اگر تا به حال جمله ای در باره صلح و خوشی در فلسطین شنیده اید آن وقت حق دارید مرا سرزنش کنید. نه! هیچ وقت این طور نبوده! ما همیشه فقط این یک جمله را شنیده ایم: " امسال سخت ترین سال دیپلماسی فلسطین و اسراییل است. فقط پنج دقیقه تا نیمه شب باقی مانده و اگر نتوانیم دیپلماسی را هرچه سریع تر به صحنه برگردانیم، باید منتظر پایان راهکار تشکیل دو دولت مستقل باشیم. تا نیمه شب، وقتی نمانده است! "
من بیست سال است که هر سال این جمله را می شنوم و البته هیچ وقت هم وقعی به آن ننهاده ام. اما باید بگویم که امروز واقعا نگران هستم.
ما این روزها به تدریج شاهد بستن همه دروازه هایی هستیم که روزگاری برای تشکیل دو دولت مستقل به روی طرفین گشوده شده بودند. چرا که دو عامل که قصد بستن این روزنه را دارند هر کدام در یک طرف قضیه پیش می روند. حماس در غزه و یهودی های افراطی در کرانه باختری با موضع گیری های خاص خود شرایط را سخت تر از هر زمانی خواهند کرد. در حالی که از یک سو رهبران حماس این روزها سعی دارند راهکار تشکیل دو دولت مستقل را غیر قابل باور تلقی کنند، یهودی هایی که در کرانه باختری ساکن شده اند در پی آن هستند تا به صورتی مستمر و کارکشته این رویکرد را غیر ممکن نمایند.
اگر حماس بخواهد که همچنان به روال سابق به پرتاب راکت های دوربرد خود ادامه دهد، شکی نیست که هیچ دولتی در اسراییل نمی تواند اختیار نوار غزه را به فلسطینی ها بسپارد حتی اگر هم بتواند، این کار را نمی کند چرا که پرتاب حتی یک راکت از این منطقه به راحتی فرودگاه تل آویو را مختل می کند و همه اقتصاد اسراییل را از میان بر می دارد.
و از سوی دیگر چنانچه یهودی هایی که به فلسطین آمده اند بخواهند همان طور به رشد فزاینده شان درکرانه باختری ادامه دهند و روز به روز نواحی بیشتری از سرزمین های آنها را اشغال کنند، به طور حتم مساله مذاکره و تشکیل دو دولت مستقل کاملا منتفی می شود.
آنچه که از انتخابات 10 فوریه اسراییل انتظار می رود، دولتی متعادل و ملی است که بتواند در برابر باج های مهاجران یهودی و احزاب راستگرایی که از آنها حمایت می کنند مقاومت نشان دهند تا بلکه بتوان باردیگر راهکار دو دولت مستقل را به جریان انداخت.
چرا که بدون راه کاری با ثبات، نظیر تشکیل دو دولت مستقل، آنچه از اسراییل باقی می ماند دولتی است که خود را برای دوری و مصونیت از حماس و حزب الله و فتح پشت دیوارها پنهان می کند.
پس اگر خواهان طرف اسراییلی قضیه خاورمیانه هستید یا این که بر لزوم تشکیل دولت فلسطین اصرار دارید لطفا به این نکته توجه کنید. این دیگر یک آزمون نیست. ما اکنون در نقطه عطف تاریخ خاورمیانه قرار داریم.
در این میان آنچه که مساله خاورمیانه را برای اوبامای تازه از راه رسیده و تیم او مشکل تر می کند توجه به این قضیه است که دیپلماسی جاری در خاورمیانه از زمان انعقاد پیمان اسلو تاکنون در رویه های مختلفی جریان داشته است
در روزگار قدیم، هنری کسینجر می توانست به سه پایتخت جهان سفر کند، با سه پادشاه، رییس جمهور و نخست وزیر دیدار و گفت و گو داشته باشد و داد و ستدی را انجام دهد که بشود حداقل به آن اطمینان داشت. همین! اما امروز یک منادی صلح هم باید مذاکره کننده باشد و این که ملتی را سروسامان دهد.
فلسطینی ها در عرصه های سیاسی و جغرافیایی بسیار به هم ریخته شده اند چنان که بیش از نیمی از دیپلماسی آمریکا معطوف به برقراری صلح در میان آنهاست. اهالی کاخ سفید بیش از آن که به فکر صلح اسراییل و فلسطین باشند به حل مسایل داخلی فلسطینی ها توجه دارند.
از سوی دیگر گروه حماس هم اکنون دارای حق وتو در روند مذاکرات صلح فلسطینی ها است. شاید به زعم عده ای این مقاومت های طولانی حماس بوده که غزه را به زیر آتش بمب اسراییل گرفته است اما باید توجه داشت که حماس هیچ گاه از دایره بیرون نبوده و حمایت های بسیار مردمی را به همراه دارد.
در این میان محمود عباس با واهمه ای که همواره از نیروهای حماس داشته هیچ گاه نتوانسته بدون عاملی از گروه حماس و بی حضورآنها به ادامه مذاکره صلح با اسراییل بپردازد. از این رو ماموریت دوم آمریکا، اسراییل و کشورهای عربی این است که راهی برای حضور حماس در دولت خودگردان فلسطین بیابند.
فقط پنج دقیقه به نیمه شب خاورمیانه باقی مانده است، پس پیش از این که نوای ساعت 12 نواخته شود باید فتح را احیا کرد و آن را با حماس به صورتی یکپارچه و متحد درآورد. باید پیش از این که زنگ ها به صدا در آیند دولتی را در اسراییل انتخاب کرد که همه اقدامات گذشته در رابطه با ساخت و سازهای شهرک های اسراییلی را متوقف کند. باید که از ایران و سوریه برای همه هدف هایمان دعوت کنیم . شاید که بتوان به این شکل به گفت و گوی صلح خاورمیانه امید داشت. به راستی هر کسی بتواند تکه های این پازل پیچیده را در کنا رهم قرار دهد شایسته دریافت دو جایزه صلح نوبل است!
نیویورک تایمز25 ژانویه 2009/ترجمه: لیدا هادی
نظر شما