نقش اسرائیل در ترور حریری پررنگ می‌شود

رضا رضایی
دستور دادگاه بین‌المللی لاهه مبنی بر آزادی چهار افسر لبنانی متهم به ترور رفیق حریری بار دیگر موضوع ترور مرحوم حریری و تأثیر آن بر معادلات داخلی لبنان را موجب شد. دبیر کل حزب‌الله‌ لبنان دیروز در سخنانی با اشاره به مسئله آزادی چهار افسر بلندپایه لبنانی که در ارتباط با ترور رفیق حریری بازداشت شده بودند و اخیراً به حکم دادگاه آزاد شدند، گفت: این مسئله ثابت می‌کند که مسیر کمیته بین‌المللی تحقیق در چهار سال اخیر مسیری اشتباه بوده و بازداشت این چهار افسر و سایر بازداشت‌شدگان، بازداشتی سیاسی بوده است. سیدحسن نصرالله تأکید کرد آزادی این افسران در خوش‌بینانه‌ترین وضع، تصحیح یک اشتباه بوده است ولی می‌توان آن را پایان یک رسوایی قضایی و سیاسی هم دانست. نصرالله افزود: بعد از آزادی افسران و سایر زندانیان، ونسنت (قاضی مقدماتی دادگاه) گفت اکنون این پرونده هیچ متهمی ندارد پس ما به نقطه اول بازگشته‌ایم. نظر به اینکه لبنان در آستانه برگزاری انتخابات پارلمانی قرار دارد و این موضوع از نگاه کارشناسان نوعی پیروزی برای حزب‌الله‌ لبنان محسوب می‌شود در گفت‌وگو با دکتر محمد‌علی مهتدی کارشناس ارشد مسائل خاورمیانه این موضوع را مورد بررسی قرار داده‌ایم.

در ماجرای ترور رفیق حریری چهار ژنرال ارتش لبنان به جرم همدستی با سوریه در کشتن وی دستگیر شدند. اما بعد از 4 سال این افراد با حکم دادگاه لاهه آزاد شدند. آزادی این افراد نشانه چیست؟
جریان سیاسی در لبنان و منطقه بدون اینکه منتظر تحقیقات قضایی باشد و بدون سند و مدرک، سوریه و دوستان سوریه در لبنان را متهم کرده و دستور بازداشت این چهار افسر که از فرماندهان ارتش بودند صادر کردند. به این معنا که کمیته تحقیق بین‌المللی یک قاضی آلمانی که ارتباطات مشکوکی با محافل صهیونیستی داشت را مسئول این پرونده کرد و ایشان با استناد به شهادت یک فرد که بعداً معلوم شد از جایی پول می‌گرفته و شهادت دروغ داده است، حکم صادر کرده بود. از ابتدا طبق قواعد قضایی نباید این افراد بازداشت می‌شدند و باید بلافاصله زمانی که ثابت شد در این ترور دست ندارند آزاد می‌شدند. متأسفانه کمیته تحقیق بین‌المللی این افسران را آزاد نکرد و حدود 4 سال در زندان نگه داشت. آزادی این چهار افسر مفاهیم قابل تأملی دارد از جمله اینکه دادگاه بین‌المللی یا کمیته تحقیق بین‌المللی بی‌طرف نیست و به جای اینکه کار حرفه‌ای قضایی انجام دهد وارد بازی‌های سیاسی شده است. بنابراین نمی‌شود به احکام چنین کمیته‌هایی اعتماد کرد.

ادامه این پرونده به کجا کشیده می‌شود و آیا سوریه از معرض اتهام دور می‌شود؟

تا به حال تحقیقات با این پیش‌فرض بوده است که سوریه در این ترور دست داشته است. اما در این مرحله این پیش‌فرض به پایان می‌رسد و دادگاه مجبور است فرضیه‌های دیگری مطرح کند و فعالیت‌های آینده خود را مبتنی بر فرضیه‌های جدید قرار دهد. از جمله این فرضیه‌ها دست داشتن اسرائیل و عوامل آن در این ترور است. همانگونه که سیدحسن نصرالله در نطق خود به این مسئله اشاره کرد و از دادگاه بین‌المللی درخواست کرد فرضیه دست داشتن اسرائیل در ترور رفیق حریری را مورد بررسی قرار دهند. بعد از آزادی این افسران و ثابت شدن اینکه شهودی که تاکنون شهادت می‌دادند قابل اعتماد نبودند کمیته تحقیق باید روند جدیدی را آغاز کند که مدت طولانی به طول خواهد انجامید. اطلاعاتی درز کرده است مبنی بر اینکه برخی از گروههای تکفیری (سلفی‌ها) این ترور را انجام داده‌اند شاید اگر ادامه تحقیقات دقیق و بدون فشار سیاسی صورت گیرد ثابت شود که دستگاههای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل پشت این سناریو بوده‌اند. باید منتظر باشیم که قاضی جدید و مسئولان جدید این پرونده چه روشی را در پیش می‌گیرند.

آزادی این چهار افسر چه تأثیری بر انتخابات پیش روی لبنان خواهد گذاشت؟

در این چند سال، تبلیغات زیادی علیه سوریه و طرفداران آن در لبنان صورت گرفته است. اخیراً نیز فعالیت گسترده‌ای از سوی برخی کشورهای عربی مانند مصر و عربستان علیه حزب‌الله‌ لبنان صورت گرفته است. مصر و عربستان می‌ترسند ائتلاف مقاومت در لبنان اکثریت کرسی‌های پارلمان را به دست بگیرد و تلاش زیادی می‌شود که مقاومت در انتخابات آینده شکست بخورد. آزادی این افسران نشان می‌دهد تبلیغاتی که در این مدت علیه سوریه و حزب‌الله‌ شده دروغی و ساختگی بوده است و حق با موضع مقاومت است که همواره تأکید می‌کرده روش تحقیقات نادرست بوده است. در مجموع اتفاق اخیر تأثیری مثبت بر رأی‌دهندگان لبنانی خواهد داشت و کمکی برای پیشرفت مقاومت در انتخابات آینده خواهد بود.