پویا دبیری مهر: واگذاری نمایشگاه بینالمللی تهران که این روزها تنها کاربری آن برگزاری برنامههای جشن رمضان و برگزاری مراسمهای سازمان توسعه تجارت است، در بلاتکلیفی مزمن بهسر میبرد. شرکت سهامی نمایشگاه بینالمللی تهران چندی پیش و در سکوت معنادار خبری، به سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح (ساتا)، یکی از شرکتهای تابعه سازمان تأمین اجتماعی واگذار شد و پس از اعتراض دولتیها و بخش خصوصی به حال تعلیق درآمد و هنوز معلوم نیست چه فرجامی در انتظار محلی است که یادآور برگزاری صدها نمایشگاه تراژیک و گوناگون بود. یکی از مدیران وزارت بازرگانی در جلسهای غیررسمی به نکتهای اشاره کرد که قابل تأمل است: «واگذاری نمایشگاه به تأمین اجتماعی یک شبه انجام شد و اساساً قرار نبود نمایشگاه واگذار شود.
خریدارانی داشت، اما این خریداران برخی شرکتهای خارجی بودند و چند مجموعه از بخش خصوصی که یکی از آنها اتاق بازرگانی بود. یک روز نامهای از سازمان خصوصیسازی به دفتر ما آمد و من هم نامه را به رئیس وقت نمایشگاه بینالمللی (حسینی) نشان دادم که در آن نامه آمده بود، نمایشگاه بابت رد دیون دولت به سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح (ساتا) واگذار شد.» پس از واگذاری با چراغ خاموش و در سکوتی خبری و یکشبه شرکت سهامی نمایشگاه بینالمللی به یک سازمان شبهدولتی بخش خصوصیها بیکار نماندند و به اعتراضهای پیدرپی پرداختند، اعتراضاتی که هنوز نتیجهای در پی نداشته است. اسدالله عسگراولادی که یکی از تجار پرنفوذ اتاق بازرگانی است در زمره نخستین افرادی بود که به این واگذاری اعتراض کرد: «اقدام سازمان خصوصیسازی در واگذاری شرکت سهامی نمایشگاههای تهران غیرقانونی است.»
اسدالله عسگراولادی درحاشیه جلسه هیأت نمایندگان اتاق تهران در جمع خبرنگاران با بیان این که از سازمان خصوصیسازی گلهمند هستیم، گفت: این سازمان بدون اعلام قبلی و با مبلغ نازلی این شرکت را با عنوان رددیون واگذار کرده است. سازمان خصوصیسازی بدون توجه به مبنای واگذاریها این اقدام را انجام داده است. در حالی که اتاقهای بازرگانی نیز برای خرید این شرکت پیشنهاد داده بودند.
عسگراولادی با بیان این که تشکلهای اقتصادی و اتاقهای بازرگانی باید این مجموعه را مدیریت کنند، افزود: اتاق تهران آمادگی خرید این شرکت را دارد. اتاقهای بازرگانی در همه استانها نمایشگاهی دارد اما در استان تهران اتاق بازرگانی تهران نمایشگاهی ندارد.
اظهارت وزیر بازرگانی در کسوت رئیس سازمان توسعه تجارت
اما مهدی غضنفری که تا یک ماه پیش فکرش را هم نمیکرد تا چندی دیگر به صندلی رئیس خود (سیدمسعود میرکاظمی، وزیر بازرگانی سابق و وزیر نفت فعلی) تکیه خواهد زد و ردای وزارت را به دوش میاندازد یکی از جدیترین مخالفانی بود که با این واگذاری به مخالفت پرداخت.
غضنفری که 4 سال به واسطه استقرار محل کارش در نمایشگاه بینالمللی به ناچار با این مکان خو گرفته بود آن روزها در کسوت ریاست کل سازمان توسعه تجارت گفت: به طور قطع باید واگذاری این شرکت به خریداری مرتبط با موضوع نمایشگاه صورتگیرد تا بتوان به ارتقای سطح نمایشگاهی کشور کمک کرد. تا آنجا که من اطلاع دارم، این واگذاری صورت گرفته ولی هنوز فرایند انتقال به صورت کامل انجام نشده است. معاون وزیر بازرگانی با بیان اینکه سازمان توسعه تجارت ایران به عنوان متولی تجارت از این نحوه واگذاری بیاطلاع بوده و طرف مشورت نیز قرار نگرفته، گفت: «مابه طور تصادفی از چنین تصمیمی مطلع شدیم و بعد از آن سعی کردیم برخی اطلاعات درخصوص نمایشگاه را در اختیار مسئولان سازمان خصوصیسازی قرار دهیم. به نظر میرسد واگذاری شرکت سهامی نمایشگاههای بینالمللی باید با تأمل بیشتری صورت گیرد.»
درحالی که نمایشگاه به ساتا واگذار شد، اتاقیها حکایت نوشدارو پس از مرگ سهراب را رقم زدند و اعتراض کردند و مدعی شدند که ما پیشنهاد بیشتری به ساتا میدهیم و نمایشگاه را میخریم. در میان مدعیان خریداری نمایشگاه، اتاقتهران پا پیش گذاشت و کمیته 11 نفره ابطال واگذاری نمایشگاه را تشکیل داد. یحیی آلاسحاق رئیس اتاق تهران در جلسهای که این کمیته در حال شکلگیری بود: «اتاق تهران نیز مایل است و درعین حال این توانایی را دارد که مدیریت نمایشگاه بینالمللی را در دست گیرد. به دنبال این خرید ما پیشنهادهای دیگری نیز داریم و با جدیت این موضوع را دنبال میکنیم که محل اتاق بازرگانی تهران را به نمایشگاه بینالمللی انتقال دهیم و به تدریج سازمانها و نهادهای بازرگانی و تجاری دیگری را نیز در این مکان دایر کنیم تا این مکان به صورت مکانی اقتصادی- بازرگانی برای فعالیتهای بخش خصوصی تبدیل شود و به صورت مجموعهای منسجم و بینظیر در منطقه درآید.»
ساتا کجاست؟
ساتا مخفف سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح است. سازمانی که تا پیش از موضوع واگذاری، به رسم سازمانهای شبهدولتی، کمتر نام و نشانی از آنها وجود دارد، شاید یکی از دلایلی هم که نمایشگاه یکشبه به این سازمان واگذار شد همین جانب احتیاط بود.
بخش اصلی فعالیتهای اقتصادی ساتا از طریق صندوق بازنشستگی این سازمان انجام میشود. این صندوق از جمله قدرتمندترین صندوقهای کشور در گذشته بوده که در دوران دفاعمقدس ضروریات و اقتضائات ایجاب میکرد این صندوق توان مالی خود را برای دوران دفاعمقدس صرف کند و به همین دلیل تمام پتانسیل آن صرف مسائل مربوط به دفاع از کشور شد. صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح که بخشی از ساتا است، یک نهاد عمومی غیردولتی محسوب میشود که سرمایههای آن سرمایههای افراد عضو آن است که هر کدام سرمایههای اندک خود را که در طول سالها جمعآوری کرده بودند در اختیار این صندوق قرار میدهند.
کارکردهای این صندوق و ادبیات آن نیز متأثر از بازار است. عنوان نیروهای مسلح آن هم مربوط به این میشود که این افراد در گذشته تابعیت نیروهای مسلح را داشتهاند و وجوه آنها به صورت خصوصی اداره میشود. فعالیتهای اقتصادی این صندوق در ایران نیز در زمینههای مختلفی از جمله آنها در زمینه پتروشیمی، صنعت نفت و گاز بوده است. اسکندری، قائممقام ساتا توضیحاتی راجع به فعالیتهای این سازمان میدهد که گویای زوایای پیدا و پنهان و گستردگی فعالیتهای این سازمان شبهدولتی است.
«ما در بیش از 17 پتروشیمی سهم داریم که با سرمایههای انسانی که بالاترین ثروت برای خود میدانیم آن را اداره میکنیم. ما حتی در صنعت سیمان نقش تعیینکنندهای داریم که منبعث از خرید شرکت سرمایهگذاری غدیر است. در صنعت فولاد نیز سرمایهگذاری ارزشمندی را انجام دادیم و در صنعت ساختمان هم صاحب برند هستیم. با توجه به اینکه ما قائل به نگرش تخصصی در مدیریت هستیم و یک بنگاه اقتصادی بزرگی محسوب میشویم به دور از فضاهای تبلیغاتی از متخصصان مربوطه بهرهمیبریم. متخصصانی که از قبل در مجموعه بودهاند و با آن آشنا هستند. ما شرکتهایی را در اختیار داشتیم که شاخصهای آنها منفی بود اما به سمتی حرکت کردیم که بعد از آن سودده شدند.»
به نظر میرسد بخش خصوصی به این راحتی نتواند نمایشگاه را از ساتا خریداری کند، چه آنکه در صورت خریداری هم برنامه خاصی برای مدیریت این سایت نمایشگاهها ندارد و در نهایت به تغییر کاربری آن میپردازد.
نظر شما