مهران مدیری: در شهر کورها یک چشم پادشاه است

به گزارش خبرآنلاین، نشست نقد و بررسی ویژگی‌‌های طنز در آثار مهران مدیری عصر دوشنبه 10 خرداد در تالار سوره حوزه هنری برگزار شد.

در ابتدای نشست که در ادامه سلسله نشست‌های دفتر طنز حوزه هنری با عنوان «نور، صدا، دوربین، خنده» برگزار شد، قسمت‌هایی از کارهای شاخص مدیری مانند «شب‌های برره» و «مرد هزار چهره» پخش شد و سپس مدیری، خشایار الوند فیلمنامه‌نویس و حمیدرضا ابک کارشناس و منتقد به سئوالات مخاطبان پاسخ دادند.

مدیری در این نشست، گفت: «با توجه به اینکه قبل و بعد از انقلاب در ایران تعریف درستی از کمدی وجود نداشته، طنز گروه ما شاخص شده است.» 

او درباره ویژگی کارهایش نسبت به دیگر آثار طنز گفت: «کاری که ما می کنیم طبیعت کمدی را در خودش دارد و آنچه باید انجام شود همین است و کار شاقی صورت نگرفته که بگوییم ما بسیار متفاوتیم، بلکه نبود تعریف درست از کمدی در آثار تولید شده کشور چه قبل و چه بعد از انقلاب طنز گروه ما را شاخص کرده و به قولی در شهر کورها یک چشم پادشاه است.»

مدیری درباره جایگاه متن در آثارش گفت: «کارهای گروه ما به سه دوره تقسیم می‌شود، دوره اول مربوط به سال‌های 72 تا 77 است که بیشتر مبتنی بر آیتم‌های کوتاه بود و در آن نویسنده و متن خاصی وجود نداشت و اعضا به صورت گروهی قصه آیتم ها را می‌نوشتند.»

او ادامه داد: «دوره دوم کارمان را از سال 77 به شکل نیمه‌حرفه‌ای و کمی جدی‌تر با متن شروع به کار کردیم که البته این متن‌ها به لحاظ قصه و درام چندان شکل اصولی نداشتند. تا اینکه از مجموعه «پاورچین» و در واقع دوره سوم به صورت حرفه‌ای‌تر از متن سود بردیم که عناصر قصه و درام در آن پررنگ‌تر بود و این دوره تا کارهای امروز ما ادامه دارد.»

مدیری درباره سهم کارگردان در طرح و متن و تاثیر حضورش در شکل‌گیری کلیت فضا، توضیح داد: «اخیرا سعی می‌کنم به متونی که به دستم می رسد وفادارتر باشم، به ویژه در مجموع «شب‌های بربره» و «مرد هزار چهره 1 و 2» اینگونه بود.»

او ادامه داد: «نویسندگان این مجموعه‌ها بسیار حرفه‌ای‌اند و کار خود را به لحاظ اصول نگارش فیلمنامه می‌دانند. تنها گاهی سلیقه شخصی خودم را به کار اضافه می کنم، مثلا سکانسی را جا به جا یا حذف می‌کنم که البته این به معنای اشتباه بودن آن بخش‌ها نیست، بلکه فکر می کنم ممکن است ریتم درستی نداشته باشد یا فلان شوخی خوب در نیامده باشد.»

مدیری در ادامه با انتقاد از مدیران تلویزیون گفت: «مسئولان بر اساس نگاه کارشناسی نمی‌گویند این آدم‌ها درجه یک باشند، این آدم ها به دلیل ضعف نباشند و آدم‌های متوسط چگونه باید فعالیت کنند. همه می‌خواهیم در سینما و تلویزیون پول دربیاوریم. آپارتمان و ویلا و ماشین بخریم. کسی در این وسط بحث فرهنگی و هنری ندارد. خیلی از تهیه‌کنندگان به تهیه فیلم مثل تجارت نگاه می‌کنند.» 

در بخش دیگری از این مراسم حمیدرضا ابک به بررسی ویژگی‌های طنز در آثار مدیری پرداخت و گفت: «بر خلاف آنچه مدیری می‌گوید آثار وی بسیار متفاوت هستند. نخست اینکه طنز مدیری، شهری است، یعنی اینکه از آن فضای روستایی مثل برنامه «صبح جمعه با شما » در رادیوی سال‌های گذشته استفاده نمی‌کند، به گونه‌ای طنز شیکی است و باز به تعبیری بوی جوراب نمی‌دهد، یعنی تمیز است، پر سر و صدا و پر طمطراق نیست.»

ابک ادامه داد: «از دیگر ویژگی‌های آثار ایشان این است که او به مخاطبش باج نمی‌دهد و بدون اینکه بیاید از نشانه‌های آشنایی سود ببرد که مطمئن است مخاطب برای آن‌ها می‌خندد، دست به آشنایی زدایی می‌زند و ریسک می‌کند و  نکته دیگر اینکه طنز وی می‌خواهد به مخاطب بگوید اگر مقدماتی را طی نکرده باشی نمی‌توانی به طنز من بخندی.»

خشایار الوند نویسنده برخی از مجموعه‌های مدیری نیز در این نشست درباره نگارش متن در آثار مدیری، گفت: «تعدد نویسندگان و تاثیر سرپرست نویسندگان که در نهایت کار را جمع می‌کند باعث می‌شود اثر یک لحن واحد پیدا کند، لحنی که با فضای کارهای مدیری منطبق است.»

در این مراسم تعدادی از خبرنگاران علاقه‌مند بودند از مسئولان حوزه هنری بپرسند چرا سال‌ها بعد از پخش مجموعه‌هایی همچون «شب‌های برره» و ... به فکر نقد و بررسی آنها افتاده‌اند، اما هیچ‌کدام از مسئولان دفتر طنز حوزه هنری در تالار سوره حضور نداشتند و این پرسش بی‌پاسخ ماند.