بخش خصوصی باید موضع خود را نسبت به رقابت روشن کند

بی تردید برای آنکه  بتوانیم خصوصی‌سازی موفقی داشته باشیم باید به مسیرهای موجود توجه کنیم. در گذشته بسیاری از صنایع در انحصار دولت بود اما در حال حاضر و پیش از واگذاری باید تصویری از نحوه کسب و کار در این بازارها پس از واگذاری داشته باشیم.

ابتدا باید کل مقررات حاکم بر شرایط واگذاری صنایع را بدانیم و متوجه باشیم که اگریک بنگاه در سیستم دولتی کارآمدی کمی دارد این امر به نظام سازماندهی دولت باز می‌گردد و پیش از واگذاری باید اصلاح و بازسازی ساختاری بنگاه بر منطق بازار صورت گیرد.

اگر بحث خصوصی سازی یا اجرای اصل 44 به عنوان قانونی که می‌خواهد بنگاه‌های دولتی را واگذار کند و نحوه ساختار اقتصاد ایران را تشکیل می‌دهد در نظر گرفته می‌شود، باید برای ما مهم باشد که بخش خصوصی چگونه می‌تواند توسعه پیدا کند.

نکته ای که در این میان می توان به آن اشاره کرد این است که  تعیین اهداف خصوصی‌سازی بسیار مهم است اما سوال اینحاست که   دریافت کننده بنگاه چه کسی است و چه برنامه‌ای برای بنگاه دارد؟

در ساختار سیاسی ایران صندوق توسعه ملی و ذخیره پول بزرگ سبب بی‌انضباطی می‌شود نه توسعه و در ادامه توجه به بحث رشد فضای رقابتی نیز بسیار مهم است.

گفتنی است بخش خصوصی باید موضع خود را نسبت به رقابت روشن کند چرا که در ایران دولت در حوزه‌های مختلف اقتصادی فعال بوده است و اگر قرار باشد در رابطه دولت و بازار تجدید نظر شود، باید بازار طبقه‌بندی شده و اولویت‌ها مشخص شود.

بخش عمده‌ای از فعالیت‌های مختلف خارج از اصل 44 است و پیشنهاد ما این است که دولت در موارد و فعالیت‌های خارج از اصل 44 حضور نداشته باشد.

دولت باید در انحصارات طبیعی سخت، سرمایه‌گذاری کند و یک برنامه زمان بندی داشته باشد که قابل پیش‌بینی باشد و نکته بسیار مهم تدوین مقررات جدید بر بازار هدف و سهم دولت در هر بازار است تا بخش خصوصی با آگاهی وارد بازار شود.

مسأله دیگر که باید آن را مد نظر قرار داد این است که یک بنگاه در چه بازاری باید واگذار شود و بعضی بنگاه‌های بزرگ امکان واگذاری در بازار ملی را ندارند.

اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران به عنوان پارلمان بخش خصوصی باید استراتژی روشنی داشته باشد که آیا تأکید بر واگذاری به بخش خصوصی است با انتقال بنگاه از دولت؟ زیرا انتقال به دولت می‌تواند به ضد خود تبدیل شود.

بحث مهم دیگری که وجود دارد و نباید از آن غافل شد« رقابت » است و منافع بخش خصوصی در این است که رقابت پذیر باشد و شعار کاهش سهم دولت از اقتصاد به 20 درصد شعار درستی نیست و کاهش سهم دولت به حضور در بازار رقابتی درست‌تر است.

موضوع دیگری که در این راستا باید برآن تاکید کرد طبقه‌بندی بازارهای بین‌المللی است. بخش خصوصی باید اصرار کند بنگاه‌های بزرگ مقیاس در بازارهای بین‌المللی ارائه شود، زیرا در غیر این صورت مفهوم به واگذاری به شبه دولتی‌ها تغییر می‌یابد و ما باید بیش از اصرار به واگذاری به توسعه بخش خصوصی در اقتصاد اصرار داشته باشیم.

• استاد دانشگاه و نماینده اتاق ایران در شورای رقابت