قد مستاجران به اجاره ها نمی رسد

مریم نعیمی:

اجاره ها همچنان قد می کشند. روزهای مرداد یکی پس از دیگری می گذرند و فصل جابه جایی به میانه راه رسیده است. به یاد نمی آید که تابستانی با نوسان و افزایش اجاره بها در بازار مسکن همراه نبوده باشد و این تابستان نیز از قاعده بازی همیشگی بازار مسکن مستثنی نیست.

اما سال های اخیر بازار اجاره بها تفاوت هایی را با سال های گذشته خود حس می کند، اجاره بها زیر سایه سلیقه موجران رفته و مستاجران نیز زیر بار بازار راکد و بدون تسهیلات خرید مسکن، مجبور به پذیرش سلیقه صاحبان املاک برای داشتن سرپناه هستند.

در این میان آژانس های املاک در روزهای رکود خرید و فروش مسکن در تب و تاب اجاره ها فرو رفته اند، در همین خصوص گفته می شود بهای اجاره مسکن از 15 تا 20 درصد افزایش داشته است. تب و تابی که به گفته مشاوران املاک از سر رونق به بازار نیامده و اجباری است که مردم را به سمت اجاره مسکن می کشاند.

چرا که تلاش های دولت برای آرام کردن بازار خرید و فروش مسکن و کاهش قیمت های مسکن در پایتخت که به شکل جنون آمیزی روند رو به رشد را در پیش گرفته بود، نتیجه داد. بازار خرید و فروش مسکن در رکودی سخت فرو رفت و بنابر گزارش مرکز آمار صدور پروانه‌های ساختمانی در شهر تهران را نیز با کاهش 48 درصدی روبه رو کرد. اکنون هزینه نتیجه دادن تلاش های دولت برای کاهش قیمت مسکن در پایتخت را باید مستاجران بپردازند و در کنار آن با بسته شدن روزنه تسهیلات بانکی برای خرید مسکن، چاره ای جز مستاجر باقی ماندن و تابع سلیقه موجر بودن ندارند.

این در حالیست که در سال های اخیر وضعیت اجاره بها نیز تغییراتی را به خود دیده است. موجران تمایلی به دریافت ودیعه ندارند و ملک خود را در مقابل اجاره ماهیانه بیشتر و ودیعه کمتر اجاره می دهند.

مشاوران املاک این امر را ناشی از رکودی می دانند که بر بازار کشور حاکم است و منجر می شود که صاحبان ملک نتوانند سودی از ودیعه دریافتی از مستاجر داشته باشند و تنها مجبور هستند ودیعه را نزد بانک بگذارند با سود های مصوب دولتی.

یکی از مشاوران املاک با یادآوری گذشته می گوید: در گذشته فردی که ملکی را می خرید، زمانی که در خرید با کمبود بودجه مواجه می شد ملک خود را با ودیعه بیشتر اجاره می داد تا بتواند این کمبود را جبران کند یا اینکه با بازار پر رونقی که وجود داشت بسیاری ودایع میلیونی مستاجران خود را وارد بازار کرده و سودی بیش از اجاره بها را کسب می کردند اما اکنون هم بازار خرید و فروش مسکن در رکود است و هم بازار سرمایه گذاری و به قولی کاسبی تعریفی ندارد.

وی ادامه می دهد: پیش از این نسبت به قیمت مسکن یک پنجم یا یک ششم به عنوان رهن کامل مسکن مد نظر قرار می گرفت و موجر و مستاجر بر سر این قیمت توافق نظر داشتند اما اکنون اینچنین نیست اجاره ها سلیقه ای است و حتی برخی ملک ها با توجه به اینکه در کدام فرعی یک خیابان قرار دارند قیمت هایی متفاوت با ملک های دیگر در همان محله تجربه می کنند.

وی خاطر نشان می کند: با این وجود بازار اجاره بها خوب است، یعنی مجبور است که خوب باشد چون مردم چاره ای ندارند، وقتی توان خرید نیست باید اجاره کرد.

در این میان و با وجود اینکه مدت هاست مشاوران املاک از افزایش اجاره بها در فصل جابه جایی در کنار قیمت های سلیقه ای بازار اجاره بها می گفتند و مسوولان این امر را قبول نداشته و معتقد بودند که افزایشی در بازار اتفاق نیفتاده است، اما گویی این افزایش قیمت ها توانست روند رو به رشد خود را نشان داده و بالاخره دولتی ها نیز بازار گران اجاره بها را پذیرفتند که به واسطه این پذیرش، بار دیگر دولتی ها قصد دارند وارد بازار شوند و این بار بازار اجاره بهای مسکن را زیر تیغ قیمت های دستوری ببرند.

بر همین اساس علی نیکزاد وزیر مسکن هفته گذشته از تشکیل ستاد تعیین میزان اجاره‌بها در تهران خبر داد، تا حداقل و حداکثر میزان اجاره‌بها را در مناطق 22گانه شهر تهران تعیین کند.

ستادی که به نظر نمی رسد بتواند جلوی تب و تاب بازار مسکن را بگیرد، چرا که هم راه های بسیاری برای فرار موجران از طرح های اینچنینی وجود دارد و هم بازار اجاره بها در اوج فصل جابه جایی قطعا تمایلی برای کاهش اجاره بها و یا تبعیت از قیمت های دستوری نخواهد داشت.

چرا که این روزها در پایتخت برای اجاره یک سوئیت 40 متری باید سه میلیون ودیعه پرداخت شود با ماهی 300 تا 400 هزار تومان اجاره. این قیمت مناطق مرکزی شهر است، در مناطق شمالی پایتخت این رقم اجاره به شوخی برداشت می شود.

اوج قیمت های سلیقه ای در بازار مسکن در اجاره بهای آپارتمان هایی با متراژ زیر 70 متر به نمایش گذاشته شده است. آپارتمان 50 متری در خیابان شریعتی نزدیک ملک هم با سه میلیون ودیعه و 450 هزار تومان اجاره ماهیانه، اجاره داده می شود. در نارمک نیز آپارتمان 50 متری را می توان 4 میلیون تومان ودیعه با 400 هزار تومان اجاره ماهیانه اجاره کرد. این در حالیست که در مجیدیه جنوبی برای اجاره آپارتمان 47 متری باید 5 میلیون تومان ودیعه با ماهی 600 هزار تومان پرداخت کرد. آپارتمان 49 متری در تهران نو نیز 7 میلیون تومان ودیعه با ماهی 400 هزار تومان اجاره داده می شود. در خیابان جیحون نیز آپارتمان 50 متری 8 میلیون ودیعه می خواهد با 270 هزار تومان اجاره ماهیانه. سه راه تهران پارس نیز می توان آپارتمان 55 متری را ماهی 400 هزار تومان اجاره با 8 میلیون تومان ودیعه اجاره کرد.

غرب تهران نیز از دور قیمت های سلیقه ای مستثنی نیست، در بلوار آیت الله کاشانی آپارتمان 50 متری را باید با 3 میلیون ودیعه و حدود 500 هزار تومان اجاره ماهیانه، اجاره کرد.

آپارتمان 55 متری در شهران نیز 5 میلیون و 450 هزار تومان و این متراژ در امیرآباد شمالی با 8 میلیون و 400 هزار تومان اجاره داده می شود. در فرعی های اندیشه سهروردی نیز موجری این متراژ آپارتمان خود را 20 میلیون تومان ودیعه با ماهی 250 هزار تومان برای اجاره گذاشته است.

وقتی به متراژهای 60 متری می رسیم قیمت ها بار دیگر تکانی به خود می دهند، ودیعه ها به 10 میلیون تومان می رسد و اجاره ها نیز بیش از 500 هزار تومان خود نمایی می کنند، البته باز هم اجاره های سلیقه ای با بازار خداحافظی نمی کند و می توان در یک منطقه هم آپارتمانی با اجاره 10 میلیون ودیعه و 500 هزار تومان اجاره پیدا کرد و هم می توان در همان منطقه یک یا دو خیابان بالاتر یا پایین تر آپارتمانی با همان متراژ اما با اجاره ای کمتر یافت اما این تفاوت اجاره ها خیلی هم بی دلیل نیس، چرا که بلافاصله پس از اینکه مشاور املاک اجاره را می گوید و لبخندی بر لبان مستاجر نقش می بنند، کاستی های ملک گفته می شود، مثلا اینکه طبقه چهارم است بدون آسانسور یا اینکه پارکینگ ندارد یا زیر همکف است.  

اجاره آپارتمان 60 متری در خیابان پاسداران، 10 میلیون تومان ودیعه می خواهد با ماهی 600 هزار تومان اجاره. همچنین در بلوار مرزداران نیز آپارتمان 60 متری را می توان با 10 میلیون پول پیش و ماهی 500 هزار تومان اجاره ماهیانه، اجاره کرد. البته در بلوار مرزداران آپارتمان های 60 متری با 4 میلیون تومان ودیعه و 500 هزار تومان اجاره نیز می توان یافت که گزینه پارکینگ ندارد را با خود به یدک می کشد.

آپارتمان های 60 تا 65 متری را در جلفا، سهروردی شمالی و همت غرب می توان به ترتیب با 33، 30 و 25 میلیون تومان رهن کرد. گزینه هایی که در این روزهای بازار اجاره مسکن کمتر دیده می شود و بنا بر اظهارات مشاور املاک موجران کمتر خواستار رهن کامل ملک خود هستند.

آپارتمان های 70 متری که پس از متراژهای کوچک بیش از سایر متراژها مستاجران را به سمت خود جلب می کنند نیز این روزها، روزهای پرتب و تابی را پشت سر می گارند. اجاره یک آپارتمان 70 متری در امیرآباد 5 میلیون تومان ودیعه می خواهد با ماهی 800 هزار تومان اجاره، در شیخ بهایی شمالی نیز آپارتمان 75 متری 5 میلیون ودیعه و 750 هزار تومان اجاره را در پرونده های اجاره مشاوران املاک به نام خود ثبت کرده است.

این متراژ آپارتمان در مجیدیه شمالی 8 میلیون تومان پول پیش می خواهد با ماهی 500 هزار تومان اجاره و که این رقم در عباس آباد خود را 20 میلیون تومان ودیعه و 300 هزار تومان اجاره می رساند. 7 میلیون تومان ودیعه با 450 هزار تومان اجاره نیز قیمت اجاره یک آپارتمان 70 متری در پونک است. در محدوده رسالت نیز آپارتمان 75 متری را می توان 7 میلیون پیش با ماهی 500 هزار تومان اجاره کرد. همچنین 10 میلیون ودیعه و 950 هزار تومان اجاره ماهیانه نیز بهای اجاره یک آپارتمان 75 متری در قیطریه است.

اجاره آپارتمان های بالای 80 متر تا متراژهای 100 متری تفاوت های چندانی را با یکدیگر احساس نمی کنند و به گفته فعالان بازار با اقبال کمتری نسبت به متراژهای کوچک رو به رو هستند نیز دنیایی از تنوع و اجاره های سلیقه ای است. آپارتمان 80 متری در مرزداران را باید با 10 میلیون تومان ودیعه و 750 هزار تومان اجاره ماهیانه، اجاره کرد. این در حالیست که در همین محدوده آپارتمان 85 متری با 30 میلیون ودیعه و ماهی 550 هزار تومان اجاره نیز مشاهده می شود.

12 میلیون ودیعه با ماهی 450 هزار تومان قیمت اجاره آپارتمان 82 متری در پونک است و با همین ودیعه و ماهی 550 هزار تومان می توان آپارتمان 86 متری را در صادقیه شمالی اجاره کرد.  در امیرآباد نیز برای این متراژ باید 10 میلیون و ماهی 800 هزار تومان کنار گذاشت. این متراژ را در تهرانپارس می توان تا 35 میلیون تومان رهن کرد.

اجاره بهای آپارتمان های 90 تا 100 متری هم با نوساناتی به گفته مشاوران املاک، اندک نسبت به آپارتمان های 85 متری برای اجاره گذاشته می شوند، آپارتمان هایی که اجاره های 800 و 900 هزار تومانی و در مناطق شمالی شهر اجاره های میلیونی را با خود همراه کرده اند و راه گریزی بری آن نیست چرا که بازار خرید و فروش مسکن راکد بوده و بار رکود آن را مستاجران که همگان از قشر آسیب پذیر جامعه هستند را بر دوش می کشند. در این میان در مناطق شمالی شهر غوغایی از رقم های میلیونی برای اجاره آپارتمان حکمفرماست، می توان سوئیت 42 متری در برج بین المللی تهران را با 5 میلیون ودیعه و ماهی یک میلیون و 200 هزار تومان اجاره ماهیانه، اجاره کرد و یا در زعفرانیه آپارتمان 60 متری را 40 میلیون تومان رهن کرد. بهای اجاره آپارتمان های 100 متری در ولنجک، فرشته، جردن و نیاوران نیز 20 میلیون با ماهی حداقل یک میلیون تومان اجاره است. این متراژ آپارتمان در فرمانیه نیز با همین ودیعه ماهی 2 میلیون تومان اجاره می رود.