پیاده‌سازی مدل ایرانی فروشگاه‌های زنجیره‌ای

اصلاح نظام توزیع در طرح تحول اقتصادی از دلایل لزوم ایجاد فروشگاههای زنجیره‌ای است. فروشگاه‌های زنجیره‌ای در دنیا موقعیتی پیدا کرده است که به مغازه‌های معمولی Missing selling گفته می‌شود، یعنی اگر چیزی را فراموش کرده باشیم از مغازه‌های معمولی خریداری می‌کنیم.

فروشگاه‌های زنجیره‌ای در سایر کشورها در تمام نقاط شهر طراحی و ایجاد شده‌اند به طوری که خرید از مغازه‌هایی متفرقه برای امور ساده و سبک بکار گرفته می‌شود. وقتی خریدها در حجم انبوه صورت گرفته و عرضه می‌شوند باعث شکسته شدن هزینه‌ها شده و قیمت تمام شده به حداقل خود می‌رسد. تنظیم بازار نیاز به قدرت مالی بالایی در بخش خصوصی دارد تا بتواند به موقع خرید، انبار و عرضه کند. این در حالی‌است که با مشکل فعلی خرده‌فروشی این توانمندی شکل نمی‌گیرد چرا که در مغازه‌های خرده فروشی کوچک هم قیمت تمام‌شده بالاست و همه قدرت انبارسازی و نگهداری برای روزهای پرمصرف پایین است و سوم اینکه سرویس مناسبی به جهت مسائل رفاهی و تنوع محصول وجود ندارد.
باید پذیرفت که خرید دلپذیر در فروشگاه‌های زنجیره‌ای می‌تواند باعث شود تا خریدار خرید بیشتری انجام دهد و سود بیشتری به فروشنده برسد و این صنعت رونق پیدا کند.

چون نگاه فروشگاه‌های زنجیره‌ای در خرده‌فروشی‌ها نگاه علمی و صنعتی است نوع قرارداد با تأمین‌کننده‌ها مکانیسم‌هایی دارد که مبتنی بر روابط استراتژیک، بلند‌مدت و پایدار است که اعضای زنجیره تأمین و زنجیره عرضه با مشارکت همه جانبه‌ای سعی می‌کنند تا یک بازی برد - برد را به جریان بیندازند، نتیجه آن سودمندی مشتری نهایی است یعنی اعضای زنجیره آنقدر به‌خوبی نقش خود را ایفا می‌کنند که از مزرعه تا منزل همه عوامل سود عادلانه‌ای کسب می‌کنند در حالی که در شرایط فعلی هم مزرعه و هم منزل متضرر هستند و تنها تعدادی سود جو و واسطه هر دو طرف را آزار می‌دهند.

چون در این فروشگاه‌ها روش‌های علمی و مدرن به کار گرفته می‌شود باعث کاهش ضایعات می‌شود چرا که با همکاری ملی و بین‌المللی مشارکت سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی را جذب می‌کند. در این گونه سیستم‌ها چون اتلاف‌ها می‌تواند مدیریت شده و به حداقل برسد با سود همگان از جمله تولید‌کننده، پخش‌کننده و مصرف‌کننده مواجه هستیم. درباره تسهیلات و ملاحظات مالیاتی که باید در خصوص این فروشگاه‌ها صورت گیرد ذکر این نکته ضروری است که حمایت‌های دولتی نقش مهمی را ایفا می‌کند ولی باید هندسه طراحی این فروشگاه‌ها نیز کاملاً دقیق باشد که اگر این هندسه دقیق نباشد ممکن است حمایتها در جاهایی به کار گرفته شود که ما را به هدف نرساند. من حمایت‌های دولتی را کاملاً مؤثر می‌دانم و از آن مهمتر فرهنگ رسیدن به سیستم‌های بزرگ فروش را مؤثر می‌دانم چرا که معتقدم باید از تجربه کشورهای موفق در ارائه الگوهای مناسب استفاده کنیم و با مشارکت داخل و خارجی مدل ایرانی آن را پیاده کنیم.

معاون تجارت خارجی وزیر بازرگانی