تحریم ها و دیپلماسی

یک بعد این مسئله این ناموفق بودن دیپلماسی ماست. دیپلماسی ما در این زمینه ناموفق بوده است.  پرونده ایران در زمینه هسته ای از زمان روی کار آمدن اوباما بین المللی تر شده است. اوباما به دنبال اصلاح چهره آمریکا در جهان است. چهره آمریکا در اذهان و افکار عمومی جهان مخدوش بوده است. امروز اوباما در واقع سیاست هایی را که هشت سال دولت بوش و نئوکان ها دنبال آن بودند، باید تغییر بدهد. سیاست هایی که سمت و سوی یک جانبه گرایی داشت و اوباما امروز چاره ای ندارد جز اینکه به سمت چند جانبه گرایی حرکت کند. لذا سعی می کند قواعد بازی بین المللی را رعایت کنند. حرمت و احترام نهادهای بین المللی را حفظ کنند. یکی از مهم ترین مشکلات ما این است که ما در واقع نتوانستیم از بین المللی شدن مسئله هسته ای جلوگیری کنیم. اجازه دادیم پرونده مان از آژانس به شورای امنیت منتقل شود. وقتی هم که به شورای امنیت رفت یک روزی پرونده «اروپایی- شورای امنیت» بود امروز «اروپایی-آمریکایی- شورای امنیت» است و عملکرد ما باعث شد که آمریکایی ها موقعیتی به دست آوردند که معرکه گردان پرونده هسته ای ایران شوند.

دولت اوباما در مقایسه با دولت بوش گوش شنواتری نسبت به واقعیت های هسته ای ایران دارد و آمریکایی ها اگر تضمین بدهند و کمک کنند می توانند پرونده هسته ای ایران را حل کنند. پرونده هسته ای ایران، پرونده هسته ای صرفاً یک کشور عضو NPTو آژانس نیست. پرونده هسته ای ایران استقرار یک نظم اساسی در آژانس و دوران بعد از جنگ سرد است. چند پرونده ای که در شورای حکام بوده و به شورای امنیت رسیده چه سرانجامی داشته است. یکی پرونده کره شمالی بوده که از دست نهادهای بین المللی خارج شده و آمریکا آن را دو جانبه پیگیری می کند. یکی پرونده لیبی بود که باز هم براساس مناسبات آمریکا و لیبی حل شد و یکی هم پرونده عراق بود که متاسفانه به گونه دیگری رقم خورد و یک پرونده هم پرونده ایران است و بالاخره پرونده دیگر هم پرونده باز اسرائیل در موضوع هسته ای است که ظاهراً کسی قصد یا جرات رسیدگی به آن راندارد. آن هایی که مدعی استقرار قوانین و قواعد بین المللی هستند با کمک کردن به حقوق ملت ایران می توانند اگر نخواهند لجبازی سیاسی بکنند این مسئله را به سرانجام خوبی برسانند البته تصورم این است که اگر با آمریکایی ها وارد مذاکره شویم، در موضوعات مختلف از جمله موضوع هسته ای با آن ها می توان به توافقی برسیم که با برخی از کشورهای اروپایی نمی توانیم به آن دست یابیم.

اما بحثی که برخی درباره مذاکره ایران و  آمریکا مطرح می کنند این است که ۲ کشور به لحاظ ماهیت و نگاه ایدئولوژیکی که بر مسائل دارند نمی توانند به مذاکره و رابطه ای مناسب برسند. من این طور فکر نمی کنم. حتما مذاکره و گفت و گو اگر بر بنای انصاف و عدالت باشد نتیجه می دهد. چرا نباید به نتیجه برسیم؟ کشورهای ایدئولوژیک در دنیا چند تا هستند. ایران ، آمریکا ، اسرائیل، روسیه و... هستند. سیاست خارجی که نمی تواند ایدئولوژیک نباشد کسی که بگوید سیاست خارجی ایدئولوژیک نیست اصلا قلمرو و جغرافیای سیاست خارجی را نمی شناسد. من به وجود ایدئولوژی در سیاست خارجی ایران معتقدم و فکر می کنم که سیاست خارجی ما باید به فراتر از مرزهای جغرافیایی خودش بیندیشد. باید قلمروهای ایدئولوژیک را خوب شناخت و عرضه کرد اما آنچه مهم است بازیگران صحنه سیاست خارجی جمهوری اسلامی هستند. آمریکا منافع خودش را دارد و ایران هم منافع خود را دارد. اگر اعتماد به نفس کافی داشته باشند و با روحیات انقلابی پای میز مذاکره، آنهم با اصول و ارزش هایی که رهبری تبیین کرده اند بنشینند، می توانند گام های موثری بردارند.