دوشنبه 1 مرداد 1397

فدایی، غلامرضا

استاد تمام دانشگاه تهران در علم اطلاعات و دانش شناسی نماینده دوره دوم و سوم مجلس شورای اسلامی رئیس اسبق کتابخانه مجلس شورای اسلامی. برخی آثار منتشر شده: مدیریت کتابخانه و نظام اطلاع رسانی، مقدمه صحاح جوهری درتاریخ و...
  • فرق تمدن و فرهنگ به زبان ساده

    - تعریف تمدن و فرهنگ و به‌ویژه دومی بسیار مشکل و متنوع و مورد بحث و گفت‌وگوست و من در این‌جا بنا ندارم به آن بپردازم ولی قصد دارم به زبان ساده فرق بین تمدن و فرهنگ را باز کنم، البته و صد البته جای مناقشه هم در آن هست: اگر به زندگی شهر و روستا توجه کنید قدری این مسئله بیشتر روشن می‌شود. مردم روستا بر اساس فطرت خود و عادات و رسوم بومی و قبیلگی که از آبا و اجدادشان گرفته‌اند فکر، و عمل می‌کنند ولی وقتی به شهر وارد می‌شوند باید خودشان را عوض کنند و آن کنند که دیگران می‌پسندند و یا می‌خواهند. ممکن است خوب و یا بد باشد. ولی دست‌کم در آغاز تصنعی است و باید مطابق با درخواست‌ها و نیازمندی‌های شهرنشینی باشد. این مسئله در مورد مهاجرت‌ها به کشورهای دیگر هم مصداق دارد.

  • مقصر اصلی آموزش حافظه‌محور، دولت است

    - یکی از مواردی که با کنکور برای ورود به دانشگاه‌ها مخالفت می‌شود و به‌حق هم مخالفت می‌شود ابتنای آموزش ما بر محفوظات است و اینکه نظام آموزشی جز تربیت افرادی که فقط به حافظه خود متکی هستند بازده دیگری ندارد.

  • آن کس که تردید کند می‌بازد

    - مثل یا عبارت مشهور انگلیسی و یا به زبان انگلیسی است که از سال‌ها پیش در حافظه من قرار دارد و در فرهنگ‌نامه آکسفورد هم هست که هرکس که تردید کند می‌بازد (He who hesitates is lost) با دیدن اوضاع کشور به یاد من آمد. البته به نظر من بهتر از این را در فرهنگ خودمان داریم که علی علیه‌السلام فرمود الفُرصَه تمُّر مرِّ السَحاب فانتَهِزوا فُرَصَ الخَیّر» (نهج‌البلاغه فیض، ص ۱۰۸۶) فرصت‌ها هم‌چون ابر می‌گذرند، پس از فرصت‌های خوب حداکثر استفاده را بکنید.

  • ۳ اصل مدیریتی: چشم‌انداز، مأموریت و تصمیم

    - چشم‌انداز، مأموریت و تصمیم(Vision, mission, and decision: VMD) درباره اصول مدیریت زیاد گفته و بحث شده است. اما من به نظرم می‌توان آن را در ۳ کلمه خلاصه کرد: چشم‌انداز، مأموریت و تصمیم (چمت)

  • ظرفیت‌های خالی تولید و جاذبه پورسانت‌های واردات

    - آقای نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه به این سؤال مبنی بر اینکه چرا ثبت سفارش به بیش از 25 میلیارد دلار و افزایش آن نسبت به سال گذشته اتفاق افتاده پاسخ قانع کننده ای نداد و حواله به رسیدگی دولت کرد؛ در حالیکه به قول مجری، آقای خسرو تاج، معاونت وزارت صمت (صنعت، معدن، تجارت) از ثبت سفارش قطعی آن خبر داده بود. در مورد سکه هایی که بی برنامه در بین مردم توزیع شد هم پاسخ قانع کننده نبود و این نشان می دهد دولت به جای عمل از عکس العمل استفاده می کند و همواره پس از وقوع واقعه به دنبال چاره می گردد و این خلاف برنامه ریزی و آینده پژوهی است.

  • دیر و زود دارد، سوخت و سوز هم دارد

    - مثلی معروف است در امور مالی و به ویژه در مورد پرداخت حقوق و یا طلبکاری بعضی از کارکنان دولتی و یا بخش خصوصی نسبت به مطالباتشان از ادارات و صاحبان شرکت‌ها، یا آن شرکت‌ها و مؤسسات و سازمان‌ها از دولت‌ها و یا صندوق‌ها، که طلب دارند و چون طرف مقابل دارای اعتبار مالی و حقوقی است می‌گوید الان ندارم ولی حتما می‌دهم، طلبکاران هم بعضا می‌گویند دیر وزود دارد اما سوخت و سوز ندارد.

  • استحالهٔ فرهنگی

    - در یک کتاب‌فروشی در منطقه ۲ تهران که بیشتر لوازم آن از به جای کتاب لوازم‌التحریر خارجی است صحبت می‌کردم و از این همه آثار ترجمه سخن می‌گفتیم که آخر این ملت مگر از خودش چیزی ندارد که این سیل ترجمه راهی بازار می‌شود و با قیمت گران کتاب به فروش می‌رسد. او گفت این که چیزی نیست مردم برای جشن هالوین امریکایی لوازمی که می‌برند به مراتب بیشتر از جشن نوروز و حاجی فیروز و مانند این‌هاست!

  • نوید عید

    - سروده ای برای عید فطر

  • بپرهیز جانم ز اسراف‌ها

    - اسراف به صورت یک فرهنگ غلط در کشور ما به قدری شایع است که جزو صفات بارز ما در آمده است. اسراف بیش از اندازه مصرف کردن است و اتلاف بدتر از آن است و آن این است که کاری کنیم که که نعمت خدایی را به گونه‌ای در آوریم که دیگر هیچ‌کس از آن نتواند استفاده کند.

  • حقوق شهروندی و حقوق عمومی

    - حقوق شهروندی و حقوق عمومی را واقعاً و یا تسامحاً می‌توان در برابر هم قرار داد. هر کدام اهمیت خاص خودشان را دارد و هیچ‌یک نباید فدای دیگری شود. رئیس‌جمهور و به تبع وی هیئت دولت هم‌چنان‌ که مدافع حقوق شهروندی است و توجه به این‌که همگان به طور مساوی از آن استفاده کنند و نه یک عده‌ای خاص و یا یک عده‌ای بیشتر و بسیاری کمتر، حقوق عمومی هم از واجباتی است که رئیس‌جمهور اگر نه بیشتر دست‌کم مساوی با حقوق شهروندی باید از آن پاسداری کند.