم و با یافته های علمی در این حوزه آشنا می شوم، بیشتر از قبل در مقابل قدرت و عظمت آفرینش پروردگار هستی حیرت می کنم و سر تعظیم فرود می آورم. هیچ چیزی بیشتر از تحقیق و تفحص در حقایق علمی کیهان ایمان مرا تقویت نمی کند. از شما سپاسگزارم که همیشه مطالبی را به بخش اخترشناسی اختصاص می دهید.

    • مجید
      دوشنبه 25 دی 1396 - 17:44:39
      1 1

      هر لحظه با این پیشرفتها و نزدیکتر شدن به درک لحظه بیگ بنگ و تشکیل عالم و قدرت نیروی جاذبه نزدیک میشیم ... معلومه مطالعاتت ناقصه . دقیقتر بخون.

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

پربیننده‌ترین