زهرا خدایی
تقسیم؛ میدانی که مجسمههایی از قهرمانان تاریخ معاصر ترک را در خود دارد، شاهد صحنههای باورنکردنی از خشونتهایی بود که در آن 1000 نفر زخمی و دو نفر کشته شدند و سطح خشونتها تا جایی بود که بسیاری آن را غیرمنتظره و شوکهکننده خواندند.
ماجرا از تخریب پارک قدیمی غزی و حامیان حزب سبز آغاز شد، اما بعد معترضین نوک حملات خود را به سمت اردوغان و سیاستهای مستبدانۀ وی نشانه گرفتند؛ گویی پروژه نوسازی و شهرسازی دولت تنها فرصت خوبی برای منتقدین به حزب عدالت و توسعه فراهم آورد تا عملکرد و کارنامۀ دولت اسلامگرا را زیر ذره بین قرار دهند و در این میان موضع سرسختانۀ نخست وزیر لجباز نیز بیش از پیش بر خشم معترضین افزود. به خصوص زمانی که معترضین را عوامل حاشیهای خوانده و اعلام کرد: اگر مسئله تجمع و جنبش اجتماعی 20 نفر است من 200 هزار نفر و بلکه یک میلیون نفر از طرفداران حزبم را جمع میکنم.
در این بین برخی از رسانه ها برای توصیف اعتراضات استانبول از واژه های بیداری ترکی یا بهار ترکی و یا حتی بیداری اسلامی در ترکیه استفاده کرده اند و میدان تقسیم را همان میدان تحریر میخوانند که به پایگاه معترضان تبدیل شده است. واقعیت اینست که با توجه به جنس تحولاتی که طی 2 سال اخیر در کشورهای عربی خاورمیانه رخ داده، اطلاق چنین واژههایی به این اعتراضات صحیح نیست زیرا این اعتراضات نه صبغه اسلامی دارد که بتوان به آن بیداری اسلامی گفت و نه می توان آن را نوید بخش شکوفایی و تغییر در ترکیه دانست که بتواند نام بهار بخود بگیرد.
از سوی دیگر فارغ از همۀ انتقاداتی که به عملکرد ترکیه در بحران سوریه وارد است، عدالت و توسعه پس از 10 سال زمامداری همچنان از جایگاه قابل توجهی در نظام سیاسی ترکیه برخوردار است. هرچند دولت تلاش دارد تا از تبعات منفی بحران سوریه به داخل مرزهای کشور و تشدید منازعات مذهبی به داخل مرزهایش جلوگیری کند، اما بر کسی پوشیده نیست که سیاستمداران و نخبگان عدالت و توسعه به این باور رسیدهاند که آتش جنگ طائفی در کشور متکثری چون ترکیه تبعاتی به مراتب خطرناک تر به همراه خواهد داشت.
در هر حال، ناآرامیهای ترکیه خاستگاهی مذهبی و یا انقلابی ندارد بلکه صرفا ظهور و بروز برخی از مخالفت های اجتماعی و سیاسی سرکوب شده یا مخفی مانده نسبت به رویه های در پیش گرفته شده از سوی حزب عدالت و توسعه است که میتواند جایگاه سیاسی عدالت و توسعه را در جامعه تحت تأثیر قرار دهد.
2014، سال انتخابات ریاست جمهوری در ترکیه است و اردوغان امید دارد با تغییرات اندکی در قانون اساسی، از نخست وزیر به رئیس جمهوری تغییر سمت دهد و پیروز انتخابات باشد. پرسش اینجاست که تا آن زمان آیا عدالت و توسعه قادر خواهد بود خود از تبعات منفی بحرانهای داخلی و منطقهای نجات دهد یا خیر؟
4952
نظر شما