استاد خرمشاهی درباره خرق عادت نوشته است : "خوارق عادات (مفرد آن: خارقالعاده) رویدادی است که برخلاف جریان عادی امور و اشیا و عملکرد معهود قوانین طبیعی باشد؛ قوانینی که از نظر علم امروز جبری، علّی، کمی و مادیاند و بلا استثنا و تخطی ناپذیر و خرقناشدنی انگاشته میشوند.
برجستهترین نمونة آن معجزه است که در همه ادیان الهی و حتی غیرالهی جهان سابقه دارد، و متدینان به آن ادیان به وقوع آن باور دارند. سادهترین خوارق عادات، راست درآمدن یک حدس، یا به دل افتادن (به دل برات شدن) یک واقعه، قبل از وقوع آن یا همزمان با آن است ."
خرمشاهی در ادامه فهرستی از خوارق عادات را که در اغلب فرهنگهای قدیم و جدید بشری سابقه دارد، برشمرده و می نویسد: "خوارق عادت بر چند دسته اند:
1. کرامات: کرامات (مفرد آن؛ کرامت) اعمالی است خارقالعاده که از اولیا و صالحان، اعم از پارسایان و صوفیان و پاکدلان، سر میزند.
2. ادراکات فراحسی: ادراکات فراحسی عبارت است از «کسب اطلاع (= معرفت = آگاهی، یا هر چه معادل آن) از یک امر یا شیء یا رویداد بدون دخالت حواس عادی بشری» و چند شعبة عمده دارد، و همراه با سایر خوارق عادات یا بدون آنها، موضوع تحقیقات روحی یا فراروانشناسی را تشکیل میدهد.
3. هیپنوتیسم یا خواب مصنوعی: عبارت است از تلقین و تاثیر روانی شدید یک فرد ـ که استعداد و نیروی روانی ویژهای دارد ـ بر فرد دیگر، که در مراحل پیشرفتهاش، شخص هیپنوتیسم شده به حالتی چون خواب و خلسه فرو میرود و بشدت فرمانپذیر و تلقینپذیر میشود.
4. چشم زدن: چشم زدن (چشم رساندن، چشم زخم، نظر زدن، شورچشمی و به عربی الاصابة بالعین؛ الازلاق بالابصار) که اعتقاد به آن سابقه ای کهن دارد و یونانیان و رومیان و هندیان و اعراب و ایرانیان و بسیاری از ملل به آن اعتقاد داشتهاند و هنوز هم کمابیش دارند. "
برای مطالعه متن کامل این یادداشت اینجا را کلیک کنید.
نظر شما