بزرگترین اعتراض مردمی گرجستان که از سال 2007 تاکنون بیسابقه بوده با تقابل نیروهای امنیتی نیز طی روزهای گذشته آرام ننشست. ساکاشویلی که با شعار دموکراسی به قدرت رسیده بود این روزها با سرکوب مردمان خود نمایی روشن از دموکراسی خود را نشان داد. هفته نامه نیوزویک با رئیسجمهوری پریشان گرجستان به گفت و گو نشسته است.
چه کسانی به دنبال استعفای شما از ریاست جمهوری هستند؟
بیشتر کسانی که بیکارند. طی برنامه اصلاحاتی که در پیش داشتیم ناگزیر به اخراج 250 هزار نفر شدیم. شمار فراوانی از کسانی که در این گروه جای داشتند نمیتوانستند به هیچ نحوی خود را با شرایط اقتصادی جدید وفق دهند. به این دلیل برای تقابل با فساد مالی و دیگر جرمهایی که سر برآوردند مجبور شدیم هزاران نفر را زندانی کنیم. در تفلیس ما فقط حدود هشت هزار نفر را محاکمه کردیم که الان این بستگان آنها هستند که در خیابانها استعفای من را میخواهند.
مهمترین بخش انتقادهای مردمی که شما از آن رنجیده شدید کدام بود؟
باید بگویم که من از انتقادهای کنونی مردم گرجستان اصلاً نمیرنجم چرا که هر روز از دو شبکه تلویزیونی مخالف دارم این حرفها و سرزنشها را میشنوم. اما من انتظار نداشتم در شرایطی که حتی انتظار انقلابی دیگر هم میرود، غرب بخواهد روابط ما را معلق نگه دارد. یک روز نماینده رسمی فرانسه سفرش به گرجستان را به تعویق میاندازد و یک روز دیگر شرکت ترکی همه قرارداده هایش را به تعلیق در میآورد. حتی عربها هم از سرمایهگذاریهایشان دست کشیدهاند. مگر چه بلایی سر آنها آمده؟ مگر ما در شرایط اعتصاب و اعتراض به پاریس و استراسبورگ نرفتیم؟
فکر میکنید این همه مخالف را چه کسانی حمایت میکنند؟
آن میلیونها دلاری که از سمت روسیه هر روز به گرجستان میآید این بساط را درست کرده! من اسناد موثق و بسیاری دارم که البته الان آنها را رو نمیکنم. میدانم که مبلغ زیادی سرمایه از روسیه برای مخالفان میآید اما واقعاً نمیدانم که با نظارت دولت روسیه است یا نه!
بعضی از کارشناسان پیشبینی میکنند که در پی بیثباتیهای کنونی در گرجستان در نهایت درگیری نظامی روی دهد. ممکن است که دوباره روسیه و گرجستان رویاروی هم قرار بگیرند؟
به طور حتم روسها از این که من مقامم را از دست بدهم خوشحال میشوند. حتی تصور میکنم که بعضی سران نظامی در روسیه همین الان مترصد فرصتی برای حمله به گرجستان هستند که آخر هم بگویند من به خاطر انحراف اذهان عمومی دست به حمله زدم. همین یک هفته پیش بود که تانکهای روسی وارد اوستیای جنوبی شدند. ما اطلاعات فراوانی مبنی بر ورود پنج هزار سرباز روسی به اوستیای جنوبی و آبخازیا داریم.
یعنی میگویید که مدودوف از ایده حمله به گرجستان حمایت میکند؟
من که فکر نمیکنم او از این مسئله استقبال کند چرا که دیدم او چه قدر از لبخند نصف و نیمه اوباما خوشحال شد. روسیه به خوبی نظر اوباما در باره جنگ آگوست را شنیده است. رئیسجمهور اوباما اقدام روسیه را تجاوز نامید. او با همین یک کلمه تکلیف روسیه و گرجستان را به یک خط قرمز مشخص کرد. نه پوتین و نه مدودوف قصد عبور از این خط قرمز را ندارند.
آیا فکر نمیکنید که رؤسای جمهور آمریکا و روسیه برسر گرجستان با یکدیگر معامله کرده باشند؟ به نظر شما سیاستهای آمریکا با ریاست جمهوری جدیدش چقدر بر گرجستان تأثیر میگذارد؟
شاید سران کرملین سعی داشته باشند که با اوباما به توافقهایی برسند. شاید بشود قضیه را این طور تحلیل کرد که روسیه در مورد افغانستان، ایران و آسیای مرکزی به آمریکا کمک کند و آمریکا هم روسیه را برای دست یافتن به مقاصد ژئوپولتیک در منطقه آسیای میانه یاری دهد و به آنها اجازه دهد تا رهبری دیگر در گرجستان بر سر کار بیاورند. به نظر خیلیها رابطه من با روسیه دیگر به آخررسیده است. من پیش از این واقعاً شیفته سیاستهای آمریکا بودم اما. . .
پس امروز چه کسی در آمریکا حامی شماست؟
من هنوزهم با خیلیها در آنجا ارتباط دارم. بهترین دوست من همیشه جان مک کین بوده تا جایی که گاهی او را هموطن خودم تصور میکردم. ما حتی انتظار داشتیم این روزه او به گرجستان بیاید. من با هیلاری کلینتون، جو بایدن و به خصوص با ریچارد هالبروک هم رابطه مناسبی دارم. هالبروک معلم من است، استادی که من از او درسهای زیادی گرفتم.
آیا احساس نمیکنید که غرب دیگر از شما ناامید شده؟ آیا تا حالا با اوباما توانستهاید ارتباط هم داشته باشید؟
خب بله من با اوباما تماس تلفنی داشتم. مشکل به خاطر ما نیست. مشکل سیاستهای داخلی آنهاست. ما با سیاستهای داخلی آمریکا کاملاً هماهنگ شده بودیم بنابراین با تغییر قدرت یکباره در آمریکا به نوعی خلأ ایجاد شد. برای همین هم است که هیچ کس نمیداند با ما چه باید بکنند. انگار الان همه حتی فرانسه منتظر نظر و تصمیم اوباما درباره گرجستان هستند. من ایدههای آمریکایی را تحسین میکنم. من زمانی برای آنها ایده آل بودم چرا که در زمان بوش این ایدهها و نظرات بودند که بر فلسفههای سیاسی و عملکرد آنها ارجح بودند. اما الان که عمل گراها به میدان آمدهاند همه رویکردها هم عوض شدهاند.
اگر فرصت این را داشتید که زمان را به عقب برگردانید آیا سیاست دیگری در قبال روسیه اتخاذ میکردید یا نه؟
مسکو ما را به سبب این که به تعهدمان پایبند نبودیم شماتت میکند. من واقعاً نمیدانم باید چه کار کنم. من نمیتوانستم غیر از این عمل کنم. برای روسیه ارزشهایی که مورد تقدیر ما هستند اهمیتی ندارد. یعنی من باید با آنها مصالحه میکردم؟ اگر من این کار را میکردم کشور من هم میشد مانند قرقیزستان که همه ارزشهای دموکراتیک خود را فراموش کرده یا حداقل کشوری مانند ارمنستان میشد که همه اقتصادش وابسته به روسیه است. ما که همیشه از روسیه مستقل بودهایم پس اگرپای روسها هم در میان نباشد ما باید که این اعتراضها را کنترل کنیم و اگر صحبت از روسها در میان بود که دیگر اعتراضی وجود نداشت!
نیوزویک 13 آوریل 2009
ترجمه: لیدا هادی
نظر شما