چهارشنبه 25 مهر 1397
دوشنبه 24 اردیبهشت 1397 - 06:10:00 چاپ

اروپا و پیچ تاریخی نظام بین‌الملل

وبلاگ > فیاضی، سید جلال - با خروج ترامپ از برجام اگرچه آمریکا عهدشکنی خود را آشکارتر ساخت و اعتبار معاهده های چند جانبه بین المللی -حتی اگر در شورای امنیت تصویب شده باشد- را به حراج گذاشت اما قدرتهای جهانی؛ روسیه ،چین و اروپا را در برابر یک تصمیم سرنوشت ساز در یک پیچ تاریخی در روند شکل گیری نظام نوین بین المللی قرار داد .

پس از فروپاشی شوروی سابق وپایان نظام دوقطبی در نظام بین الملل،« نظم نوین جهانی»به مهمترین چالش فراروی قدرتهای جهانی تبدیل شد .امریکا که خودرا پیروز جنگ سرد می دانست خودرا برای تحمیل یک نظام «تک فطبی» برجهان مهیا ساخت ونظریه پردازان آمریکایی از جمله هانتینگتون با دکترین «جنگ تمدنها» ومک لوهان با نظریه « دهکده جهانی» استراتژی کاخ سفید را تئوریزه کردند . همه تحولات بین المللی پس ازآن ازجمله؛ تجاور ائتلاف به رهبری آمریکا به افغانستان وعراق با هدف تحمیل هژمونی آمریکا بر جهان برنامه ریزی شد .

دراین میان اما قدرتهای جهانی «یکجانبه گرایی » را بر نتابیدند وروسیه ، چین و حتی اروپا تلاش کردند به عنوان بازیگرانی جدی در عرصه تحولات بین الملل نقش ایفا کنند و برای آینده جهان یک «نظام چند قطبی»را تصویر کنند .بی گمان شکل گیری اتحادیه اروپا یکی از همین تحولات است که با فراز و نشیبهایی علاقه رهبران اروپا را به بازیگری مستقل به عنوان یک قدرت جهانی را به نمایش گذاشته است. اما روسیه و چین از اروپائیها موفق تر عمل کردند و اراده خودرا در تحولات بین المللی موثرتر نشان دادند .

با ورود ترامپ به کاخ سفید ورفتارهای غیرقابل پیش بینی وی رهبران اروپایی ازخود اراده مستقل تری بروز دادند .خروج آمریکا بعنوان کشوری با بیشترین آلودگی های زیست محیطی از پیمان پاریس اروپا را نگران کرد اما خروج از برجام موجب نگرانی وعصبانیت اروپا گردید.

بنظر می سد کاخ سفید به اقدامات خود برای تحمیل یک «نظام تک قطبی»در ساختار نظام بین الملل شتاب بخشیده ونظم نوین جهانی در یک پیچ مهم تاریخی قرار گرفته است و قدرتهای مدعی باید دراین مرحله حساس به تصمیمات تاریخی دست بزنند .روسیه باشتاب بیشتری با آمریکا مرزبندی می کند ،چین پس از روسیه تلاش می کند نقش فعالتری در نظام بین الملل ایفا کند ویکجانبه گرایی کاخ سفید را با چالش مواجه سازد .اکنون نوبت اروپاست که به عنوان یک قدرت جهانی در برابر آمریکا قد علم کند و دیگر دیکته آمریکا را ننویسد .خروج ترامپ از برجام یک توهین آشکار به اروپا بشمار می آید چرا که علی رغم مواضع صریح وروشن مقامات اروپایی به ویژه فرانسه ،آلمان وانگلیس ونیز تلاش ومواضع موگرینی رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا ترامپ در یک لجبازی غیرمنطقی از این توافق بین المللی چند جانبه خارج شد و یکجانبه گرایی را در این موضوع از سرگرفت .

اکنون مقامات اروپایی باید بین منافع اقتصادی واستقلال سیاسی انتخاب کنند یا به عنوان اقمار آمریکا تابع سیاستهای کاخ سفید باشند ویا به عنوان کشورهای مستقل تصمیم بگیرند وبه تعبیر وزیر اقتصاد فرانسه «بنده» و «برده » کاخ سفید نباشند.

کشورهای اروپایی در این پیچ تاریخی می توانند خودرا به سطح کشورهایی معمولی در درون «نظام تک قطبی» به رهبری آمریکا تنزل دهند ویا به عنوان اتحادیه اروپا وبه عنوان یک «قطب» قدرت در «نظام چندقطبی» ایفای نقش کنند .چنین تصمیمی می تواند راه را برای ارائه تضمین لازم برای اجرای برجام -که اروپا آن را یک پیمان خوب برای امنیت وصلح جهانی والگوی موفقی برای حل مناقشات بین المللی می دانند- هموار سازد .

حفظ برجام بهانه ای برای پرچمداری اروپا در شکل گیری یک «نظام بین الملل چند قطبی»است مشروط برآنکه اروپا برای خروج از گردونه اقمار آمریکا و «برده آمریکا نبودن» مصمم باشد و نه تنها دیکته کاخ سفید را ننویسد بلکه با وضع وتصویب قوانین ضد تحریمی در پارلمان اروپا در عمل سیاست‌های .مستقل خود را محقق سازد.

مطالب مرتبط
ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

پربیننده‌ترین