توسعه روابط با شوروی

دوشنبه 10 آذر 1365

در منزل بودم. آقای کنگرلو آمد و گفت (منوچهر) قربانی‌فر برای توجیه گران‌فروشی خودش و سر و صداهای آمریکایی‌ها تلفن کرده و مدعی است اگر به ریگان کمک نشود، سقوط می‌کند و جانشینان او با ما بدتر برخورد می‌کنند. گفتم به آنها بگوید اولاً باید مبلغ اضافی مسترد شود و ثانیاً به دروغ، صحبت از دخالت اسرائیل و تماس با میانه‌روها را نکنند. به ادعای آنها مبلغی طلبکارند ولی چون گران داده‌اند، ما می‌گوییم بدهکارند. احمدآقا آمد. در مورد ملاقات دوم علی هاشمی با آمریکایی‌ها که با دستور آقای محسن رضایی انجام گرفته بود، بحث و قرار شد به سران قوا هم بگوییم. احمدآقا گفت نظر امام این است که مصاحبه آقای مهدی هاشمی پخش شود ولی برای آقای منتظری ضرر دارد. قرار شد خدمت امام اصرار کنیم که از پخش قسمتی از آن صرف‌نظر شود و نیز گفت پیشنهاد بازداشت آسیدهادی - داماد آقای منتظری- که از طرف وزیر اطلاعات ارائه شده، مضر است و آقای منتظری را به شدت می‌رنجاند و قابل ترمیم نیست. قرار شد فردا شب خدمت امام بگوییم. ظهر بستگان مهمانمان بودند. عصر (ناخدا حسینی) فرمانده نیروی دریایی آمد. برنامه مانورشان را گفت. قرار شد من هم شرکت کنم. آقای (احمد) وحیدی مسئول اطلاعات سپاه آمد. برنامه عملیات را گفت و مشورت کرد و گفتم یک گروگان فرانسوی در لبنان، اگر با شفاعت ما آزاد شود، خوب است. دیروز ژاک شیراک با اعتراف به اشتباه فرانسه در برخورد با ایران در گذشته، موضع خوبی گرفته و سران قوا تصویب کرده‌اند که در مقابل پرداخت قسط اول وام انجام شود. شب تا دیروقت به خواندن گزارش‌ها گذشت.

 دوشنبه 17 آذر 1365
صبح زود به مجلس آمدم. گزارش‌ها را خواندم. آقایان سنجقی، دکتر روحانی،‌ سرهنگ ترابی و آقامحمدی آمدند. درباره جنگ، پدافند، قرارگاه رمضان و حفاظت اطلاعات ارتش مذاکره شد. جمعی از اعضای کمیسیون نیرو که به نیروگاه نکا رفته بودند، گزارش آوردند و از مدیریت پدافند انتقاد کردند. عصر در دفترم کار داشتم. شب آقایان دکتر هادی، نوری و سعیدیان آمدند. گفتند آیت‌الله منتظری آنها را احضار کرده و پیامی برای من فرستاده‌اند: از ادامه بازداشت بقایای گروه سیدمهدی (هاشمی) و خبر برنامه پخش مصاحبه‌های آنها اظهار نگرانی کرده‌اند و از من خواسته‌اند که برای جلوگیری کمک کنم. به (سرهنگ جمالی) جانشین فرمانده نیروی زمینی مأموریت داده شد که برای مقابله به مثل در پایان مهلت 48 ساعته، چند موشک دیگر به مناطق نظامی، صنعتی و اقتصادی بصره بزنند.

 سه‌شنبه 18 آذر 1365
صبح زود دکتر هادی و (عبدالله) نوری آمدند وتوضیحات بیشتری در مورد اظهارات دیروز آقای منتظری دادند. رادیو فارسی آمریکا و انگلستان را گرفتم. با مطرح شدن رسوایی کاخ سفید در کنگره آمریکا، مسئله اوج گرفته و (جرج) شولتز (وزیر امور خارج ایالات متحده) و مک فارلین راتحت بازجویی قرار داده‌اند. تا ساعت 9 صبح در جلسه علنی ماندم. برای انجام مقدمات سفرم به دفتر آمدم. آقای زائری و مهاجری آمدند. درباره برنامه حضور در بندرعباس مذاکره شد. ظهر هیأت اتحاد جماهیر شوروی به ریاست آقای (کنستانتین) کاتاشوف رئیس کمیته دولتی روابط اقتصاد (خارجی) شوروی به ملاقات آمد. پیام رهبران شوروی مبنی بر خواست توسعه روابط را آورد. از برخوردهای روس‌ها در روابط با خودمان، دادن اسلحه به عراق، حضور نظامی در افغانستان و تفسیرهای نادرست در مسائل اخیر ما با آمریکا انتقاد کردم؛ به موضع انفعال افتاده بود. ساعت چهار و نیم به سوی قم حرکت کردم که پس از ملاقات با آقای منتظری با قطار به خوزستان برویم. اول شب به قم منزل آیت‌الله منتظری رسیدم. ایشان و آسیدهادی (هاشمی) خوشحال شدند و استقبال خوبی کردند. توضیحاتی درباره مسائل مربوط به سیدمهدی برای رفع سوءظن ایشان دادم و گفتم اشتباه آقای منتظری کار را خراب‌تر می‌کند. اینکه با سیاست قهر و انتقاد، می‌توانند امام را منصرف کنند، تصور درستی نیست. گفتم اگر امیدی به نتایج کار باشد، فقط از راه تأیید مواضع امام و رضایت به آن است. ایشان از خبر احتمال پخش مصاحبه آنها نگران بودند و اتفاقاً همان‌جا بودم که تلویزیون اعلام کرد مصاحبه سیدمهدی پخش می‌شود. ایشان ناراحت شدند. در مجموع ملاقات خوبی بود و تفاهم به دست آمد و قرار شد که وضعیتشان را عادی کنند. ساعت هشت و نیم شب در ایستگاه قم سوار قطار شدم. دکتر روحانی و سرهنگ ترابی و سنجقی هم بودند. شام خوردیم و ساعت یک و نیم خوابیدم.