متن زیر به قلم دکتر رسول جعفریان در تلگرام شخصی وی منتشر شده است.

عبارت زیر از دوره صفوی است، آن هم در مذمت قلیان و قهوه خانه و تنباکو که به قول وی اخیرا شایع شده بوده است. اطلاع مهمی که می دهد، توسعه قهوه خانه ها و رواج آن میان مردم است، به طوری که عده ای عاشق آنجا بوده و زمان زیادی را در قهوه خانه ها سپری می کرده اند.

اما و نکته جالب، بحث هایی است که در باره فواید و مضرات قلیان در میان بوده است. در این باره دو نظر بوده است. عده ای که روی فایده آن تاکید کرده و عده ای مانند نویسنده که مخالف آن بوده اند. هر دو بر اساس طب سنتی وقت، سعی کرده اند روی منافع و مضار آن سخن بگویند. تجربه جالبی از یک بحث شبه علمی رایج در آن زمان است. نویسنده ما سخت مخالف بوده آن را برای دندانها و تنگی نفس بسیار مضر می بیند. خود عبارت را ببینید جالب است:

بعد از ورود آن دیار، زنهار که قدم به قهوه خانه ها نگذاری، و با یاران قهوه خانه نشین سرگرم صحبت کیف و کوکنار نشوی، که هر کس دو روز در قهوه خانه نشست دیگر برنخاست، و آنکه کیف و افیون شناخت خود را باخت. و غلیان درین زمانهای نزدیک شایع گردیده، و رگ و ریشه محبت آن بر سرزمین خاطر کل خلق جهان در اندک وقتی دویده که همگی محبوب و معشوقی که امروز تعشق به آن می ورزند غلیان است و با آن که ضرر تمام به جسم و جان می رساند، نفعی چند برای آن ثابت کرده می گویند جذب موارد بلغمی از دماغ و قلع آن از سینه و بدین جهت امراض مزمنه را خصوصا جذام و برص و قلع ماده دیرینه می نماید، و تا تنباکو شایع شده در میان خلایق، این دو مرض کم گردیده، و این خیال نمی نمایند که به وسیله کشیدن نفس، زور بسیار به بن دندان می رسد و سستی در اسنان حادث می گردد و همچنین جذب مواد فاسد از راس و دماغ نموده، بنابر حرکت ماده گوشت دندانها ضعیف می گردد و دود آن به فضای صدر می رسد، مجروح گردانیده مورث سعال [خفیدن، سرفیدن] می شود و بدین جهت ضیق النفس و خفقان بسیار شده ضرر کلی به جسم و جان رسانیده و عمرها را کوتاه ساخته، و هیچ کس به فکر آن نمی افتد و نقصان او را نمی بیند.

/6262

کد خبر 575477

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 2 =