۰ نفر
۲۹ شهریور ۱۳۹۵ - ۰۲:۳۵

برجام آغاز شد و تداوم یافت و به زعم نقدها و پرهیزهای سنتی، هنوز در کشاکش پیش می رود. البته برجام بدون کشاکش ممکن نیست و پذیرش آن، پذیرش چالشها بود و انتقال مجادلات به عرصه دیپلماسی. اما مهم ترین دست آورد برجام این می تواند باشد که بتوانیم دموکراسی ای که موجب تداوم دیپلماسی جهانی شد را در داخل تقویت کنیم، و بدون تقویت آن، این دیپلماسی شکننده خواهد بود.

از گذشته ای دور، گفتگو یا دیالکتیک، به عنوان هنر رهایی بخش یونانی برای دریافت حقیقت به شمار می رفته است. اما این که گفتگو را یونانی ها در گذشته کشف کرده اند، دلیلی نمی شود، ما آن را یونانی بدانیم. هر ملتی وقتی که گفت و گو را کشف کند، دارای سیاست می شود و ما سالها به جای گفت و گو تابع مونولوگ یا حماسه بودیم*. در واقع قبل از شکل گیری جمهوری اسلامی که داعیه دموکراسی و آزادی بیان دارد، سیاست نداشته ایم. توسعه یا حتی قانون نیز به معنای سیاست نیست و سیاست وقتی در جامعه ای متولد می شود که شنیدن آموخته شود.


ویژگی دموکراسی این است که به متن اجتماع کشیده بشود، اما حماسه همواره روی پرده می ماند و مردم تماشاگر آن می مانند. به زعم تلاشهای قبلی، روز شروع برجام روز خلق مجدد سیاست ملی و آموزش دوباره دموکراسی در ساحت جهانی برای ایران و ارتقای هنر سیاست ورزی بود. با این پروسه، ایران توانست به سیاست جهانی و حتی مدیریت جهانی سیاست هم وارد شود. در حالی که قبلاً قصد داشتیم به تبعیت از حماسه های ایرانی با مدیریت جهان برخورد کند، اینک با دیپلماسی یا گفت و شنود با مسیر حرکت دنیا همراه شده و می تواند آن را هدایت کند.


اینک ایران می تواند دوباره از دموکراسی حرف زده و بگوید که با محصول این سیاست ایرانی با جهان ارتباط برقرار کرده است. تنها در صورتی دموکراسی یا گفت و گو به مرحله بحرانی می رسد که در آن به تئاتر تبدیل شود. باید بعد از تمرین و هنرنمایی، به سرعت دموکراسی را اجتماعی کرده و مردم را در پروسه گفت و گو مشارکت داد تا دموکراسی به تئاتر گفت و گو تبدیل نشود. از همان اول نیز زنگ انشا و گفت و گو به صورت ساعتی برای تمرین گفت و گوی اجتماعی پیشنهاد شد. اما اینک ببینیم در مدارس، سازمان ها و بخشهای مختلف جامعه چقدر گفت و گو اساس ارتباط قرار می گیرد؟


هنوز مصرف مطبوعات پایین است و نویسنده های مردمی وارد چرخۀ آن نشده اند. بازگشت شیوه حماسی سیاست دوباره خطری برای جمهوریت به شمار خواهد رفت و به جای اپوزیسیون سیاسی، این شیوه از مونولوگ زیر لحاف انتقاد خوابیده است. در این حال تنها راه حفظ جمهوریت، حمایت از دولت فعلی است، اما باید دید چقدر این رویه به سوی اجتماعی کردن گفت و گو و مشارکت فرهنگی عموم مردم پیش می رود.


در غیر این صورت، تئاتر تئاتر است و حضور مردم برای دیدن صحنه های برخورد و یا دیپلماسی، چیزی به دموکراسی داخل کشور و تضمین تداوم آن نمی افزاید و این خطر همواره وجود دارد که برجام نه با دست های ترامپ، بلکه با دموکراسی تک بعدی به مخاطره کشیده شود.


* برجام یا پیروزی زبان بر فلاخن:
http://ardabil.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=17590

کد مطلب 580383