سه شنبه 3 مهر 1397
شنبه 24 شهریور 1397 - 19:17:05 چاپ

دربارهٔ یک دوسیهٔ مسکوت

وبلاگ > شفیعی مقدم، صمد - «رزم آرا یک دوسیه مسکوت»، تجربه‌ای موفق در ساخت مستندهای تاریخی است که هم فیلم‌بین‌ها را به سینما کشانده، هم علاقه‌مندان به تاریخ معاصر را، و هم اهالی رسانه را به واکنش مثبت واداشته، به گونه‌ای که برخی روزنامه‌ها بدون آن‌که موضوع رزم‌آرا در این روزها مناسبت تاریخی و تقویمی داشته باشد پرونده‌هایی برای او گشوده‌اند که ناشی از تأثیر فیلم شدن دوسیه‌ای مسکوت است که اینک بر پرده نقره‌ای خوش نشسته است.

در این مستند، کارگردان بی هر تعارفی، رمانتسیم را به کناری نهاده و کاملاً رئالیستی با اشخاص و وقایع روبه‌رو شده، نه رل مصدقی بودن را بازی کرده و نه سنگ کاشانی را به سینه زده. برای انجام کارش تمامی هنرش را به کار گرفته تا مخاطب بدون خمیازه و با چشمانی باز، مستندش درباره دوسیه مسکوت نخست‌وزیر مقتول را ببیند و فراموش نکند که بازیگران عالم سیاست نمی‌توانند به دست‌هایشان دست‌کش مطلقاً سفید بپوشانند.

سیداحسان عمادی در دوسیه‌اش برای قتل رزم‌آرا چندان به حاشیه نمی‌رود اما در ذکر جزییاتی که به جذابیت اثر می‌انجامد چندان امساک نکرده، به قدر کفایت از زندگی شخصی او کلام و تصویر ساخته و سیر ارتقاء مقام سپهبد مقتول را مغفول نگذاشته. حتی به خصوصیات و عادات شخصی و کاری او اعم از کم‌خوابیدن و سحرخیزی و دخالت در جزییات امور زیرمجموعه‌اش به‌خوبی پرداخته و برای روشن‌تر نمودن موضوع اخیر، به فرمان‌های نخست‌وزیری برای ممنوعیت بوق زدن اتومبیل‌ها، ممنوعیت پوشیدن پیژامه در معابر برای مردان و ... به شیوه‌ای نیمه کمیک اشاره کرده تا روحیهٔ کاملاً نظامی‌گرانهٔ بدون تساهل و تسامح رزم‌آرا را نشان دهد.

علی‌رغم این تلاش قابل تحسین، چند جای خالی در فیلم او را نمی‌توان نادیده گرفت: برای مثال؛ گویا کارگردان از یاد برده که یکی از بازیگران مهم دهه ۲۰ ایران، حزب توده بوده که اتفاقاً زلفش در چند واقعه به پای رزم‌آرا گره خورده که از آن جمله اتهام این حزب در همکاری با رزم‌آرا در ترور شاه (بهمن ۱۳۲۷) و نیز فرار توده‌ای‌ها از زندان در زمان صدارت وی بوده است. ضمن آن‌که تمجیدهای کیانوری (آخرین دبیرکل حزب توده و متهم به ترور شاه) در کتاب خاطراتش از رزم‌آرا را هم نباید هم‌چون ۲ مورد مذکور به موارد مسکوت این دوسیه می‌افزود.

نکته عجیب دیگری که در این در این فیلم به دوسیه‌ای مسکوت تبدیل شده، رأی اکثریت قاطع نمایندگان به نخست‌وزیری رزم‌آراست. یعنی همین کسی که ۸ ماه بعد ترورش صدای هیچ‌یک از نمایندگان را درنیاورد و عجیب‌تر آن‌که همین نمایندگان رأی به عفو و آزادی فردی دادند که با افتخار اعلام کرد: من رزم‌آرا را کشتم!

و نکته آخر این‌که گویا کارگردان این مستند اصرار چندانی به پیدا کردن راز قتل و ابهامات مربوط به قاتل واقعی ندارد، غافل از آن‌که تلاش برای شناختن قاتل می‌تواند لااقل سرنخی برای شناخت بیشتر و بهتر جریاناتی هم‌چون دربار، فداییان اسلام، جبهه ملی و... باشد.

samadmoqadam@gmail.com 

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700