چهارشنبه 2 اسفند 1396

جعفریان، رسول

متولد : ۱۳۴۳ در خوراسگان اصفهان تحصیلات: دروس حوزوی آثار:پیش درآمدی بر تاریخ اسلام، دخالت انگلیس در واقعه مشروطه، ذهنیت غربی در تاریخ معاصر ما، 43.تاریخ تشیع در ایران(تا قرن دهم)، دین و سیاست در عصر صفوى سوابق: تدریس در گروه تاریخ دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، رئیس کتابخانه مجلس شورای اسلامی
  • کتابی در نقد اسلام در دربند، و پاسخی برای آن در قطیف از اوائل قرن نوزدهم

    - در سال 1823 رساله‌ای در نقد اسلام با عنوان مفتاح‌الخزائن در «دربند» منتشر می‌شود. همان زمان یک عالم عرب شیعه در قطیف، جوابیه‌ای با عنوان ثمرات لب‌الالباب علیه آن می‌نویسد. در این‌جا گزارش این نقد را که متن اصلی را هم گزارش کرده می‌آورم، با این باور که این یکی از بهترین نقدهای مسیحی است که در طول این دو قرن در محدود نگارش‌های نقد مسیحیت یا «رد بر پادری» نوشته شده است. متن آن و همین گزارش در کتاب از دربند تا قطیف منتشر شده است.

  • زمین مرکز عالم است!

    - رساله آفتاب و زمین از میرزا عباس یزدی، در سال ۱۳۳۲ق/۱۲۹۲ش نوشته و منتشر شد، تا ثابت کند، زمین ثابت و ساکن و این خورشید است که دور زمین می‌گردد. او می‌گفت حس و تجربه این را درست می‌داند، و بطلان نظریه غربی‌ها را نشان می‌دهد که آن‌ها فریبکارند و می‌کوشند تا ما را فریب دهند. وی به همین مناسبت به تفصیل به نقد فرهنگ غربی و روحیه سرمایه‌داری پرداخت و پول اعتباری را که جای طلا و نقره قدیم را گرفته، منشأ فریب‌کاری غرب دانست. در این رساله، دانش غربی، در همه ابعاد آن زیر سوال است و همزمان روی اسلامیت و ایرانیت سخت تأکید شده است. مشروطه بومی خوب، اما آن‌چه از غرب میآید بد است. آن‌چه در ادامه می‌آید مقدمه بنده بر اصل رساله است که همراه با اصل رساله به صورت کتاب منتشر شده است.

  • سیل رساله‌های تبلیغی علیه قزلباشان در قرن دهم هجری

    - منازعات سیاسی دولت عثمانی-صفوی، و استفاده از مسائل مذهبی در تبلیغات علیه یکدیگر، سبب پدید آمدن ده‌ها رساله تبلیغاتی شد که در آنها هیچ‌گونه رعایت اعتدال نشده است. در این‌جا، یکی از این رساله‌ها را که علمای عثمانی علیه قزلباشان صفوی نوشتند، مرور می‌کنیم، رساله‌هایی که به گفته سلطان سلیم، مورد استناد او برای تحمیل جنگ به دولت تازه تأسیس صفوی شد.

  • شرح حال خودنوشت سعید نفیسی از سال ۱۳۲۶ش

    - متن زیر شرح حال خودنوشت سعید نفیسی است که آن را به درخواست مرحوم حسین عمادزاده در دفتری که اجازات وی در آن بوده، نوشته است. نفیسی علاوه بر شرح حال خود، فهرستی از تألیفاتش را تا سال 1326 ش در این گزارش نوشته است.

  • متنی تازه‌یاب از رویدادهای مشروطه در ایران

    - یادداشت‌های برجای مانده از سال‌های 1324 ـ 1326 ق از یک نویسنده روحانی در تویسرکان، حاوی اطلاعاتی جالب و روزشمار از برخی از تحولات مشروطه در تهران و انعکاس آنها در منطقه او، تویسرکان، نهاوند و ملایر است. مسلما این متن علاوه بر اطلاعات محلی، می‌تواند انعکاس اخبار مشروطه را در شهرها نیز نشان دهد.

  • چگونه عثمانی‌ها برای اثبات خلافت خود، شرط قریشی بودن را حذف کردند

    - تحولات حوزه شرق اسلامی در دوره سلطنت سلیم عثمانی، آن هم پس از انحلال سلطنت مملوکی و خلافت اسمی عباسی، نیازمند تئوری پردازی های تازه در باره خلافت و سلطنت بود. این رساله فارسی در حوزه ساست، در سال 961 در زمان سلطنت سلیمان عثمانی در این زمینه نوشته شده و حاوی نکات مهمی در شناخت تطور فکر و فقه سیاسی است.

  • شکست روسیه از ژاپن و تأثیر آن بر انقلاب مشروطه

    - در باره شکست روسیه در جنگ میان آن کشور و ژاپن در سالهای 1904 ـ 1905، و تأثیرش در انقلاب مشروطه فراوان نوشته شده است. این رساله، «اجمال وقایع جنگ روس و ژاپون» یکی از بازمانده های آن تأثیر و گزارشی است با همان رویکرد از وقایع این جنگ که در سال مشروطه، یعنی 1324ق توسط یک هموطن ارمنی نوشته شده است.

  • شریعت، تصوف و الحاد در قرن ۸ و ۹ هجری

    - رساله «اعتقادات مذاهب» یا هفتاد و سه ملت، از قرن نهم هجری، گزارشی است از هفتاد و سه فرقه که بسیاری از عناوین آن ساختگی و دست‌کم غیرمعروف است. ذیل هر کدام از این‌ها، باورهای عجیبی به این فرقه‌ها نسبت داده شده است. به نظر می‌رسد، مولف به‌زعم خود، خواسته است گزارشی از الحاد پنهان شده در این دوره ارائه دهد. اگر این مطالب درست باشد، باید گفت نوعی انسان‌گرایی با پرهیز از تعهدات و تقیدات مذهب رسمی به صورت نیرومند در این دوره وجود داشته است. موارد خواندنی و هر کدام به نوعی نشانگر گریز از شریعت رسمی به شمار می‌آید.

  • حکم فقهی شربت شهادت

    - گزارشی است از تلاش برخی از علما در مبارزه با یک کار عوامانه که فقه آن را تأیید نمی‌کند.

  • کارهای بر زمین مانده در حوزهٔ پردازش داده‌های علمی و کتابخانه‌ای

    - امروز جمعه، مراسمی با حضور شماری از عالمان و فرهیختگان در محل کتابخانه تخصصی ادبیات به مناسبت بیستمین سال گشایش این کتابخانه تشکیل شد، و بنده هم فرصتی داشتم تا در باره وضع کتابداری و نیازهای جدید مان صحبت کنم. امیدوارم مورد استفاده عزیزان خواننده قرار گیرد.

آرشیو ماهانه
x