مریم آموسا: «اسین چلبی» بیست ودومین نواده مولانا؛ شاعار و عارف بزرگ ایرانی است. وی هم اکنون قائم مقام بنیاد بین الملی مولانا است که به عنوان شهروند افتخاری شهر «خوی» ازقونیه برای حضوردرمراسم بزرگداشت حضرت حافظ برای پیوند فرهنگی شمس و حافظ به شیراز آمد تا سخنرانی کوتاهی درباره حافظ داشته باشد، اما بدون اطلاع قبلی برنامه سخنرانی وی لغو شد و پاسخی نیز به او داده نشد، حتی پیگیریهای مسئولان شهر خوی و فروزنده اربابی، تنها نماینده ایرانی بنیاد مولانا نیز بیپاسخ ماند.
یک ساعت پیش از پرواز وی به قونیه فرصتی فراهم شد تا درسالن انتظار یکی از برج های کامرانیه تهران با او دیدار و گفتوگو داشته باشم، هرچند این دیدار کوتاه بود، اما با آرامش و مهربانی که در کلام و رفتار نواده مولانا موج میزد، گویی پیام مولانا که صلح و دوستی وعشق است از ورای 800 سال به من رسیده است. چون «اسین چلبی» به زبان فارسی نمیتواند سخن بگوید، «فروزنده اربابی» حرفهای او را برایمان به فارسی ترجمه کرد.
خانم اسین چلبی چه شد دعوت برگزارکنندگان همایش بزرگداشت حافظ را قبول کردید و به ایران سفر کردید؟
من از طرف برگزارکنندگان این همایش به عنوان قائم مقام بنیاد بین الملی مولانا و شهروند افتخاری خوی برای حضور در این همایش دعوت شدم و دعوتنامه این همایش از طریق فروزنده اربابی تنها نماینده ایرانی بنیاد مولانا به دست من رسید و باقی کارها نیز توسط وی پیگیری شد.
شما برای چندمین بار است به ایران سفر میکنید؟
برای سومین بار است که به ایران سفر می کنم و پنج روز مهمان ایران بودم. برای نخستین بار در سال 2007 به مناسبت هشتصدمین سال تولد مولانا و بزرگداشت مولویپژوه برجسته «عبدالباقی گلپینارلی» به دعوت میراث مکتوب به ایران سفر کردم. البته همزمان با این مراسم از مقام علمی و فرهنگی استاد محمد فروزانفر نیز در ترکیه تجلیل شد. در این سفر من با یک هیات شش نفره متشکل از اساتید دانشگاه به ایران سفر کردم.
دومین بار نیز به دعوت نماینده مردم خوی در مجلس شورای اسلامی، برای حضور در بزرگداشت مقام شمس به خوی سفر کردم. در این سفر لوح شهروندی افتخاری شهر خوی به من اهدا شد و سفر اخیرم نیز برای حضور در همایش بزرگداشت حافظ و پیوند فرهنگی شهر خوی و شیراز بود.
سفر اخیرتان به شیراز و حضور در مراسم بزرگداشت حافظ را چگونه دیدید؟
در سفرهایی که به ایران داشتم، آن قدر از مردم ایران، امام جمعه و نماینده شهرخوی مهربانی و لطف دیدم که از این نظر بسیار خوشحالم. البته من این احترام را مختص به خودم به عنوان اسین چلبی نمیدانم و این احترام را به خاطر حضرت مولانا میدانم که نامشان را به یدک میکشم.
بزرگداشت حافظ را چگونه دیدید و علت لغو سخنرانی شما چه بود؟
همایش شیراز را باید به دو بخش تقسیم کنم. نشستهای علمی این همایش بسیار خوب بود و در این همایش جز من از ترکیه میهمانی به شیراز سفر نکرده بود. به من پیش از برگزاری همایش اعلام کردند که درمراسم افتتاحیه سخنرانی خواهم داشت، چون من به عنوان شخصیت دانشگاهی دراین همایش دعوت نشده بودم، بی شک سخنرانیام نیز بسیار کوتاه بود.
چون من فارسی را به خوبی صحبت نمی کنم، در تمام طول مسیر آنکارا تا تهران یک بیت از اشعار حافظ : «خوشا شیراز و وصف بی مثالش/ خداوندا نگه دار از زوالش» را آماده کردم که بدون لهجه در سخنان کوتاهم در کنار تربت حافظ بخوانم، اما هر چه منتظر شدم من را برای سخنرانی دعوت نکردند و درعین حال شاهد رفت و آمد و پیگیری فروزنده اربابی بودم که پیگیر سخنرانی من بود، اما با این همه، هیچ یک از برگزار کنندگان مراسم پاسخی نسبت به لغو سخنرانی من ندادند.
این بیبرنامگی را من بیاحترامی به خودم نمیدانم. برای من مهم نیست، میگویم اشتباهی شده، اما چون من به عنوان نواده مولانا دعوت شدهام این بیاحترامی را نسبت به حضرت مولانا میدانم.
این برخورد که موجب نمیشود نسبت به دعوتهای دیگری که برای حضور در ایران از شما می شود، تجدید نظر کنید؟
من شهروند افتخاری خوی هستم و نسبت به این موضوع افتخار می کنم. هر بار از من برای حضور در خوی و برگزاری برنامهای در این شهر دعوت شود، با کمال میل به ایران سفر خواهم کرد. من از اینکه شهروند افتخاری خوی هستم، احساس خوشبختی می کنم. مردم خوی بسیار مهماننواز و آشنا به آداب و رسوم عرفا هستند و شان بزرگانی چون شمس و مولانا را حفظ می کنند.
بنیاد مولانا برای بزرگداشت او درآذرماه چه برنامههایی خواهد داشت؟
هر سال چند ماه پیش از برگزاری مراسم بزرگداشت مولانا در قونیه، جلسهای با حضور مقامهای دولتی و اجرایی شهر قونیه و اعضای بنیاد مولانا برگزار می شود و بنیاد مولانا در تمام برنامه هایی که به این مناسبت برگزار می شود، گوشهای از کار را برعهده مییرد.
جایگاه فعلی مولانا در ترکیه چگونه است؟
مردم قونیه و ترکیه از زمان حیات حضرت مولانا، قدر و مقام ایشان را پاس میداشتند و از زمان سلجوقیان به بعد همواره حکام نیز نسبت به حضرت مولانا احترام خاصی قائل بوده و هستند و حضرت مولانا و خاندان ایشان را به عنوان برکتی برای جهان و خود ترکیه میدانند.
آیا برنامههایی که تاکنون برای مولانا در سطح جهان برگزار شده در حد مقام و شان ایشان میدانید؟
اگر تاکنون کاستی برای پاسداشت مقام مولانا در جهان شده، بنیاد مولانا با پیش قدم شدن در برگزاری برنامههای متناسب، قصد دارد این کاستی را جبران کند و برگزاری بزرگداشت هشتصد سالگی مولانا و نام گذاری سال 2007 به عنوان سال مولانا از سوی یونسکو ازاقدامات بنیاد مولانا محسوب می شود. همچنین از دیگراقدامات بنیاد مولانا میتوان به ثبت موسیقی مولویه در یونسکو به عنوان نخستین موسیقی عرفانی جهان اشاره کرد.
به نظر شما مهمترین پیام مولانا برای انسان امروز چیست؟
به نظرمن مهم ترین پیام مولانا برای انسان امروز این است که جواهر وجود خودت را پیدا کن، حتی کوشش بیهوده نیز به از خفتگی.
نظر شما