شنبه 1 اردیبهشت 1397

جعفریان، رسول

متولد : ۱۳۴۳ در خوراسگان اصفهان تحصیلات: دروس حوزوی آثار:پیش درآمدی بر تاریخ اسلام، دخالت انگلیس در واقعه مشروطه، ذهنیت غربی در تاریخ معاصر ما، 43.تاریخ تشیع در ایران(تا قرن دهم)، دین و سیاست در عصر صفوى سوابق: تدریس در گروه تاریخ دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، رئیس کتابخانه مجلس شورای اسلامی
  • باید مفهوم عدل و ظلم در فقه ما جدی‌تر گرفته شود

    - تازگی اثری از یکی از علمای سابق، در شرح عهدنامه مالک اشتر منتشر شده است که بسیار ارزشمند و حاوی نکات تازه ای است.

  • گزارش‌ دست‌ اول از گفت‌وگوی علمای تبریز با سیدعلی‌محمد باب در سال ۱۲۶۴

    - در این باب، تاکنون چند گزارش منتشر شده، اماویژگی این گزارش آن است که یکی از شرکت کنندگان در بحث، گزارش آن را به خط خود نوشته است.

  • گفتمان مبارزه‌جویانه استقلال‌طلبان عرب درباره خلافت عثمانی

    - عرب‌ها که از قرن سوم هجری و به نوعی از قرن هفتم هجری و پس از تهاجم مغول و انحلال عباسیان، قدرت خویش را به طور کامل در تمدن اسلامی از دست داده بودند، هم‌زمان با ضعف دولت عثمانی در نیمه دوم قرن نوزدهم، تبلیغات استقلال‌خواهی خود را آغاز کردند و در این زمینه، به ایجاد گفتمانی در جهت مبارزه با ترک‌ها و دولت عثمانی دست زدند. این مقاله که سال 1301 ق منتشر شد، گزارشی از این گفتمان است.

  • محمد بن سلمان سوار چه موجی شده است؟

    - یک بار دیگر هم نوشتم، بعد از داعش نوبت نوعی تجدد غیر دینی و حتی ضد دینی در منطقه فرا خواهد رسید.

  • ۱۳رجب: از شاه‌ سلطان‌ حسین صفوی تا ناصرالدین شاه

    - نظر مشهور علما در باره روز ولادت امام علی (ع) سیزدهم رجب است، اما تواریخ دیگری هم گفته شده، و همین امر سبب شد تا شاه سلطان حسین صفوی مجمعی از علما فراهم آورد تا روز قطعی را معین کنند، و کردند. بعدها ناصر الدین شاه، جشن سیزده رجب را توسعه داد و مراسم سلام عام را همراه با جشن‌های مفصل شهری باب کرد. شرح ما وقع در این رساله کوتاه آمده است.

  • تاریخ فرهنگی و اجتماعی دوره پهلوی اول

    - متون فقهی و حقوقی، همواره یکی از منابع شناخت تاریخ فرهنگ و تمدن یک جامعه است و در میان آثار فقهی، استفتاءات، یعنی پرسشهای فقهی مردم و پاسخ مراجع دینی، به دلیل اشاره به وضعیت های خاص، حاوی اطلاعات با ارزشی در زمینه تاریخ اجتماعی و تمدنی هستند. برای جامعه ای که منابع ویژه برای شناخت تمدنش کمتر دارد، همین مقدار اطلاعات هم ارزشمند است. مقاله حاضر، به بیان اوضاع فکری و اجتماعی دوره پهلوی اول بر اساس استفتاءات آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حائری می پردازد.

  • یادی از مرحوم شایگان

    - یک وجه مشترک همه متفکران و رهبران فکری ما، در شش دهه پیش از انقلاب، اظهار نظر در باره غرب بود. ما از مشروطه به بعد، مجبور بودیم در این باره اظهار نظر کنیم.

  • زندگی تقویمی مردم ما در آینه کتاب اختیارات علامه مجلسی

    - عنوان «اختیارات» دانشی است که از علم نجوم و هیئت و تقویم، دستور العمل تقویمی برای زندگی مردم، بر اساس قاعده سعد و نحس ایام و وقت، ترتیب می دهد. منابعش می تواند منابع دینی یا برگرفته از دانش های کهن نجومی ملل دیگر باشد. کتاب اختیارات مجلسی، یکی از پرنفوذترین آثاری است که در این زمینه، در سیصد سال گذشته، به فرهنگ تقویمی ما شکل داده است. نکات مهمی در آن است و علاوه، برای شناخت تاریخ اجتماعی ما هم مهم است.

  • خاطرات‌میرزاعلی‌اصغرخان تلگرافچی معزول خرم‌آباد

    - خاطرات خواندنی یک مدیر دولتی معزول دوره قاجاری است که زمانی رئیس تلگرافخانه خرم آباد بوده و پس از عزل، گرفتاری های فراوانی پیدا کرده است. این متن، برای شناخت تاریخ اجتماعی دوره قاجاری جالب است. نویسنده میرزا علی اصغر خان قمی است که عزلش در سال 1311 ق / 1272ش روی داده است.

  • کتابی در نقد اسلام در دربند، و پاسخی برای آن در قطیف از اوائل قرن نوزدهم

    - در سال 1823 رساله‌ای در نقد اسلام با عنوان مفتاح‌الخزائن در «دربند» منتشر می‌شود. همان زمان یک عالم عرب شیعه در قطیف، جوابیه‌ای با عنوان ثمرات لب‌الالباب علیه آن می‌نویسد. در این‌جا گزارش این نقد را که متن اصلی را هم گزارش کرده می‌آورم، با این باور که این یکی از بهترین نقدهای مسیحی است که در طول این دو قرن در محدود نگارش‌های نقد مسیحیت یا «رد بر پادری» نوشته شده است. متن آن و همین گزارش در کتاب از دربند تا قطیف منتشر شده است.

آرشیو ماهانه
x