کاهانی: «هیچ» فیلمی پوچ‌گرایانه نیست

به گزارش خبرآنلاین، طرح مساله شباهت هرچند اندک «هیچ» به فیلم سینمایی «درباره الی» به کارگردانی اصغر فرهادی، از سوی سعید قطبی​زاده، این سخنان را از سوی کاهانی به همراه داشت: ««من به اصغر فرهادی و کارهایش علاقه زیادی دارم، اما اصلاً​ این مساله را نمی​توانم بپذیرم که این دو فیلم به هم شباهت دارند. من و مهکام زمانی که می​خواهیم روی فیلمنامه یک فیلم کار کنیم، از دو سه ماه قبل نه فیلم می​بینیم و نه کتاب می‌خوانیم که کارمان تحت تاثیر آثار دیگر قرار نگیرد. بنابراین این شباهت​ها منتفی است.»

احمد مهران​فر که تجربه بازی در هر دو فیلم «هیچ» و «درباره الی» را داشته، سخنان خود را چنین آغاز کرد: «اینکه مطرح شود کارگردانی به عمد و با تعیین این پیش​فرض که طبقه متوسط و پایین​تر از آن می​تواند جذابیت زیادی برای تماشاگران داشته باشد، از نگاه من چندان منطقی نیست. زیرا معتقدم هر اثر هنری از ذهن خالق آن بیرون می​آید و نمی​توان چنین تصور کرد که خالق اثر با مصلحت​اندیشی سراغ یک طیف خاص برود.»

او در همچنین در مورد بحث مربوط به «درباره الی» و «هیچ» گفت: «در هر دوی این فیلم​ها رئالیستی وجود دارد که پیش از این در سینمای ما نبوده و می​توان از آن به عنوان یک نکته مشترک نام برد. اصغر فرهادی همواره بازیگران را شبیه شخصیت​هایی که در ذهن دارد انتخاب می​کند، اما کاهانی سراغ بازیگرانی می​رود که بتواند آن​ها را شبیه نقش کند و از قابلیت بازیگری او هم استفاده کند.در «درباره الی» چندان سکانس پلان نداشتیم، اما دراین فیلم اکثر صحنه​ها سکانس پلان بودند.»

مهران احمدی، در ادامه سخنان مهران​فر با اشاره به اینکه بازی کردن در «هیچ» دشوارتر از «درباره الی» است، گفت:​««درباره الی» فیلم خوبی بود، اما معتقدم بازی کردن در آن فیلم ساده​تر از حضور در «هیچ» بود. واضح است هر کسی در موقعیت شخصیت​های «درباره الی» قرار بگیرد همان واکنش‌‌ها را نشان دهد، اما حضور در «هیچ» برای اینکه نیازمند بازی کاملاً​ طبیعی و شبیه خود بود، دشواری​های خاص خودش را داشت.»

مهران​فر در پاسخ به این اظهارات گفت: «در «درباره الی» از ابتدا ما روی متنی کار می​کردیم که در جریان فیلمبرداری هیچ نکته​ای به آن اضافه نشد و این کار ما را دشوار می​کرد که تازگی بیان را در اجرای چند باره تکرار کنیم. در «هیچ» کارگردان با ما تعامل زیادی داشت و بعد از پیشنهادهای متعددی که مطرح می​شد به نکته​ نهایی می​رسیدیم.»

پانته​آ بهرام هم در ادامه این سخنان با اشاره به بحث طبقات شخصیت​های موجود در فیلم گفت: «از نظر من همذات​پنداری کردن با شخصیت​های فیلم‌‌هایی که سراغ افرادی از طبقه پایین جامعه می​روند ساده​تر از شخصیت فیلم​هایی است که در آن با افراد بالای جامعه سرو کار دارد. مسئله دیگری که نباید در مورد فیلم «هیچ» فراموش کرد، حضور مهدی هاشمی است. او هیچ را به بهترین شکل در این فیلم ایفا می​کند. همچنین گریم​های موجود در فیلم به گونه​ای است که فقط ظاهر بازیگر را برای ایفای نقش آماده می​کند نه اینکه گریم جلوتر از بازیگر به نظر برسد.»

نوید فرح​مرزی، طراح گریم «هیچ» در پی سخنان بهرام در مورد ویژگی​های این طراحی گریم فیلم گفت: «هدایت خوب کاهانی به همراه نور و تصویر مناسب در کنار همراهی بازیگران موجب شد تا به گریم موجود در «هیچ» برسیم. در «هیچ»​ ما به سمتی از نوعی از گریم رفتیم که فقط شخصیت بازیگران را تکمیل کند و هیچ اغراقی در آن وجود نداشته باشد.»

شیما منفرد، تدوینگر فیلم نیز درباره نوع تدوین این فیلم گفت: «من می​دانم شخصیت​پردازی در فیلم​های کاهانی تا چه حد برای او اهمیت دارد. بنابراین تدوین را به گونه​ای انجام می​دهم که خللی در معرفی و شناساندن این شخصیت​ها به وجود نیاید. من دست نگه نمی​دارم که کارگردان هرگاه خواست کات بزند و من هم فیلم را به همان ترتیب تدوین کنم.»

او در مورد وجود سکانس پلان​های طولانی موجود در فیلم و تاثیر تدوین​گر روی آن گفت: «تعاملاتی بین من و آقای کاهانی زمانی که ایشان میزانسن می​دادند، شکل می​گرفت. به دلیل وجود سکانس پلان​های طولانی موجود در فیلم من سر صحنه حاضر می​شدم و در مورد ریتم کار و هماهنگی آن با سایر بخش​ها گفت​و​گوهایی با کارگردان داشتم.»

منفرد اظهار داشت: «یکی از ویژگی​های تدوین «هیچ» این است که تدوین کلاسیک با تدوین مدرن که ما به شکل جامپ​کات آن را می​بینیم در فیلم ترکیب شده است. خیلی جاها با توجه به دکوپاژ از تدوین کلاسیک و زمانی که امکان آن فراهم بود از جامپ​کات استفاده می​کردم. به جا استفاده کردن این دو نوع تدوین موجب شده تا ریتمی که مورد نظرم بوده، حفظ شود.»

کاهانی در مورد حذفیاتی که برای صدور مجوز اکران فیلم بر آن اعمال شده، گفت: «اصلاحیه​هایی برای فیلم پیشنهاد شده که در مورد پیشنهادهای تغییرات کلامی اقداماتی انجام خواهیم داد، اما در مورد تغییرات تصویری این مساله را مطرح کردم که اگر قرار است صحنه​ای از فیلم به خصوص صحنه خارج شدن نگار جواهریان از خانه حذف شود، امکانپذیر نخواهد بود زیرا این​ها نیازمند فیلمبرداری مجدد است.»

این کارگردان همچنین در پاسخ پرسشی در مورد موسیقی فیلم گفت: «من حتی برای تیتراژ فیلم​ هم موسیقی در نظر نداشتیم. برای ساخت موسیقی متن فیلم آن را به کارن همایونفر نشان دادم و او پیشنهاد کرد که فقط در تیتراژ ابتدایی و انتهایی فیلم موسیقی داشته باشیم.»

یاشار نورایی لحن «هیچ» را یکی از ویژگی​های مهم آن دانست و پیشنهاد داد فیلم می​تواند با خروج مهدی هاشمی از خانه به عنوان عاملی خارجی که زندگی افرادی را تحت تاثیر قرار داده به پایان برسد.

بهزاد دوران در این بخش از جلسه بحثی را در مورد احتمال گرایش نهیلیسای موجود در فیلم مطرح کرد. او در این زمینه گفت: «وقتی ما با مجموعه​ای از آدم​هایی که بعد منفی آن​ها بر بعد مثبت آن​ها غالب است مقایسه کنیم و آن را در کنار سرنوشت نهایی آن​ها در پایان فیلم قرار دهیم به نوعی نگاه نهیلیستی تداعی شود.»

اشکان راد در مقابل این نظر گفت: «به نظر من نباید برداشت ما از اتفاقاتی که در فیلم می​افتد چنین باشد. می​توان اینچنین هم نگاه کرد که خروج مرد از خانه می​تواند این خانواده را به موقعیتی بهتر برساند و دختر با رفتن از خانه الزاماً دچار مشکل نمی​شود و ممکن است که بتاند اتفاقاً زندگی بهتری هم برای خود بسازد. همه آدم​ها در این فیلم دست به عمل می​زند و این در مقابل انفعال است.»

کاهانی در پایان این نشست در مورد صحبت​هایی که در گرایش​های نیهیلیستی فیلم مطرح شد، گفت:​ «نگاه من به فیلم چنین نبوده است. من «هیچ» را فیلمی تلخ، اما امیدوارکننده می​بینم. بنابراین ابزورد نیست. اگر چنین حس و فضایی تداعی شود به دلیل دیالوگ​های موجود در فیلم است. واقعیت این است که مدتهاست در جامعه شاهد دیالگوها و گفت​و​گوهایی هستیم که اغلب بی​حاصل و بی​نتیجه هستند و من می​خواستم در بخشی از کار به این مسئله هم اشاره کردم و هیچ نگاه پوچ​گرایانه​ای نداشتم.»

نشست گپ​و​گفت عوامل فیلم سینمایی «هیچ» با منتقدان به عنوان نخستین برنامه از بخش فرهنگی کافه خبر در محل سایت خبرآنلاین عصر سه‌شنبه 11 بهمن ماه برگزار شد.