نگاهی به تغییرات تقویم شمسی در سده اخیر

محمدمهدی اسلامی: صد سال قبل، در تقویم ایرانی هم نامگذاری ماه ها متفاوت بود و هم تعطیلات تفاوت اساسی با امروز داشت؛ از جمله اینکه جمعه ها تعطیل نبود. این تغییرات از اوایل سده جاری آغاز شد.

تقویم های منتشر شده سال ۱۳۰۳ نشان می دهند که تعطیلات رسمی این سال ۳۴ روز است و روزهای جمعه تعطیل رسمی نیست. تعطیلات رسمی عبارتند از: هفت روز اول فروردین، سیزدهم فروردین، ۱۹ رمضان، ۲۱ رمضان، ۲۳ رمضان (به مناسبت"روز قدر")، عید فطر، ۱۱ ذیقعده (تولد امام رضا(ع))، ۱۰ ذیحجه (عید قربان)، عید غدیر، ۱۴ مرداد (جشن مشروطیت)، هفتم تا دوازدهم محرم (شش روز)، ۱۷ صفر (شهادت امام رضا(ع))، اربعین، ۲۸ و ۲۹ صفر، ۱۲ ربیع الاول (رحلت پیامبر(ص))، ۱۷ ربیع الاول (تولد پیامبر)، ۱۳ جمادی الاول (وفات حضرت فاطمه(س))، ۲۰ جمادی الثانی (تولد حضرت فاطمه(س))، ۱۳ رجب، ۲۷ رجب(مبعث حضرت رسول (ص))، ۳ شعبان (تولد امام حسین(ع))، ۱۵ شعبان (تولد امام زمان (عج))

نام ماه ها نیز از ابتدای سال ۱۳۰۴ هجری شمسی تغییر کرد. تا پایان سال ۱۳۰۳ نام گذاری ماه های شمسی بر اساس برج های فلکی از دایرةالبروج مرسوم بود. (حمل، ثور، جوزا - سرطان، اسد، سنبله ، میزان، عقرب، قوس ، جدی، دلو و حوت) بنابر مصوبه مجلس شورای ملی از ابتدای سال ۱۳۰۴ شمسی، نام های ایرانی ماه های سال شمسی رسمیت یافت. روزنامه شفق سرخ در آخرین شماره سال ۱۳۰۳ ، مقاله ای در این باب منتشر کرد که در آن آمده بود: «بعضی خیال می کنند برج عقرب و برج سرطان برای ماه های شمسی از آسمان نازل شده و نباید تغییر کند. بعضی دیگر خیال می کنند اسفندماه و بهمن ماه اگر دوباره رایج شود بنیان قومیت ایران مستحکم خواهد شد... یاد گرفتن این ماه ها بی زحمت و حتی برای اطفال هم آسان است و یک ترتیب به کلی طبیعی است. نه بوی گبری از آن استشمام می شود و نه رایحه رکاکت عربی و ترکستانی.»

 نامگذاری سال ها بر اساس روش ترکی نیز رایج بود. به عنوان مثال ۱۳۰۳ هجری شمسی «سیچقان ئیل» به معنای سال موش نامگذاری شده بود؛ نخستین سال از دور دوازده ساله ترکان و قبچاقیان و اویغوران که پس از استیلای مغول، دوره دوازده ساله ترکان در ایران رواج یافت.  سالهای بعد به ترتیب اورئیل (سال گاو)، بارس ئیل (سال پلنگ)، توشقان ئیل (سال خرگوش)، لوی ئیل (سال نهنگ)، ئیلان ئیل (سال مار)، یونت ئیل (سال اسب)، قوی ئیل (سال گوسفند)، پیچی ئیل (سال میمون)، تخاقوی ئیل (سال مرغ)، ایت ئیل (سال سگ)، تنگوزئیل (سال خوک) بودند.

کد خبر 828521

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 12 =