درکوره راه صلح با طالبان

*رحمان بختیاری

به نوشته روزنامه 8 صبح آقای حامد کرزی رئیس جمهور افغانستان (هرچند با تاخیر) سخنان اخیر جو بایدن معاون رئیس جمهور امریکا را که گفته است طالبان دشمن ایالات متحده آمریکا نیست را مورد استقبال قرار داده و می گوید: او از این اظهارات خوشحال است و آرزومند است سخنان جو بایدن موجب برقراری صلح و امنیت در افغانستان شود.
رئیس جمهور کرزی که در همایش منطقه ای به مناسبت چهلمین سال شهادت عبدالصمد خان اچکزی از شخصیت های مهم سیاسی و مبارز مناطق قبایلی در مرز با پاکستان سخن می گفت همچنین اظهار امیدواری نمود تا اظهارات اخیر حکومت آمریکا باعث از بین رفتن بهانه ها و درد ورنج مردم افغانستان شود زیرا در این منطقه و در افغانستان هر انسان برای آینده خود آرزوی صلح، ترقی و امنیت دارد. لذا با این امید خیلی خوشحال هستیم که آمریکا اعلان نمود که طالبان دشمن آنان نیستند زیرا این سخن می تواند بهانه ها برای آزرده ساختن و کشتن مردم افغانستان را از بین ببرد. افغانستان آرام شود و این خبر برای ما پیام آور صلح و امنیت گردد. جوبایدن معاون رئیس جمهور آمریکا و حامد کرزی در حالی تلاش می نمایند که از گروه طالبان به عنوان دشمن در میان مردم افغانستان و آمریکا نام برده نشود که برخی از مقامات دولتی معتقدند که اعضای این گروه بی رحم ترین دشمنان هر دو ملت آمریکا و افغانستان می باشند.
اظهارات جو بایدن که خود زیر علامت سئوال قرار دادن حضور ده ساله آمریکا و ناتو در منطقه خصوصاً در افغانستان می باشد با واکنش های مختلفی روبرو گردیده است . حساس ترین این واکنشها را باید سخنان رایان کراکر سفیر آمریکا در کابل دانست که اظهار داشته است ، طالبان در صورتی دشمن آمریکا خوانده نمی شوند که :

• دست از خشونت بردارند .
• سلاحشان را زمین بگذارند.
• ارتباط با القاعده را قطع نمایند.
• قانون اساسی افغانستان به ویژه حقوق اقلیت ها را بپذیرند .
• به حقوق زنان احترام بگذارند.

وی در پایان نیز تاکید نمود: طالبان می توانند میان ادامه جنگ یا هماهنگ شدن با جامعه افغانستان از طریق پذیرش شرایط ذکر شده یکی را انتخاب نمایند. احمد عمران نویسنده مقاله ای تحت عنوان "درحاشیه حمایت کرزی از سخنان جو بایدن " می نویسد: خوشحالی نابهنگام رئیس جمهور کرزی از گفته های معاون رئیس جمهور آمریکا نشان می دهد که رهبران کشور در عرصه سیاست چقدر خام و ناپخته اند و به همین دلیل حرف هائی می زنند که عملاً در تضاد با منافع کشور قرار می گیرد. البته آقای کرزی از مدت ها پیش به این درک عجیب رسیده و به همین دلیل طالبان را "برادران ناراضی "خطاب می کند. خطابی که گاه با عتاب برادران ناراضی مواجه و به شکل حملات مرگبار انتحاری و کشتار غیر نظامیان، نمود عینی پیدا می کند. حال این سئوال پیش می آید که اگر طالبان دشمن آمریکا و به تبع آن دشمن آقای کرزی نبودند و نیستند، پس چرا اینهمه سال با این گروه جنگیدند و هزاران نفر را قربانی کردند و چرا آمریکا با توسل به زور حکومت طالبان را از قدرت ساقط ساخت. به هر حال حکومت آمریکا به دنبال منافع ملی خود است و هر گروهی که بتواند منافعش را تامین کند آمریکا در کنارش خواهد بود.
روزنامه ملت نیز در مقاله ای با عنوان دشمنان دیروز و دوستان امروز اینگونه آورده است که انگلیس به عنوان دومین قدرت حاضر در افغانستان برای مبارزه علیه تروریسم از آغاز این جنگ سخنش این بود که طالبان یک جریان افغانی است و می توانند برای خود هر نوع حکومتی را در کشورشان داشته باشند. افشا شدن روابط دوستانه مایکل سمپل کارشناس ورزیده انگلیس در امور افغانستان با القاعده در سال 2009 که ظاهراً از افغانستان اخراج گردید مشخص ساخت که انگلیسی ها از ابتدا طالبان را دشمن خود نمی دانسته اند ولی آمریکائیها پس از گذشت 10 سال و به وجود آمدن تعداد زیادی گورستان جدید از قربانیان این جنگ اعلام نموده اند که طالبان دشمن آنان نیستند. اظهارات این گونه ای جو بایدن در آستانه خروج نیروهای خارجی از افغانستان گویای این واقعیت است که غرب منافع خود را به گونه ای دیگر و با استراتژی مصالحه، به رسمیت شناختن آنان و تأسیس دفتر طالبان در قطر تفسیر می کند. بنابراین طالبانی که تا دیروز نیمی از کشورهای جهان برای جنگ با آنها به افغانستان گسیل شده و آنها را گروهی دهشت آفرین و دشمن خطرناک بشریت می نامیدند و با هزینه نمودن میلیاردها دلار قصد ریشه کن نمودن!!!این مانع دموکراسی در قرن 21 را داشتند ناگهان 180 درجه تغییر کرده بر طبل مذاکره با آنان می کوبند و می کوشند تا به هر قیمتی آنان را وارد گردونه قدرت نمایند .
خوشحالی آقای کرزی از چیست ؟ آیا از ادامۀ حضور نیروهای خارجی در کشورش خسته شده و مایل است تا هر چه زودتر طالبان با دولت کنار آمده و غائله ها به آخر برسد؟ و یا اینگونه می اندیشد که آنها با گرفتن سهمی از حکومت به این کشتارها و کشمکش ها خاتمه دهند و دنیائی پر از صلح و صفا را برای ادامه حکومت کرزی به ارمغان آورند؟ بدون تردید شخصی مانند حامد کرزی که در گیرودارهای سیاسی کشورش از بسیاری از سیاستمداران، بیشتر استخوان خرد کرده چنین انتظاری از طالبان نخواهد داشت. همچنین خروج نیروهای خارجی از کشورش را نیز به این سادگی محتمل نمی داند و حتی به عبارت ساده تر مایل به این خروج در آینده ای نزدیک نیست و نهایت اینکه رئیس جمهور آگاه است که طالبان با گرفتن سهم یا سهامی از حکومت رضایت نخواهند داد و دست از تفکر خود برنخواهند داشت.
اما آنچه به نظر می رسد این است که آقای کرزی از ساخت و باخت های آمریکا و طالبان به خود آمده و مایل است تا به نوعی در این بازی موشکافانه نقشی را ایفا کند و خود را بیش از این با شاخ طالبان در گیر نسازد. هر چند گفته های اخیر ملاعبدالسلام ضعیف سفیر پیشین طالبان به کارل آیکنبری سفیر قبلی آمریکا نشان دهندۀ دیدگاه مملو از شک و بی اعتمادی طالبان به حامد کرزی می باشد که گفته است :" تنها با داشتن انگیزه برای صلح دست یافتن به صلح مشکل است. کرزی میخواهد همه طرف ها را اغفال نماید. وقتی کرزی با من صحبت می کند می گوید که او خواهان خروج نیروهای خارجی است اما به شما می گوید که او خواهان حضور این نیروها برای همیشه در افغانستان است. 26349

*کارشناس شبه قاره