شنبه 1 اردیبهشت 1397

محمدی، عباس

متولد: 1338 / تحصیلات: کارشناس کشاورزی / سوابق:‌ عضو هیات موسس انجمن کوهنوردان ایران، مدیر گروه دیده‌بان کوهستان، فعال محیط زیست / تالیفات: مقالات علمی در زمینه محیط زیست در روزنامه‌ها و مجلات تخصصی و عمومی
  • آیا کارهای‌کوچکِ ما مؤثرند؟

    - نه‌تنها در محفل‌های دوستانه و خانوادگی، بلکه در میان گروه‌های اجتماعی که به شکلی جدی درگیر مسایل اجتماعی هستند نیز بسیار پیش می‌آید که در نتیجه‌بخش بودن کنش‌های فرهنگی، آگاهی‌بخشی، کارهای داوطلبانه، و مطالبه‌گری تشکیک می‌شود. مثلاً می‌پرسند که در برابر سیل بنیان‌کنِ تخریب زیرساخت‌های فرهنگی و اقتصادی، چه فایده‌ای دارد که ما سلامتِ کاری خود را حفظ کنیم و به ترویج درستکاری و تن ندادن به خلافکاری‌های جزیی که از عهده‌مان برمی‌آید و برای‌مان نفعی دارد، بپردازیم؟! یا در برابر نابودسازی هیولایی جنگل‌ها و مراتع، و یا ریخت‌و‌پاش بزرگ‌مقیاسِ زباله‌های شهری در عرصه‌های طبیعی، خودداریِ ما از چیدن گیاهان خودرو یا اجرای برنامه‌های پاک‌سازیِ داوطلبانه‌ چه تأثیری دارد؟!

  • امسال، حال و هوای کشور چگونه خواهد بود؟

    - خودفریبی است اگر بگوییم سال ۱۳۹۶ سال خوبی برای محیط‌زیست کشور بود، و خوش‌بینی ساده‌لوحانه‌ای است اگر بپنداریم که اوضاع برای سالِ پیشِ رو نویدبخش است! اما می‌توان امیدوار بود که با ناامید نشدن، جدی گرفتن مسایل محیط‌زیستی مانند آلودگی هوا، کمبود آب، فرسایش خاک، و تخریب زیستگاه‌ها، هم‌چنین با گذاشتن کمی از وقت‌مان برای خواندن درباره‌ محیط زیست، با اندکی تلاش برای انجام اقدام‌های کوچک (یا بزرگی) که از دست‌مان برمی‌آید، و با مطالبه‌ حقوق زیست‌محیطی‌مان... اوضاع بهتر شود یا از این که هست، بدتر نشود!

  • رودخانه‌های شهری، و روز جهانی رودخانه‌ها

    - 14 مارچ (24 یا 23 اسفند) را طرفداران حقوقِ مردمان بومی و دوستدارانِ محیط زیست «روز جهانی اقدام برای رودخانه‌ها» نامیده‌اند. به مناسبتِ این روز، کنشگران محیط زیست می‌کوشند اثر منفی مهندسی کردنِ افراطی رودخانه‌ها را نقد و ضرورت حفظ یکپارچگی رودخانه‌ها از کوهستان تا مصب را یادآور شوند. همچنین به مناسبت این روز، برنامه‌های ترویجی مانند پاک‌سازی حریم رودها، تجمع در اعتراض به آلوده‌سازی رودخانه‌ها، برگزاری همایش، و کار رسانه‌ای را به انجام می‌رسانند.

  • در اجلاس پژوهشگاه نیرو چه گذشت؟

    - در «اولین اجلاس هم‌اندیشی وزارت نیرو با متخصصان علوم آب و محیط زیست» که در روز دهم اسفند در پژوهشگاه نیروی وزارت نیرو برگزار شد، ده‌ها گفتار در قالب «متن سیاستی» از سوی کارشناسان و کنشگران آب و محیط زیست ارایه شد. (در این گونه متن‌ها، نویسنده سیاست‌های پیشین در یک زمینه‌ی مشخص را مرور می‌کند، و اگر متن مفصل‌تر باشد، به ارائه‌ی پیشنهاد هم می‌پردازد). اجلاس یادشده را شاید بتوان نخستین موردی دانست که وزارت نیرو، در سطحی گسترده، منتقدان خود را به بازگویی نقدهایی که به سیاست‌های آن وزارتخانه داشته‌اند، فراخواند. اکنون به مناسبت «روز جهانی اقدام برای رودخانه‌ها» (14 مارچ / 24 اسفند)، جا دارد که نگاهی بیاندازیم به مهم‌ترین نکته‌های طرح شده در آن اجلاس. در این زمینه، به گزیده‌هایی از سخنان اردکانیان وزیر نیرو که در سخنان آغازین و پایانی اجلاس بیان کرد و با نظر طرفداران محیط زیست و کارشناسان آبِ غیروابسته به وزارت نیرو همخوانی دارد، اشاره می‌کنم.

  • ۲ همایش امیدبخشِ محیط زیستی

    - در روزهای چهارشنبه نهم و پنج‌شنبه دهم اسفند «هشتمین نشست ملی شبکه‌های استانی سازمان‌های غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی» در تهران برگزار شد. هم‌چنین در روز دهم اسفند «اولین اجلاس هم‌اندیشی وزارت نیرو با متخصصان علوم آب و محیط زیست» در تهران (پژوهشگاه نیرو) برگزار گردید. این دو همایش، از این نظر که جلسه‌ای نمایشی با سخنرانی‌های تکراری و نگاهِ از بالا به پایینِ مدیران دولتی نبود، بلکه فرصتی فراهم ساخت برای گفت‌وگوهای دوسویه میان مسوولان رسمی و صاحب‌نظران و کنشگران غیردولتی، بسیار ارزشمند بود.

  • فعالان محیط زیست و موضوع تفاهم ملی

    - اطلاع‌رسانی‌هایی که صدا و سیما و دیگر دستگاه‌های رسمی درباره‌ی دستگیری فعالان مؤسسه‌ی «حیات وحش میراث پارسیان» داشته‌اند، از چند جهت ایراد داشته و افکار عمومی را درباره‌ی علت این دستگیری قانع نکرده است. مشخصاً آن‌چه که در تلویزیون به نمایش گذاشته شد، گذشته از این که تا حد زیادی نقض قوانین جمهوری اسلامی (به جهت ورود به فضای شخصی متهمِ فوت‌شده، و انتساب جرم به یک فرد پیش از برگزاری دادگاه و صدور حکم نهایی) بوده، موردهایی را به عنوان اتهام برای دستگیرشدگان مطرح کرد که از کارهای عادی هر دوستدار محیط زیست و حتی افراد عادیِ جامعه است. مواردی مانند حضور در کوه و بیابان، عکسبرداری (در غیرِ مناطقی که تابلوی «عکسبرداری ممنوع» دارد)، رفت‌و‌آمد با خارجیانی که از مرزهای رسمی وارد کشور شده‌اند، جذب کمک مالی مطابق ضوابط اعلام‌شده، فعالیت در پروژه‌های رسمی مانند «پروژه‌ی منارید» به‌خودی‌خود نمی‌تواند جرم باشد. این گونه «اطلاع‌رسانی» نه تنها نقض حقوق افرادی است که دستگیر شده‌اند، بلکه جفایی است به نظام حکومتی کشور و دادن خوراک به بیگانه‌هایی که مدام در پی سنگ‌اندازی بر سر راه ما هستند.

  • وجدان متخصص را می‌توان خرید!

    - دانش و تخصص البته که چیز خوبی است، اما تقلیل دادن مسایل به امور فنی، گرایش بسیار خطرناکی است. در این شیوه‌ٔ نگرش، جنبه‌های اجتماعی و حقوق بشری چالش‌ها نادیده گرفته می‌شود و تصمیم‌گیری در هر مورد، محدود به گروه کوچک متخصصان می‌شود. داستانِ کهنه‌ای است که بگوییم بیشتر گرفتاری‌های بزرگ بشریت را کارشناسان و متخصصان درست کرده‌اند؛ از ساختن سلاح‌های کشتار جمعی و برنامه‌ریزی برای جنگ گرفته تا ساختن سدهای عظیم و آواره کردن هزاران نفر در هر یک از این پروژه‌ها. از تبدیل پزشکی و داروسازی به یک شیوه‌ٔ کسب و کار حریصانه تا ابداع شیوه‌های شنود و نفوذ به حریم خصوصیِ مردم و دزدی از اموال و اطلاعاتِ ایشان. از القای نیاز کاذب برای خریدِ هر چیز به دردنخور تا تقدیس خودروی شخصی و ترویج «ضرورت» استفاده از این وسیله... همه کار اشخاص متخصص و کارشناس است.

  • روز جهانی تالاب‌ها و فاجعه فاینانس برای اورمیه

    - کلانتری رییس ستاد احیای دریاچه اورمیه که کارنامه موفقی در آن ستاد نداشته، امروز رییس سازمان محیط زیست است. پس از پنج سال که از تشکیل «ستاد احیای دریاچه‌ ارومیه» می‌گذرد، باوجود صرف حدود دو هزار میلیارد تومان بودجه، دریاچه وضعی بدتر از سال 92 دارد. در این حال، کلانتری برای احیای دریاچه باز هم درخواست پول کرده و چندی پیش گفت که فقط با استقراض خارجی می‌توان این دریاچه را نجات داد.

  • شهری‌سازی روددره‌های تهران؛ زیرِ پا گذاشتن «حق به شهر»

    - طرحی که با عنوان «ساماندهی رود دره‌های تهران» از اواخر دهه ی شصت، در زمان شهردار بودن کرباسچی مطرح شد، در واقع بخشی از طرح بزرگ‌تری بوده است که من آن را «شهری‌سازی» محیط‌های طبیعی می‌خوانم. پس از پایان یافتن جنگ با عراق، رودرواسی مقام‌های ایرانی در زمینه‌ی عدالت اجتماعی (که شاید در رقابت با نظرات چپ‌ها وجود داشت) به کناری گذاشته شد و نسخه‌های توسعه و عمران از نوع سرمایه‌داری برای شهرها، روستاها، و کل کشور پیچیده شد. تفسیر دلبخواهِ مدیران ارشد کشور و دیگر قشرهای فرادست از اصل 44 قانون اساسی (که هر سه نوع مالکیتِ دولتی، تعاونی، و خصوصی را به رسمیت شناخته) و برداشت از آن به نفع خصوصی‌سازی، کار را به آن جا رساند که در مواردی حتی از نئولیبرال های آمریکایی هم پیشی گرفتند و خدماتی مانند آموزش اجباری، سلامت همگانی، و تأمین اجتماعی را هم خارج از وظیفه‌های دولت دانستند.

  • آقای شهردار، جلوی ریخت‌و‌پاش را بگیرید!

    - در روزنامه‌ی همشهری 25 دی آمده که نجفی شهردار کنونی تهران، گزارش عملکرد این شهرداری در دوره‌ی دوازده ساله‌ی گذشته را به شورای شهر ارایه داده است. این گزارش که با عنوان «سند تحویل و تحول شهرداری تهران» پس از گذشت 140 روز از انتصاب نجفی ارایه شده، یک همبستگی میان سوء‌استفاده‌های مالی و بدرفتاری با محیط زیست را نشان می‌دهد.

x