گفتوگوی خبر با صادق الحسینی نویسنده و پژوهشگر سیاسی و مشاور رئیسجمهور و وزیر فرهنگ و ارشاد دولت خاتمی را در این خصوص میخوانید:
سیاست ایران هراسی از چه زمانی شروع شد؟
ایرانهراسی در پی سیاست اسلامهراسی به وجود آمد، در واقع پس از پایان جنگ سرد، غرب با ناپدید شدن مارکسیسم و کمونیست مواجه شده بود و در آن موقع برای عدم گسترش اسلام، سیاست اسلامهراسی در جهان را به وجود آورد اما در پی اجرای این سیاست با کشورهای مسلمان عربی که منافع زیادی برایش داشتند مواجه شد و از سویی دیگر اسرائیل همچنان دشمن اعراب محسوب میشد بنابراین غربیها از ایران برای کشورهای عربی یک دشمن ساختند و با تبلیغات منفی خود به عربها القا کردند که ایران میخواهد اسلامی با نگرش خود را در میان ملتهای شما ترویج کند و این در حالی بود که ایران در طول تاریخ به عنوان کشور مهمی برای ترویج و توسعه اسلام محسوب میشود و عربها نیز به این امر واقف بودند و البته یک کینهتوزی تاریخی هم با ایرانیها داشتند بنابراین غربیها خیلی زود توانستند این هراس را در میان اعراب به وجود بیاورند که ایران کشور خطرناکی برای آنان در منطقه است. در واقع در پی اجرای این سیاست معادله معکوسی ایجاد کردند و ایران را به جای اسرائیل دشمن و رقیب اعراب معرفی کردند تا اسرائیل را نیز از دشمنی کشورهای عربی مصون بدارند. در این میان مسئله قومهراسی نیز در عربها نیز به وجود آمد و ایرانهراسی با اعتقادات پانعربیسم به نوعی ارتباط پیدا کرد و از این طریق روشنفکران، نخبگان و رهبران عربی نیز در یک انحراف فکری دشمنی با ایران را جایگزین مقابله و دشمنی با اسرائیل کردند. البته تفکر ایرانهراسی همچنان اکنون میان نخبگان و حاکمان اعراب بیشتر دیده میشود تا مردم کشورهای عربی.
برای بیاثر کردن ایرانهراسی باید چه کرد؟
علت اینکه ما نتوانستیم ایرانهراسی را در منطقه از بین ببریم و یا حتی تأثیر آن را کم کنیم بیشتر به ارتباط ما با غرب برمیگردد. مسلماً وقتی این سیاست توسط غربیها اجرا میشود مادامی که ما با غرب ارتباط خوبی نداریم سیاستهای منفی آنها هم ادامه دارد البته تنها سیاستها و اقدامات ایران و ارتباط ایران و غرب در مورد تداوم این پدیده مؤثر نیست بلکه باید نوع ساختار حکومتی رژیمهای عربی را هم درخصوص این پدیده مؤثر بدانیم چرا که حکومتهای عرب اغلب از رشد فکری سیاسی و پیشرفت و آگاهی جامعه هراس دارند و انقلاب مردمی ایران را برای جوامع خود خطرناک میپندارند ضمن اینکه انقلاب ایران در دفاع از مردم آزاداندیش و مظلومان جهان مانند فلسطین و لبنان پیشقدم است. از سویی دیگر مسئله پرونده هستهای ایران نیز با تبلیغات غرب توهمی را برای اعراب به وجود آورد که ایران بیش از گذشته قدرتمند شده و در منطقه علیه آنها حرکت خواهد کرد.
در حال حاضر ایران چطور میتواند این پدیده را در منطقه از بین ببرد؟
اکنون ایران باید با روشهای اطمینانبخش در میان مردم و بهخصوص نخبگان عرب روابط حسنه برقرار کند و با ایجاد دیپلماسی تنشزدایی با رژیمهای عرب اطمینان اعراب را جلب کند و البته روابط خود با کشورهایی که ارتباط نداشته مانند مصر و کشورهایی که ارتباط کمرنگی داشته است را برقرار کند و این اطمینان را برای آنها به وجود بیاورد که ایران دوست شماست نه رقیب و دشمن شما و از سویی دیگر در چارچوب وحدت ملی سعی کند مشکلات و چالشهای خود را با غرب حل کند ضمن اینکه در مقابل با غربیها مصمم و با صلابت رفتار کند.
به وحدت ملی اشاره فرمودید. آیا مسائل پیش آمده پس از انتخابات در گسترش پدیده ایران هراسی تأثیری دارد؟
باید گفت مسائل پیش آمده در مرحله اول میتواند در این زمینه مؤثر باشد. در واقع در معادلات بینالمللی کشورها با قدرت وحدت ملی میتوانند موفق باشند بنابراین برای گسترش ارتباطات رفع چالشها و مشکلات با غرب و از بین بردن پدیده ایرانهراسی نیاز داریم هرچه سریعتر به وحدت ملی البته به شکل عمودی آن نه حالت افقی برسیم و در واقع هرچند که مسائل پیش آمده پس از انتخابات در مرحله اول تأثیر منفی در عرصه بینالمللی برای ما گذاشت اما میتواند به فرصتی بدل شود برای ایجاد اجماع و وحدت و نشان دادن تصویر یکپارچه از ایران.
نظر شما