پنج شنبه 2 آذر 1396
یکشنبه 12 مهر 1394 - 22:17:00 چاپ

چرا تعرفه‌های دندانپزشکی گران هستند؟

جامعه > سلامت - دکتر علی مرسلی *

هزینه‌های دندانپزشکی از نظر بسیاری از مردم «گران» هستند.واقعیت این است که بسیاری از مردم از عهده هزینه‌های دندانپزشکی برای نگهداری دندان‌های خود برنمی‌آیند و یکی از عوامل بی‌دندانی در کشور ما،مشکلات مالی مردم و نداشتن پول کافی برای درمان‌های دندانپزشکی است.البته این دلیل تنها عامل شیوع بی‌دندانی نیست و بی‌دندانی که یک نوع معلولیت تلقی می‌شود علل متنوعی دارد.

در این مطلب تصمیم داریم به این سؤال پاسخ بدهیم که آیا هزینه‌های دندانپزشکی واقعاً گران هستند؟ و چه راهکارهایی وجود دارد که مردم بتوانند از عهده تأمین هزینه‌های دندانپزشکی بر بیاییند؟

هزینه‌های دندانپزشکی در ایران در مقایسه با جهان چگونه است؟

در مقایسه با بیشتر کشورهای دنیا هزینه‌های دندانپزشکی در ایران بسیار پایین است.چه نسبت سرانه درآمد مردم، چه برابری ارزهای خارجی با ریال و چه هر مقیاس کمی یا کیفی قابل مقایسه‌ای را در نظر بگیریم، هزینه دندانپزشکی در ایران "گران" نیست. قیمت این خدمات در تمام دنیا حتی در کشورهای همسایه ما و حتی کشورهای عقب‌مانده تر از ما در حوزه پزشکی و فناوری، گران‌تر است.ارزش خدمات دندانپزشکی به طور ذاتی در همه جای دنیا گران است و راهکار حل این معضل بزرگمطمئناً «پایین آوردن» قیمت هزینه‌های دندانپزشکی نیست.جالب اینجاست که ایران از نظر دندانپزشکی به طور بالقوه یکی از مراکز دنتال توریسم دنیا محسوب می‌شود وبسیاری از ایرانیان مقیم خارج کشور و حتی غیرایرانیان کشورهای همسایه برای درمان‌های خود به ایران مراجعه می‌کنند!چرا کهبا کیفیت بالاتر می‌توانند از درمان‌های ارزان‌تری برخوردار شوند.

چرا خدمات دندانپزشکی گران تمام می‌شوند؟

خدمات دندانپزشکی همه جای دنیا قیمت تمام شده بالایی دارند.سابق بر این از طلا در دندانپزشکی زیاد استفاده می‌شد.امروزه استفاده از خود طلا در دندانپزشکی چندان شایع نیست ولی مواد و تجهیزاتی که استفاده می‌شوند ارزش کمتر از طلا ندارند! مواد و تجهیزات گران قیمت تنها دلیل گرانی هزینه‌های دندانپزشکی نیست. دندانپزشکی یک کار بسیار تخصصی بالینی-کلینیکی است، مجریان آن آموزش‌های زیادی می‌بینند و حتی بعد از تمام شدن دوران تحصیلات رسمی‌شان در دانشگاه، آموزش مداوم و کسب مهارت کماکان ادامه می‌یابد.عمر کاری دندانپزشکان به دلیل صدمات وارد شده در کار بدنی و پراسترس طولانی مدت محدود است. ذات خدماتی این رشته در قالب خدمات بسیار تخصصی، ذات درمانی رشته و استهلاک بالای سرمایه آن و ارزش ذاتی خدمات بی بدیل و بدون جایگزینی آن (درمان درد و جلوگیری از از دست رفتن دندان‌ها) موجب می‌شود که هزینه‌های دندانپزشکی در همه جای دنیا، خدمات باارزشی محسوب بشوند و در صورتی که مردم مجبور باشند همه هزینه‌های دندانپزشکی خود را خودشان بپردازند، فشار اقتصادی بسیار زیادی به آن‌ها وارد می‌شود.ولی باید قبول کنیم که "طلا" در همه جای دنیا گران است و نمی‌توان در کشور یا شهری طلا را ارزان‌تر از قیمت حقیقی آن عرضه کرد!

مردم چه طور باید از عهده هزینه‌های دندانپزشکی بربیایند؟

در سال‌های اخیر سیاست‌های دولت بیشتر در راستای افزایش تعداد دانشکده‌های دندانپزشکی و دندانپزشکان بودهاست ولی حقیقت این است که با افزایش تعداد دندانپزشکان هزینه درمان گرانی مثل دندانپزشکی کاهش نخواهد یافت، کما اینکه با افزایش تعداد طلافروشی‌ها یا فرش‌فروشی‌ها نمی‌توان قیمت طلا یا فرش را کاهش داد! آنچه مسلم است هزینه خدمات درمانی دندانپزشکی قابل تقلیل نیست.تعرفه گذاری خدمات دندانپزشکی هم با توجه گستره خدمات دندانپزشکی راه حلی جهت کاهش هزینه‌های مردم نخواهد بود؛بنابراین سیاست درست ارائه خدمات دندانپزشکی پیشگیرانه، ایفای نقش پررنگ تر توسط بیمه‌هاو کاهش نیاز مردم به خدمات تخصصی دندانپزشکی باید باشد.

راهکارهایی که می‌تواند فشار هزینه‌های دندانپزشکی را از دوش مردم بردارد؟

دندانپزشکان و مراجعینشان هر دو از اینکه مراجعین قادر به پرداخت هزینه‌های دندانپزشکی نیستند متضرر می‌شوند. دندانپزشکانمستقیماً در تعامل با مردم هستند و وقتی مردم قادر به پرداخت هزینه‌ها نباشند، دندانپزشکان زیان می‌کنند اما چه اقداماتی می‌تواند فشار هزینه‌هایسنگین و سرسام‌آور دندانپزشکی را بر روی مردم کاهش دهد؟ پاسخ این سؤال در درجه اول "بیمه‌ها" می‌باشند.در بیشتر کشورهای دنیا بیمه‌ها دردندانپزشکی برخلاف کشور ما فعال هستند.در این میان چند راهکار برای اجرای شدن ایفای نقش بیمه‌ها در برنامه‌های پیشگیری می‌توان مد نظر قرار داد:

الف: سیاست بیمه‌ها (بیمه گر) کاهش ریسک برای مشتری (بیمه گذار) است. بیمه‌ها می‌توانند اقداماتی صورت دهند که ریسک پوسیدگی دندانی را برای مردم کاهش دهند و در برنامه‌های پیشگیری مشارکت داشته باشند.تا زمانی که بیمه‌ها وارد حیطه دندانپزشکی نشوند و مردم را تحت پوشش پیشگیری‌ها و درمان‌های دندانپزشکی قرار ندهند، تحولی در نظام سلامت دندانپزشکی که تقریباً تمام بار آن بر روی بخش خصوصی است روی نخواهد دارد.

ب:جاافتادن اهمیت سلامت دهان و دندان و هزینه برای پیشگیری توسط مردم: سبد هزینه‌های خانواده سهم سلامت دهان و دندان باید لحاظ شود.سلامت دهان و دندان با سلامت قلب و عروق، سلامت روانی و سلامت عمومی بدن رابطه تنگاتنگی دارد.خانواده‌ها باید از همان ابتدا سهمی از مخارج خانواده را برای سلامت دهان و دندان خود و فرزندان خود اختصاص دهند.بالطبع این سهم بیشتر در پیشگیری هزینه خواهد شد و جلوی نیاز به خدمات تخصصی و پرهزینه دندانپزشکی را در آینده خواهد گرفت! از طرف دیگر این حق السهم در بیمه‌ها برای تأمین مخارج درمانی سلامت دهان و دندان صرف خواهد شد.جنبه دیگر این لحاظ سهم خانوار در هزینه‌های بهداشت دهان و دندان، فرهنگ سازی در مورد اهمیت و ارزش سلامت دهان و دندان است که بالطبع تبعات پیشگیرانه بیشتری خواهد داشت.

ج:سیاست‌های مالیاتی:عواملی که سلامت دهان و دندان مردم را دچار مخاطره می‌کنند باید سهم خود را از آسیبی که می‌زنند بپردازند.تولیدکنندگان مواد آسیب زا به سلامت مردم،مانند تولیدکنندگان خوراکی‌های قندی، نوشابه‌ها و نوشیدنی‌های حاوی قند و ... باید درصدی از آسیبی را که به دلیل سود مالی خود به سلامت دهان و دندان می‌زنند و زیان‌های کلان مالی که به دوش می‌افکنند رادر قالب پرداخت‌های مستقیم یا مالیاتی جبران کنند.این سیاست مصرفمواد غذایی مضر را برای مردم پرهزینه می‌کند و بیشترین نفع را از این سیاست اقشار آسیب پذیر می‌برند.از طرف دیگر شیر و لبنیات باید با یارانه عرضه شوند یا اقشار آسیب پذیربه طور خاص به این مواد دسترسی ارزان‌تری داشته باشند تا مردم از عهده مصرف مواد مفید برای سلامتی خود بر بیایند.

د: بودجه بهداشت و درمان: دولت‌ها در برابر سلامت شهروندان خود مسئول هستند.درصدی از بودجههر کشوری صرف بهداشت و درمان می‌شود و در صورتی که دولتمردان اهمیت بهداشت دهان و درمان را بر روی سلامت عمومی جامعه درک کنند، قسمتی از این بودجه هم باید صرف پیشگیری و درمان بیماری‌های دهان و دندان شود.واضح است که حتی اگر تمام بودجه سلامت کشور صرف درمان دندانپزشکی مردم بشود، قادر به درمان همه دندان‌های پوسیده و جایگزینی دندان‌های از دست رفته نخواهد بود؛اما سرمایه گذاری در آگاهی بخشی و پیشگیری می‌تواند بسیاری از مشکلات دهان و دندان نسل‌های آینده را برطرف کند.

دولت، رسانه‌ها،دانشکده‌ها و تحول فرهنگ بهداشت دهان و دندان مردم: یک وظیفه همگانی برای همه ازجمله دندانپزشکان، آموزش‌های بهداشت دهان و دندان و فرهنگ‌سازی به‌خصوص برای نسل‌های آتی برای ارتقای سطح بهداشت دهان و دندان جامعه است. این امر یک وظیفه اخلاقی است هم بر دوش مجریان درمان (دندانپزشکان) هم سیاست‌گذاران و هم رسانه‌ها است.

* دندانپرشک متخصص درمان ریشه و روزنامه نگار

۴۷۲۹

کلید واژه‌ها : پوسیدگی دندان -
35 دیدگاه
  • علی
    یکشنبه 12 مهر 1394 - 22:28:30
    پاسخ
    25 3

    مگه تعرفه هم دارن؟؟ هر کدوم هر قیمتی رو که بخواد میگره........

    • ایرانی
      سه شنبه 19 آبان 1394 - 16:42:36
      25 2

      واقعا متاسف ام که خیلی وقتها در امد یک ماه ات را باید بدی برای نیم ساعت کار یه دندانپزشک . خیلی گران است . واقعا هزینه ها کمر شکن است

  • بهنام
    یکشنبه 12 مهر 1394 - 22:29:32
    پاسخ
    20 2

    اون يكي كشورها درآمدشون خوبه و هزينه ها با درامد هم خوني داره

  • حسین
    یکشنبه 12 مهر 1394 - 22:52:19
    پاسخ
    12 3

    چشم نخوری با اینراهکار نشون دادن خبر فارسی . مردم از پس سیر کردن شکم خودشون وخانواده بر نمیایند. عاقل .سن خرابی دندان از50 سال ببالاست اونموقع هم شخص داره بازنشسته میشه درآمدش نصف میشه.بیمه ها هم که بهر کلکی حق بیمه رو افزایش میدن .الان من بازنشسته برای سه نفر 90000هزارتومن حق بیمه میدم. برای کشیدن 2تا دندون 55000هزارتومنم دادم .

  • بی نام
    یکشنبه 12 مهر 1394 - 22:54:55
    پاسخ
    13 3

    طمع که شاخ و دم نداره دیوار حاشا هم که بلنده.....شما به هر کسب خدماتی که در ایران نگاه کنید همه از تعرفه های به اصطلاح ارزان خودشان شاکیند.من فرزندم را برای ارتودنسی دندان بردم و بابت 18 جلسه یک ربعی در یک سال و نیم 5.500.000 تومان پول از طرف دندانپزشک درخواست شده یعنی هر یک ربع بیش از 300 هزار تومان که از نرخ یک هفته بکارکرد سیاری از کارمندان و کارگران بیشتره .انوقت این اقا میگه که نرخ در ایران پایینه یا برای هر عصب کشی 450.000 تومان پول میگیرند که کلا 45 دقیقه وفتشان را میگیره؟؟

  • بی نام
    یکشنبه 12 مهر 1394 - 22:56:50
    پاسخ
    21 5

    به هر حال همه میدونن که یه دندانپزشک با دو سال کار میتونه یه خونه و ماشین مدل بالا تهیه کنه. این چیزایی که نوشتید درست ولی شما چه شغل دیگه ای سراغ داری که به این سرعت به این درامد برسه؟ واقعیت اینه که خون مردم بدبخت رو توشیشه کردن این دندانپزشکا و پزشکای متخصص. حالا اگه به جای سال یه میلیارد نیم میلیارد در بیارن به کجا بر میخوره؟؟؟؟ مردم حریص و کثیف شدن آقا

  • بی نام
    یکشنبه 12 مهر 1394 - 23:24:47
    پاسخ
    20 4

    این آقا یا خانم نویسنده بر اساس کدوم منبع معتبری نتیجه گرفته که خدمات داندانپزشکی از هر لحاظ در ایران نسبت به سایر جهان ارزانتر است؟ از یک خبرگزاری مانند خبر انلاین که خود را خبر گزاری تحلیلی معرفی میکنه انتظار انتشار گزارشاتی چنین بی پایه و اساس ،تبلیغی و سراسر مغلطه نمی رود. خواهشا برای حفظ اعتبار خودتان هم که شده کمی در انتخاب نوشته هایتان دقت کنید

  • توتو
    یکشنبه 12 مهر 1394 - 23:25:09
    پاسخ
    68 5

    توی المان چی نفت هم نداره دندانپزشکی رایگان

    • بی نام
      دوشنبه 13 مهر 1394 - 00:13:02
      15 2

      یعنی قشنگ تابلو بود این مقاله رو یه فرد منتفع از خدمات گران و بسیار گران دندانپزشکی نوشته اگه زیرشم اسمشو نمینوشتی.... داداش درسته دندانپزشکی خفنه ولی نه دیگه اینکه پنج دقیقه یه عصب کشی کنی هفتصدهزارتومن بگیری اخه کیلویی چنده منی چند ه گرمی چنده؟؟؟

    • آمالگام
      دوشنبه 13 مهر 1394 - 03:26:32
      13 2

      متاسفانه توی ایران هنوز برای پر کردن دندان از تکنولوژی صد سال پیش استفاده میشه یعنی دندان را با آمالگام پر میکنند که جیوه آن باعث بیماری های خطرناک بسیاری میشود اما در آلمان استفاده از آمالگام ممنوعه اما در ایران بسیار رایج است و دندان پزشکان میگویند مقدارش کم است و بی خطر فکر کنم المان کشور عقب مانده ای است که امالگام را ممنوع کرده

    • mohammad
      دوشنبه 13 مهر 1394 - 03:57:07
      6 1

      المان دولت هزینشو میده دوست عزیز

    • بی نام
      دوشنبه 13 مهر 1394 - 14:07:40
      0 1

      با بیمه؟ مفتی که نمیشه

    • رضا
      سه شنبه 14 مهر 1394 - 07:32:14
      7 0

      در آلمان و سایر کشورهای اروپائی هم تمام خدمات دندانپزشکی رایگان نیست. در اروپا بیمه ها پرداخت هزینه اکثر اعمال دندانپزشکی رو تقبل میکنن و برای همین بیمار هزینه کمی رو به عنوان فرانشیز پرداخت میکنه. در ایران متاسفانه شرکتهای بیمه گر،بویژه در شهرهای بزرگ، تمایلی به عقد قرارداد با دندانپزشکان، بویژه دندانپزشکان عمومی که بار اصلی سلامت دهان و دندان بر عهده شان است، ندارند.

  • برمک
    یکشنبه 12 مهر 1394 - 23:32:27
    پاسخ
    8 2

    من دانشجوی دندانپزشکی در دانشگاه اصفهان .هزینه های دندانپزشکی اگر رقابتی شود حتما پایین تر خواهد امد چه بسا اثرات اولیه آن را داریم میبینیم .مردم از عهده این مخارج بر نمی آیند و چنین نیست که نویسنده گفته بر اساس نسبت هزینه به درآمد در ایران پایین تر است.در اروپای غربی به طور میانگین هزینه ایمپلنت هر دندان حدود حداکثر 20درصد درآمد ماهیانه انها محاسبه در آمارهای دیگر 15 درصد هم گزارش شده ولی در ایران...میانگین ایپلنت هر دندان را شما یک میلیون و دویست و پنجاه هزار بگذارید که میدانیم این پایین ترین قیمت هست و 2 میلیون معمولا قیمت هرایمپلنت تمام میشود .همان قیمت اول را بگذاریم چه درصدی از میانگین متوسط درامد در ایران است؟بقیه موارد هم همین نسبت است.من میپرسم از ایشان چند درصد هزینه سود دکتر است

  • بی نام
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 00:22:32
    پاسخ
    8 3

    علت اصلی تحریم و قیمت دلار هست ؟ :

  • سیدغریب
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 00:55:14
    پاسخ
    8 1

    در ایران آنچه که باعث بدبختی است استفاده از عوامل در تهیه گزارش و یا نویسنده در مقابل نگارش در مورد سوژه های مر بو طه است شما چند درصد احتمال می دهید که نویسنده فوق بیطرفانه قلم فرسایی کرده است مقبل طلا قرار دادن شغل دندان پزشکی مانند همسان بودن شغل معلمان است با شغل انبیا ویا همسان بودن شغل جراحان با .................که برای این موضوع دنبال یک پژوهشگر می گردم ویک نویسنده . که مطمن هستم شما را متقاعد خواهند نمود.

  • امیر تبریز اوغلی
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 01:21:11
    پاسخ
    12 1

    تقصیر محموده

  • بی نام
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 01:31:33
    پاسخ
    5 0

    در خیلی از کشورهای پیشرفته برای کودکان و نوجوانان رایگان و برای بزرگسالان شامل بیمه میشه مثلا کانادا

  • یه دانشجو
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 03:39:11
    پاسخ
    14 2

    پدرم فقط سه چهارتا دندون داره حتی دندون های جلوییش هم خراب شده افتاده حالا من باید تمام سرمایه زندگیمو و پولی که برای ازدواج جمع کرده بودم رو بدم تا یکم وضع دندوناش فقط از نظر ظاهری بهتر بشه تا آبرومون حفظ بشه. تازه من دانشجو ی ارشد هستم و پدرم هم بازنشته.

  • مجید
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 08:10:04
    پاسخ
    9 3

    "دندانپزشکی یک کار بسیار تخصصی بالینیکلینیکی است". خیلی از کارهای دیگه هم تخصصی هستند اما قرار نیست هر قیمتی خواستند ارائه دهند. به نظر من لازم است تعرفه های دندانپزشکی از طریق مرجع معتمد و بدون منفعت طلبی تجدید نظر شود.

  • بی نام
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 08:32:14
    پاسخ
    17 2

    من رفتم دندونم رو پر کردم کلا یک ساعت تو مطب بودم که سر جمع 5 دیقه بیشتر رو دندون من کار نکرد 400 هزار تومن گرفت کل موادی که تو دندون من گذاشت کمتر از یه عدس بود یعنی اگه طلا میذاشت ارزون تر درمیومد

  • بی نام
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 08:35:17
    پاسخ
    18 3

    اینکه دندانپزشکان درآمدهای نجومی دارند نشان میدهد که سود خیلی زیادی روی هزینه ای که برای بیمار میکنند میکشند. و این منصفانه نیست . مگر سایر رشته ها کم عوارض بدنی و زحمت دارند. چرا بایستی اینقدر تعرفه ها بالا باشد؟

  • ر
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 08:58:06
    پاسخ
    18 5

    پاسخش مشخصه سودجویی دندانپزشکان

  • بی نام
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 09:20:17
    پاسخ
    10 2

    پس چطور تا صد هزار تومن هم برای ترمیم یک دندان تخفیف میدهند

    • بی نام
      دوشنبه 13 مهر 1394 - 13:54:04
      4 10

      کار ارزون 2 دلیل بیشتر نداره.مواد بی کیفیت یا کار بی کیفیت

    • من
      سه شنبه 14 مهر 1394 - 09:10:18
      5 6

      درمان ارزان قیمت 2 دلیل بیشتر ندارد.1 استفاده از مواد بی کیفیت و ارزان 2 تجربه کم و کار بی کیفیت

  • محمد
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 10:29:23
    پاسخ
    10 2

    چند سال پیش یکی از اشناهامون مادرش برد پاکستان دندان مصنوعی بالا پایین گذاشت با یک سوم قیمت ایران اون وقت چطور میگن تو کشور های همسایه هزینه بالاست ؟هفته پیش خودم رفتم برای یه دندون عقل چون برای دندون هفتم پایه بشه نیفته چون شش کوچیک بودم کشیدم رفتم پرسیدم هزینش چقدر میشه با عصب کشی و روکش یک میلیون و دویست تومن فقط برای یه دوندون .این همه پول از کجا بیارم رفتم خودم خلاص کردم کشیدمش:

  • الناز
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 12:40:58
    پاسخ
    2 5

    كاملا موافقم

  • حسام خامنه
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 12:40:59
    پاسخ
    3 19

    بسيار موشكافانه بود، تا وقتي بيمه نباشه همينه. دندونپزشكي ايران خيلي ارزون تر از كشوراي خارجيه

  • صبا
    دوشنبه 13 مهر 1394 - 23:38:31
    پاسخ
    11 0

    در ايران شركت هاي بيمه خيلي زرنگ تشريف دارند فقط خدمات ارزون جزو بيمه هست البته غير از بيمه هاي نيروهاي مسلح كه دندانپزشكي را هم داره تامين اجتماعي كه نمونه است هيچ جا قبول نميكنن

  • بی نام
    سه شنبه 14 مهر 1394 - 21:07:59
    پاسخ
    16 6

    من دندان پزشکم. از دانشگاه اصفهان. هزینه دندان پزشکی بین ۷۰ تا ۸۰ درصدش دستمزد است

  • ساحل بسطامی
    چهارشنبه 15 مهر 1394 - 22:11:53
    پاسخ
    10 2

    خارجی ها میان درمان دندونپزشکیشونو ایران انجام میدن چون هم قیمت پایینه و هم کیفیت بالاست. کلینیک های قم و مشهد پر از عراقی ها و کویتی ها آذربایجانی هاست ولی وضع مردم ما خرابه و هر روز خرابتر هم میشه. مردم ما پول ندارن شکمشونو سیر کنن دندون به درد آدم گرسنه نمیخوره

  • بی نام
    یکشنبه 19 مهر 1394 - 12:43:09
    پاسخ
    17 7

    من که در بعضی از کشورها به دلیل بهداشت بسبار پایین اگر مفت هم باشد جرئت رفتن به دکتر مخصوصا دندانپزشک را ندارم ولی ایران از نظر پزشکی ودندانپزشکی خیلی خوب ومطمئن است

  • بی نام
    دوشنبه 27 اردیبهشت 1395 - 07:22:26
    پاسخ
    11 0

    یک امار از جمعیت جوانان بی دندان بگیرین بد نیست

  • بماند
    دوشنبه 17 خرداد 1395 - 13:49:27
    پاسخ
    8 8

    اقایون تو10سال گذشته یه موجی راه افتاد که ترزد به همه رشته های مهندسی که ازجمله بنده خودم دانشجوی برقم وحالاهم قصدشرکت درکنکورواوردن رشته دندانپزشکی رودارم توروخدا این رشته رودیگه بیخیال شید بزاریدماهم بعداین همه سختی به یه نوایی برسیم

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

x