*حسن بهشتی پور
روز یکشنبه 23 بهمن 1390(دوازدهم فوریه 2012) مردم ترکمنستان برای سومین بار از زمان استقلال این کشوردر سال 1991 به پای صندوق های رأی گیری رفتند تا از میان هشت کاندیدای تائید صلاحیت شده یک نفررا برای پنج سال آینده برگزینند. این انتخابات جزو معدود انتخاباتی است که برای پیش بینی نتایج آن، تحلیل گران نیازی ندارند تا براساس نظرسنجی ها و شناخت خود ازساختار سیاسی موجود به گمانه زنی بپردازند. زیرا به دلایل مختلف ازهم اکنون مشخص است آقای" قربان قلی بردی محمد اف" رئیس جمهوری فعلی ترکمنستان برنده انتخابات خواهد بود. هفت کاندیدای رقیب آقای محمد اف بدون استثناء ازمسئولین فعلی ترکمنستان دررده های مختلف هستند که درتبلیغات انتخاباتی با تعریف و تمجید ازسیاست های آقای محمد اف نشان دادند که اصولاً آنها ازمردم می خواهند که به رئیس جمهوری کنونی رأی دهند و صرفاً برای گرمی تنورانتخابات و نیز نشان دادن رقابتی بودن انتخابات وارد عرصه رقابت یکطرفه با آقای محمد اف شده اند.
پیشینه بحث :
بردی محمداف این دندان پزشک 54 ساله زمانی که به عنوان وزیردارایی ترکمنستان خدمت می کرد پس از درگذشت صفرمراد نیاز اف در26 دسامبر 2006، به عنوان کفیل ریاست جمهوری زمام کشوری را برعهده گرفت که همه چیز به رئیس جمهورمادم العمرپیشین که خود را ترکمن باشی (رهبر ترکمن ها) می خواند، ختم می شد. آقای بردی محمداف در انتخابات سراسری فوریه 2007 به عنوان دومین رئیس جمهوری این کشور برگزیده شد. او تلاش کرد با تغییر قانون اساسی در سپتامبر 2008 شرایط را برای اصلاحات در کشور فراهم کند. در سایه این اصلاحات اقدام های مربوط به زدودن آثار کیش شخصیت صفرمراد نیازاف رئیس جمهور پیشین تا حد بسیار زیادی انجام شد که مهم ترین مورد آن برگزاری انتخابات پارلمانی به جای مجلس شیوخ و بزرگان ایلات بود. اما محمد اف نتوانست ساختارسیاسی ترکمنستان را که به شدت متکی به افراد و رئوسای قبایل چهارگانه ترکمنستان است، تغییراساسی بدهد. این در حالی است که در مورد رشد اقتصادی در این کشور، کارنامه خوبی در پنج سال گذشته ارائه کرده است. به طوریکه ترکمنستان که چهارمین ذخایربزرگ گازجهان را دارد، درسایه افزایش قیمت جهانی گازتوانسته است. درسال 2011 به رشد بی سابقه چهارده وهفت صدم درصدی برسد که درمقایسه با سال 2010 که نه ودودهم درصد بود رشد چشمگیری را تجربه کرده است.
اطلاعات پایه:
1- از جمعیت پنج میلیون و نیمی ترکمنستان در حدود سه میلیون نفر دارای حق رأی هستند که از ساعت هشت صبح به وقت محلی تا 16 بعد از ظهر می توانند در حوزه های رأی گیری که از قبل ثبت نام کردند، حاضر شوند و آرای خود را به صندوق بیندازند .
2- درترکمنستان نظام قبیله ای که عمدتاً به چهار تیره و طایفه تقسیم می شوند بر ساختار سیاسی تأثیر گذار است به طوری که اغلب مسئولین از قبیله ... هستند که در بیست سال گذشته نقش تعیین کننده ای در شکل دادن به نظام سیاسی این کشور برعهده گرفتند .
3- تمام رهبران اپوزیسیون و حقوق بشر، اکثر مبارزان در تبعید در خارج از کشور زندگی می کنند.
4- بردی محمد اف با اولویت دادن به توسعه اقتصادی در مقابل توسعه سیاسی تاکنون اجازه فعالیت به تنها یک حزب که آن هم حزب حاکم دموکرات داده است. با این وجود اخیراً با اشاره و تأکید او پارلمان ترکمنستان قانونی را تصویب کرد که احزاب دیگری نیز بتوانند درترکمنستان فعالیت کنند.
5- اقتصاد ترکمنستان به شدت وابسته به تولید و صادرات گاز طبیعی است. این کشور رتبه چهارم در جهان را از نظر ذخایر گاز طبیعی بعد از روسیه، ایران و قطر دارد و از این نظر با عربستان سعودی برابر است. صادرات گاز ترکمنستان در سال 2011 با افزایش چهل ممیز شش صدم درصد در مقایسه با سال 2010 روبرو بود.
6- ترکمنستان دارای ذخایر نفت ثابت شده تقریباً درحدود 600 میلیون بشکه است. اگرچه بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات در این کشور ادعا می کند تنها در دریای خزر ذخایراین کشور یک میلیارد بشکه نفت است. تولید نفت ترکمنستان از 110.000 بشکه در روز (BPD) در سال 1992 به حدود 202.000 بشکه در روز در سال 2010 رسیده است. در حدود صد هزار بشکه از آن در داخل کشور مصرف و بقیه آن صادر می شود.
7- از لحاظ فساد مالی و رشوه خواری این کشور وضعیت خوبی ندارد بطوریکه آمار سازمان شفافیت بین المللی نشان می دهد این کشور در رتبه 177 در جهان است که تنها بالاتر از افغانستان، میانمار، کره شمالی و سومالی است.
8- پیش از این نمایندگان پارلمان ترکمنستان اعلام کرده بودند که انتخابات ریاست جمهوری طبق قانون اساسی و استانداردهای بین المللی سازمان ملل و سازمان امنیت وهمکاری اروپا برگزارخواهد شد.
9- ناظران کشور روسیه هم بر برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ترکمنستان نظارت می کنند.
هیاتی متشکل از هفت تن از نمایندگان دومای روسیه دهم فوریه برای نظارت بر جریان انتخابات ریاست جمهوری ترکمنستان وارد این کشور شدند.
10- هیأتی متشکل از برخی نمایندگان مجلس و کمیسیون مرکزی انتخابت و همه پرسی بلاروس هم دهم فوریه برای نظارت بر جریان انتخابات ریاست جمهوری ترکمنستان وارد این کشور شدند. هیأت نمایندگان جامعه کشورهای مستقل مشترک المنافع/همسود/برای نظارت بر جریان فعالیت های تبلیغاتی و برگزاری انتخابات وارد عشق آباد پایتخت ترکمنستان شده اند.
11- در انتخابات ریاست جمهوری این دوره از 15 نامزدی که برای شرکت در انتخابات ثبت نام کرده اند؛ تنها هشت نفر تأیید شدند. کمیسیون برگزاری انتخابات اعلام کرده بود که پنج نفر از این افراد به علت عدم ارایه مدارک کافی، پذیرفته نشده اند و دو نفر نیز بنا به دلایل شخصی پس از ثبت نام انصراف داده اند.
12- در این انتخابات علاوه بر ترکمنستان، اتباع این کشور در 29 کشور دیگر جهان از ساعت 8 تا 20 وقت محلی می توانند رأی بدهند.
13- براساس قانون جدید انتخابات ریاست جمهوری ترکمنستان که درخرداد ماه امسال تصویب شد؛ هر شهروند ترکمن که قصد دارد درانتخابات ریاست جمهوری شرکت کند؛ یا باید هنگام ثبت نام از حمایت احزاب سیاسی این کشور برخوردار و یا حداقل 50 هزار امضاء در حمایت از نامزدی خود جمع آوری کرده باشد.
14- در دوراول انتخابات ریاست جمهوری ترکمنستان در سال 1992 فقط یک نامزد انتخاباتی به نام صفرمراد نیازاف داوطلب شده بود. وی 99 و نیم درصد آرای رأی دهندگان را کسب کرد و پس از پیروزی خود را رییس جمهور مادامالعمر ترکمنها اعلام کرد. دومین دور انتخابات ریاست جمهوری چهار ماه پس از فوت نیازاف در 11 فوریه سال 2007 با نامزدی شش داوطلب و با حضور ناظران بینالمللی برگزار شد. قربانقلی بردیمحمداف در این دوربا کسب 89 درصد آراء شرکت کنندگان در انتخابات ، پیروز شد.
15- در این دور ازانتخابات (سومین دور) هفت نفر از جمله وزرای اقتصاد، آب، انرژی و رئیس مجتمع نساجی با محمد اف رئیس جمهوری کنونی رقابت می کنند. در آستانه انتخابات بردی محمداف برای نخستین بار درباره مخالفان دولت در خارج از کشور گفت: «دولت از همکاری با مخالفان سیاسی بیمی ندارد و اگر کسی بخواهد در انتخابات شرکت کند، از ورودش به ترکمنستان استقبال خواهد شد.»
16- نورمحمد خاناموف یکی از رهبران مخالف دولت ترکمنستان به رادیو آلمان گفت: «پس از مرگ صفرمراد نیازاف، به بازشدن فضای سیاسی در کشور امیدوار بودیم و در دومین دور انتخابات ریاست جمهوری اپوزیسیون هم نامزد انتخاباتی خود را معرفی کرد، اما ما نتوانستیم در روند انتخابات شرکت کنیم.» خاناموف درباره وعدههای بردی محمداف میگوید: «احزاب اپوزسیون ترکمنستان مشترکاً بیانیه ای صادر کرده و خواستار بازگشت به ترکمنستان را شدهاند. اما رییس جمهور به وعدههای خود عمل نکرد.» به نظر خاناموف انتخابات آزاد نیست و وعدههای رهبرترکمنستان برای راضی کردن کشورهای غربی است. وی همچنین اضافه میکند: «این سناریوی رژیم ترکمنستان است که نتیجه آن انتخاب بردی محمداف با بیش از 90 درصد آرا خواهد بود.»
17- خدایبردی اورازاف، رییس سابق بانک مرکزی ترکمنستان در انتخابات سال 2007 به عنوان کاندیدای "حزب جمهوریخواه ترکمنستان" و "حزب وطن"، دو حزب سیاسی مخالف دولت برای احرازمقام ریاست جمهوری ترکمنستان معرفی شده بود. او اکنون در کشور سوئد در تبعید زندگی میکند، اورازاف درگفتگوبا رادیو آلمان میگوید که اینبار خود را داوطلب انتخابات ریاست جمهوری نکرده است زیرا این انتخابات به نظر او نوعی "فریب افکارعمومی" است. رییس پیشین بانک مرکزی ترکمنستان اضافه میکند که غرب نباید در رابطه با ترکمنستان سکوت کند و مسائل دموکراسی و حقوق بشر را قربانی منافع اقتصادی خود کند.
18- اورازاف داوطلب پیشین ریاست جمهوری ترکمنستان در مصاحبه با صدای آلمان میگوید: «اگر جامعه جهانی و نهادهای بینالمللی چون اتحادیه اروپا، سازمان امنیت و همکاری اروپا فشار بیشتری به رژیم ترکمنستان وارد میکردند، آنها حاضر بودند برگزاری انتخابات را با حضور اپوزیسیون بپذیرند.» اورازاف در ادامه صحبتهایش از دولتهای غربی انتقاد میکند که در قبال ترکمنستان سیاست دوگانهای را در پیش گرفتهاند. وی تاکید میکند: «انتخابات ترکمنستان نوعی به بازی گرفتن مردم و فریب افکارعمومی است که سرانجام با پیروزی بردی محمداف پایان مییابد.»
19- میشائیل لاوبش بنیاد مدافع آزادی و حقوق شهروندی در آسیای میانه درباره انتقادهای رهبران اپوزیسیون از عملکرد غرب در باره دولت ترکمنستان میگوید: «کشورهای اروپایی از حکومت ترکمنستان علناً و رسماً حمایت نمیکنند و "دفتر دموکراسی و حقوق بشرسازمان امنیت و همکاری اروپا" به دلیل عدم رعایت معیارهای دموکراسی در انتخابات ریاست جمهوری ترکمنستان ناظران خود را به این کشور اعزام نکرده است.»
20- لاوبش ضمن تائید گفتههای سران اپوزیسیون ترکمنستان، میگوید: «حق با اورازاف و خاناموف، نمایندگان اپوزسیون ترکمنستان است که میگویند غرب با سکوت خود در قبال این حکومت هیچ فشاری به آن نمیآورد و کشورهای غربی سیاست واحد و مشترکی برای فشاربه دولت ترکمنستان اتخاذ نکردهاند.» این کارشناس از سوی دیگر به این هم اشاره میکند که «در ترکمنستان جامعه مدنی هنوز شکل نگرفته، فعالیت احزاب سیاسی، گروههای مستقل غیردولتی و رسانههای مستقل ممنوع است».
21- گوزل خدایبردیوا، روزنامهنگار ترکمن مقیم مسکو در گفتگو با رادیو آلمان میگوید:« در مقایسه با دورههای پیشین وعدههای داوطلبان بیشتر شده و آنها فقط رییس جمهور کنونی را توصیه میکنند. داوطلبان برنامهها و صحبتهای یکسانی دارند و همه سیاستهای دولت را تمجید میکنند. یکی از داوطلبان گفته است که مردم از این به بعد به اینترنت دسترسی خواهند داشت. یکی دیگر ضمن رشد کشاورزی بهبود شرایط زندگی مردم در مناطق روستایی را وعده میدهد. بردی محمداف تاکنون حتی یکبار با مردم و یا رأی دهندگان خود دیدار نکرد. این وظیفه را داوطلبان دیگر برعهده گرفتند. داوطلبان در دیدار با مردم و رأی دهندگان خود درخواست میکنند که به بردی محمداف رأی بدهند. رسانههای ترکمنستان نیز با نشان دادن تصاویر بزرگ رییس جمهور این کشور به نفع او تبلیغ میکنند. داوطلبان نه برای احراز مقام ریاست جمهوری، بلکه برای کسب مقام و پستی در نزد بردی محمداف در تعریف از او رقابت میکنند.»
22- سرگئی ژیلتسوف طی مقالهای در روزنامه "نزاویسیمایا گازتا" به انتخابات قریب الوقوع ریاست جمهوری ترکمنستان پرداخته است. می نویسد :« ترکمنستان در سیاست غرب در زمینه تأمین انرژی جایگاه مهمی دارد، ولی در حال حاضر تمام قدرت در دست رئیس جمهور آن متمرکز شده است که این امر از نظر غرب خطرناک است، زیرا یک نفر میتواند تصمیمات سراسیمهای بگیرد. درشرایطی که در ترکمنستان اعتراضات مردمی وجود ندارد، غرب به جای اینکه سازمانهای غیردولتی رابه این کشوربفرستد، جوانان ترکمنی را برای تحصیل به کشورهای دیگر دعوت میکنند تا آنها شیفته واقعیات غربی شده و جنبش های آینده مخالف را تشکیل دهند.
26349
نظر شما