چهارمین جشن سینمای مستند ایران، جشنواره «سینما حقیقت»، یکشنبه 16 آبان ماه 89 در سینما سپیده کلید میخورد. به همین مناسبت به سراغ برخی دستاندرکاران و پیشکسوتان عرصه سینمای مستند رفتیم تا نظر آنها را در خصوص این جشنواره و همچنین وضعیت کلی سینمای مستند کشور جویا شویم.
محمد حمیدیمقدم، کارگردان برنامه «مستند 4»، با ذکر این نکته که شکل مستندسازی در کشور ما با نگاه و تفکر غالب این حوزه در جهان بسیار تفاوت دارد، گفت: «جای تاسف است که این را میگویم، اما مستندسازهای ما - اغلبشان و نه همه - امروز بیشتر سفارشیساز هستند تا مستندساز. بیشتر این دوستان با بخشهای خصوصی، نیمه خصوصی و دولتی وارد انواعی از همکاریها شدهاند و در یک نوع روزمرگی، خود را درگیر ساخت برنامههای سفارشی برای یک مجموعه، یا ثبت یک اتفاق، یا افتتاح یک پروژه، یا ... کردهاند.»
حمیدیمقدم ضمن ابراز تاسف از اینکه سینمای مستند ما در حوزههای خاص مستندسازی، شاهد هیچ اتفاق خاصی نیست، ادامه داد: «همین سیل پاکستان را در نظر داشته باشید؛ در همسایگی ما یک اتفاق و یک بلای طبیعی در حال وقوع بود، اما این وسط مستندسازهای ما کجا بودند. این یک سئوال کلیدی است که مستندسازهای ما در مناطق حادثه خیز و پر خبر چقدر حضور دارند؟ نمیخواهم همه را مقصر قلمداد کنم، اما باید بدانیم مستندسازان در همه جای دنیا با مشکلات مشابهای رو برو هستند.»
وی افزود: «مستندسازها حکم بولدوزرهایی را دارند که خود جاده صافکن مشکلاتشان هستند و این با سیستمهای رایج در سینمای داستانی خیلی تفاوت دارد. یک مستندساز برای حل مشکلات تنها باید به خودش تکیه کرده و یک تنه جلو برود و این چیزی است که ما در میان مستندسازان خودمان نمیبینیم یا کمتر شاهدش هستیم.»
حمیدی مقدم با ذکر این نکته که امروز و فیالحال جهش خاص و چشمگیری را در عرصه سینمای مستند کشور مشاهده نمیکند، ادامه داد: «اما با همه این اوصاف جشنواره سینما حقیقت را اتفاق خوبی میدانم و عقیده دارم که آن شوک لازم را در عرصه سینمای مستند وارد کرده است. نفس وجود برگزاری یک فستیوال بسیار خوب است زیرا میتواند مبدأیی برای تغییر باشد. امروز با گذشت سه دوره از برگزاری این جشنواره بسیار زود است که بخواهیم برآیند بگیریم و نقطه صفر و جهش را مشخص کنیم. من به آینده این جشنواره و بازخوردهای آن بسیار امیدوارم اما اگر بخواهیم دقیقاً همین جایگاهی را که در آن قرار داریم تحلیل کنیم، باید بگویم هنوز با آن نقطه مطلوب فاصله داریم.»
وی در ادامه صحبتهای خود ضمن عافیت طلب خواندن مستندسازهای ایرانی گفت: «حقیقت این است که مستندسازهای ما راحتطلب شدهاند و این موضوع خیلی هم ربطی به مسائل و مشکلات مالی ندارد. پروژه بی دردسر و شرایط مالی مناسب، دیگر مجالی باقی نمیگذارد تا مستندسازهای ما برای موضوعات جدی وقت بگذارند. البته مستندسازها هم باید زندگی کنند و نمیتوان آنها را خیلی هم مقصر دانست.»
حمیدیمقدم در انتها مستندسازی را یک شیوه، مسلک و مرام خاص نامید و افزود: «یک مستندساز در راهی که میرود به خود باورانده مسیر انتخابیاش جادهای پر خطر است. نکته اینجاست که اگر کسی با این مسیر مشکل دارد اصلاً نباید در این راه قدم بگذارد. مستندسازی رنج و مرارتی را میطلبد که گریزی از آن نیست.»
نظر شما