آیا روسیه قابل اعتماد تر شده است؟

پس از گسترش چتر تحريمي امريكا و اتحاديه اروپا (تحريم نفت و بانك مركزي) به دليل تداوم
فعاليت هاي صلح آميز هسته اي ايران و تكرار اتهامات واهي مبني بر امكان انحراف اين فعاليت ها به مسير نظامي ، اين موضوع با واكنش هاي متعددي روبرو گرديده است. در اين مسير ، غرب همچنان با دستاويز قرار دادن گزارش يوكيا آمانو دبيركل آژانس بين المللي اتمي (IAEA) روند تقابل و تهديد و تحريم عليه ايران را پيش گرفته است. به طوريكه امريكا و برخي از كشورهاي اتحاديه اروپا لزوم اعمال فشارهاي اقتصادي و سياسي ظالمانه عليه ايران را مسير دستيابي به اهداف خويش از جمله بازداشتن ايران از تداوم فعاليت ها عنوان كردند. در اين ميان ، واكنش روسيه نيز به عنوان كشور تاثيرگذار در پرونده هسته اي ايران به تشديد تحريم ها و تهديدات از زواياي مختلف قابل بررسي است :

1- پس از سرنگوني قذافي به عنوان متحد نزديك كرملين و نيز بيم سقوط دولت بشار اسد در سوريه ، روسها به نوعي با تهديدات جدي و گسترش نفوذ بي سابقه غرب در منطقه خاورميانه و شمال افريقا روبرو هستند. گر چه بي كفايتي روسها در ليبي باعث شد كه غرب تمام امتيازات نفتي و گازي را تصاحب كنند و با فريب مقامات كرملين و دادن امتيازات اندك باعث شد كه روسها توان دفاع از منافع راهبردي خود را پيدا نكنند ، ولي ترس از تكرار مدل ليبي در سوريه ، روسها را به مقاومت جدي در قبال منطق چماق غرب و اپوزيسيون داخلي عليه بشار اسد واداشته است. بطوريكه روسها با وتوي چندين قطعنامه و نيز ارسال ناوي جنگ به سواحل سوريه نشان دادند كه اين دفعه قصد مقاومت و دفاع از متحدين خود را دارند. به نظر مي رسد كه مجموعه تحولات منطقه خاورميانه و نيز بروز ناآرامي هاي داخلي در روسيه كه پوتين عامل آن را كشورهاي غربي اعلام مي كند ، روسها را به دگرديسي در سياست منطقه اي خود واداشته است. در مورد ايران نيز روسها علناً در جدال ايران – غرب جانب كشورمان را گرفتند و نسبت به هر گونه حمله نظامي امريكا و متحدان آن به ايران هشدار مي دهند ، سفر مقامات امنيتي ايران به مسكو و رايزني هاي ديپلماتيك با همتايان روسي نشان مي دهد كه ايران نيز مي خواهد از ظرفيت هاي ديپلماتيك و سياسي بالقوه و بالفعل روسها براي دفع تهديدات همه جانبه غرب استفاده كند.

2- باید در نظر داشت روسیه فعلی و میراث دار اصلی شوروی سابق ، 45 سال تقابل با غرب را در شناسنامه خود دارد و ایران نیز پس از وقوع انقلاب اسلامی به دلیل تضاد منافع و اولویت های منطقه ای در سی سال گذشته در مقابل غرب به رهبری امریکا قرار گرفته است. هر دو کشور همواره به نوعی مورد تهدید غرب قرار گرفته اند. ورود ناتو به حیات خلوت روسها یکی از این موارد است. همچنین استقرار سپر موشکی در شرق اروپا همواره برای روسیه تهدید زا بوده است.