سمیه علیپور: خبرهایی که از یک ماه قبل به عنوان شایعه در مورد جشن سینمای ایران شنیده میشد، روز گذشته شکل رسمی به خود گرفت و در اخباری منتشر شده از سوی خانه سینما اعلام شد جشن امسال رقابتی برگزار نخواهد شد و از آن جا که تنها نمود علنی و رسمی جشن بزرگ سینمای ایران مراسم و اهدای جوایز بوده به این شکل تصور میشود که به کلی برگزاری جشن خانه سینما به صورت رقابتی و غیررقابتی منتفی است.
مجمع عمومی تعیینکننده
در روزهایی که اخبار مربوط به تغییر زمان برگزاری جشن و در پی آن زمان قطعی برگزاری این مراسم که تاریخ 27شهریور ماه بود در رسانههای مختلف منتشر میشد، اخباری درگوشی از خانه سینما به بیرون درز کرده بود که حکایت از تعطیلی جشن سیزدهم سینمای ایران داشت. اخباری که امکان جدی تلقی کردن آن در حالی که فرهاد توحیدی دبیر جشن با رسانههای مختلف به گفت و گو مینشست و زمان قطعی برگزاری جشن را اعلام میکرد کاری دشوار بود. اما برگزاری مجمع عمومی خانه سینما فرصتی شد تا اخبار مربوط به منتفی بودن برگزاری جشن به صورت غیررقابتی اعلام شد. البته مسئولیت برگزاری جشن سینمای ایران برعهده هیأت مدیره و شورایی است که برای برگزاری جشن منصوب شدهاند و مجمع عمومی در این زمینه اصولاً نقشی تعیینکننده و قاطع ندارد.
مجمع عمومی سالانه خانه سینما پس از دعوت نوبت دوم در ساعت 18 روز چهارشنبه 24 تیرماه با حضور نمایندگان 26 صنف سینمایی در تالار اجتماعات خانه سینما برگزار شد. در این مجمع ابتدا محمد مهدی عسگرپور رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل خانه سینما، گزارش عملکرد یکسال گذشته جامعه اصناف سینمایی را به سمع مجمع عمومی رساند. سپس در ادامه فرهاد توحیدی نایبرئیس هیأتمدیره و دبیر سیزدهمین جشن بزرگ سینمای ایران، با ارائه گزارشی از تغییرات به وجود آمده در آییننامه جشن سیزدهم به شرح نشستهای برگزار شده با رؤسای کانونها و اصناف دارای تندیس جشن در سه هفته اخیر برای بررسی چگونگی برگزاری سیزدهمین دوره جشن سینمای ایران پرداخت که با توجه به فرصت محدود زمانی باقیمانده و پیشنهاد شورای برگزاری (مدیریت برگزاری و صنوف دارای تندیس) بر هرچه باشکوهتر برگزار شدن روز ملی سینما، غیررقابتی بودن این دوره جشن به تأیید مجمع رسید.
چهارمین دستور جلسهای مجمع پیشنهاد هیأت مدیره درخصوص تعجیل یا تأخیر در انتخابات هیأت مدیره سال آتی به منظور امکان برنامهریزی جشن سینمای ایران مطرح و مجمع به اتفاق آراء به هیأت مدیره اختیار داد که انتخابات آتی خانه سینما را حداکثر تا آذر ماه سال آینده برگزار نماید. به این ترتیب مشکل برنامهریزی، جشن سینمای ایران که هر دو سال یکبار با انتخابات هیأت مدیره که در زمان نزدیک به جشن سینمای ایران رخ میداد، مرتفع شد.
بررسی دلایل توقف جشن در نیمه راه
مسئولان برگزاری سیزدهمین جشن سینمای ایران از سال گذشته برنامهریزیها را برای برطرفکردن شبهاتی که هراز گاهی در مورد داوریهای جشن سینمای ایران عنوان میشد، آغاز کرده بودند. شورایی متشکل از نمایندگان برخی صنوف مسئولیت طراحی نحوه داوری و برگزاری جشن را برعهده گرفته بودند و این شورا در پی بررسیهای گسترده، نگاهی به دورههای قبلی برگزاری جشن و اهمیت وجود نگاه حرفهای در داوریها و البته مشاوره با افراد متخصص در این زمینه از جمله نمایندگان آکادمی اسکار که به ایران سفر کرده بودند به شکلی جدید از داوریها رسیدند که این شیوه داوری در نخستین جلسه مطبوعاتی فرهاد توحیدی عنوان شد.
براساس شکل جدید داوریها در جشن سینمای ایران، داوریها در دو نوبت باید انجام میشد. در نوبت اول که زمان آن 15 خرداد ماه تا 12 مرداد بود، 11 صنف خانه سینما که جایزه تندیس بلورین برای رشته آنان تعیین شده باید 9 نماینده را معرفی میکردند تا این افراد در مدت زمان تعیین شده به تماشای آثار ارائه شده در جشن مینشستند. این افراد پس از تماشای فیلمها باید نامزد مورد نظر خود را فقط در رشته تخصصی خود اعلام میکردند تا در نهایت فیلمهایی که حتی در یک رشته نامزد شده بودند به مرحله دوم داوری راه پیدا میکردند.
در مرحله دوم داوریها علاوه بر داوران دور اول، 15 داور به انتخاب هیأت مدیره و نمایندگانی از 18 صنفی که تندیس جشن برای آنان تعیین نشده به جمع گروه اول داوری میپیوستند تا به این شکل کار انتخاب آثار با دقت بیشتری صورت میگرفت. اما برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و در پی آن مسائل رخ داده در سطح جامعه فرصت را از مسئولان در خانه سینما گرفت تا برنامهای که برای داوریها طراحی کرده بودند به مرحله عمل برسانند. در این شرایط دو راه پیش روی مسئولان قرار داشت؛ یکی برگزاری جشن با نوع داوری سالهای گذشته که البته همواره مورد انتقاد بود و دیگری غیررقابتی برگزار کردن جشن. شنیده میشود هر دوی این راهها در مجمع عمومی سالانه خانه سینما طرح شده و 29 نماینده حاضر روش دوم را انتخاب کردهاند.
تعطیلی نمایشگاه دستاوردهای سینمای ایران
یکی از مهمترین بخشهایی که به سیزدهمین جشن سینمای ایران اضافه شده بود، برگزاری نمایشگاه تخصصی دستاوردهای سینمای ایران بود. در این نمایشگاه براساس برنامهریزیهای صورت گرفته مخاطب علاقمند به سینما فرصت آن را مییافت تا به مدت یک هفته از تواناییهای سینمای ایران در زمینه جلوههای ویژه دیدن کند، به عنوان مثال باران و مه مصنوعی و یا انفجارهای مصنوعی که سرصحنه فیلمها اتفاق میافتد، در این نمایشگاه گنجانده شده بود تا طرفداران سینمای ایران علاوه بر اطلاع از میزان پیشرفت تکنولوژی در این سینما امکان تماشای پشت صحنه کارها را نیز بیابند. در بخش دیگر این نمایشگاه قرار بود تا بازیگران سینما حضور یافته و مخاطبان امکان مکالمه با آنان را بیابند.
برگزاری ورک شاپهای سینمای مستند و کوتاه نیز از دیگر بخشهای طراحی شده بود که این برنامه نیز تاکنون منتفی شده است. البته دلیل منتفی شدن این بخش از جشن نبود اسپانسرها است. هرچند که تا پیش از این اقداماتی جدی برای جذب اسپانسر صورت گرفته بود اما شرایط اجتماعی در ماه اخیر موجب شد تا بعضی از این حامیان مالی کنارهگیری کنند و تمامی اینها شرایطی را فراهم کرد که جشن سینمای ایران در سیزدهمین سال برگزاری با مشکلاتی مواجه شود.
نمایش محدود فیلم ها
با وجود منتفی شدن داوریها و برگزاری نمایشگاه توانمندیهای سینمای ایران شنیده میشود، داورانی که از مدتها قبل به عنوان داوران دور اول انتخاب شده بودند، به تماشای فیلمهایی که برای این دوره از جشن آماده شده بود بنشینند که البته تاکنون این خبر به تأیید هیأت مدیره خانه سینما نرسیده است. فرهاد توحیدی دبیر جشن سینمای ایران بیش از دو هفته قبل در خبرها اعلام کرده بود که 37 فیلم بلند برای حضور در سیزدهمین جشن بزرگ سینمای ایران به دبیرخانه جشن ارسال شده و داوران کار داوری را با بررسی این آثار انجام خواهند داد. در سایر بخشهای جشن نیز آثار متعددی ارسال شدهاند. در بخش مستند 304 اثر، انیمیشن 67 اثر و کوتاه داستانی 331 فیلم تحویل داده شده است که مهلت برای آنها به پایان رسیده و در ادامه تنها پذیرای فیلمهای بلند خواهیم بود.
نظر شما