گرچه برخی معتقدند ولید جنبلاط صرفاً به دلیل سهمخواهی از کابینه و به صورت تاکتیکی از جناح 14 مارس جداشده است ولی گروهی از کارشناسان بر این باورند که جدایی جنبلاط از 14 مارس تاکتیکی نبوده و آرایش نیروهای سیاسی لبنان را به هم خواهد زد. حسین رویوران کارشناس مسائل خاورمیانه از آن دسته صاحب نظرانی است که جدایی جنبلاط از 14 مارس و نزدیکی او به شیعیان و سوریه را اقدامی استراتژیک میداند.
* ولید جنبلاط گفته است که به رغم جدایی از جریان 14 مارس به گروه 8 مارس نیز نخواهد پیوست و جریان مستقلی را در پیش خواهد گرفت، آیا این میتواند به معنی تغییر در آرایش نیروهای سیاسی لبنان محسوب شود؟
قطعاً همین طور است. جدا شدن جنبلاط از گروه 14 مارس این جریان را از اکثریت پارلمانی میاندازد. در پارلمان 128 نفری لبنان 71 کرسی به جناح 14 مارس و 57 کرسی به جناح 8 مارس تعلق دارد بنابراین هر جریانی که بتواند نصف به اضافه یک، یعنی 65 رأی داشته باشد اکثریت بوده و میتواند نظرات خود را اجرایی کند. از 71 کرسی جناح 14 مارس 10 کرسی به گروه جنبلاط تعلق دارد لذا با جدا شدن جنبلاط، این جناح تنها 61 رأی خواهد داشت. بنابراین هیچکدام از دو جناح 14 مارس و 8 مارس به تنهایی نمیتوانند اکثریت باشند، در اینجاست که نقش اقلیت جنبلاط تعیینکننده میشود. جنبلاط با زیرکی تمام خود را در موقعیتی قرار داده است که هر دو جناح اصلی لبنان به او احتیاج داشته باشند و بر اساس منافع خود با هر کدام از دو جناح که لازم بداند ائتلاف کند. بدین ترتیب میتوان گفت گروه جنبلاط به تعیینکنندهترین جریان سیاسی در لبنان تبدیل شده است.
*برخی معتقدند که ولید جنبلاط به صورت تاکتیکی و برای سهمگیری بیشتر از جریان 14 مارس خارج شده است، شما در اینباره چه نظری دارید؟
نه! اصلاً اینطور نیست. خارج شدن ولید جنبلاط از ائتلاف 14 مارس بنا به دلایلی که خواهم گفت یک رفتار تاکتیکی نیست.
اولاً اینکه؛ حزب سوسیالیست ترقیخواه به رهبری ولید جنبلاط در 30 سال گذشته همواره با نیروهای غیر دروزی یعنی شیعه و کرد و... جنگیده و توانسته است در میان دروزیها جایگاه ویژهای کسب کند اما صحنه نیروهای سیاسی و معادلات لبنان تغییر کرده و دیگر این خصومت و نزاع چندان کارایی ندارد.
ثانیاً اینکه؛ منطقه دروزی نشین جبل بین دو منطقه شیعه نشین بقاع و جنوب قرار دارد. در هفت می سال گذشته وقتی بین رزمندگان حزبالله لبنان و دروزیهای ساکن بقاع درگیری رخ داد، مناطق تحت سلطه دروزیها در ظرف سه ساعت سقوط کرد. علیرغم اینکه آنها در ارتفاعات به رزمندگان حزبالله مشرف بودند نتوانستند مواضع خود را حفظ کنند، از آن زمان ولید جنبلاط در ادامه نزاع بین دروزیها و شیعیان دچار تردید شد. او بهخوبی دریافت که دروزیها قدرت نظامی و جنگی چندانی ندارند و در صورت بروز هر نزاع داخلی بسیار آسیبپذیرند به همین دلیل فرکانسهایی مبنی بر تمایل به همکاری با شیعیان از خود نشان داد.
ثالثاً اینکه؛ ولید جنبلاط روی آمریکاییها حساب ویژهای باز کرده بود. او فکر میکرد در صورت اتحاد با جناح 14 مارس و حمایت آمریکا از این جناح قدرت در لبنان یکدست شده و معارضین شکست خواهند خورد. ولی جنگ 33 روزه و پیروزی حزبالله و پس از آن ماجرای هفت مارس نشان داد که آمریکایی توانایی به همزدن معادلات لبنان به سود خود را ندارد و هر کدام از جناحهای داخلی لبنان به اندازه خود رأی و جایگاه دارند. بنا به همین دلایل ولید جنبلاط از مدتها پیش در صدد هم پیمانی با شیعیان بود.
*آیا به جز مناقشه بر سر تقسیم قدرت مسئله دیگری از درون جریان 14 مارس بهوجود آمده بود که موجب خروج جنبلاط از این جریان شد؟
ولید جنبلاط احساس میکرد که ائتلاف با حریری و اهل تسنن نه تنها هیچ خطری برای او و دروزیها نخواهد داشت بلکه منافع قابلملاحظهای نیز در پی خواهد داشت ولی در عمل نه تنها منافعی که تصور میکرد نصیب او نشد، بلکه آرامآرام از سوی این جریان احساس خطر نیز کرد به این معنا که در میان اهل تسنن لبنان گرایشاتی از سلفیگری شکل گرفته که نمیتواند ائتلاف با حزب لائیک سوسیالیست ترقیخواه را تحمل کند و ولید جنبلاط از احتمال درگیری با این گرایش در آینده احساس خطر میکرد، این مسئله مهمترین دلیل دوری ولید جنبلاط از اتحاد استراتژیک با اهل تسنن بود.
*برنامه آینده جنبلاط را چگونه تحلیل میکنید؟
جنبلاط گفته است که به طور مستقل عمل کرده و با گروه میانه پارلمان که اصطلاحاً گروه رئیسجمهور خوانده میشود همکاری خواهد کرد و به طور طبیعی ممکن است درباره مسائل مختلف با 14 مارس یا هشت مارس هم پیمان شود ولی به طور طولانی مدت سعی خواهد کرد با نیروهای منطقهای به خصوص سوریه همپیمانی ایجاد کند و در داخل لبنان نیز با شیعیان به همپیمانی برسد. اما جنبلاط از آنجا که در گذشته حملات تندی را نسبت به سوریه داشته و در عمل پلهای پشتسر خود را خراب کرده است با احتیاط عمل میکند و در فرآیندی کند به سوریه نزدیک میشود.
نظر شما